Футболдан иқтибослар

«Кечаги сўзларим ҳақида айтилган гап-сўзлардан сўнг, ўз позициямни тушунтириб, нималарни ҳис қилаётганимни билдирмоқчиман.

Ўйиндан кейин ғазаб ва ҳиссиёт билан гапирдим. Чунки биз кутилган натижага эриша олмадик. Мени яхши биладиганлар футбол билан қанчалик яшашимни тушунишади. Мен ўзимни футболга тўлиқ бағишлайман, бор кучимни ишга соламан ва ғалаба қозонишни жуда хоҳлайман. Ишлар кўнгилдагидек кетмаса, бу оғир ботади. Айниқса, «Манчестер Юнайтед» каби бой тарих ва юксак мақомга эга клуб шарафини ҳимоя қилаётганингда.

Менинг сўзларим ҳис-туйғуларимни ва ушбу клубнинг энг юксак совринлар учун курашувчи жамоалар қаторида бўлишини қанчалик исташимни акс эттиради. Юксак талаблар - менинг футболга бўлган муносабатимнинг ҳамда бу либосни киядиган ҳар бир инсон зиммасидаги масъулиятнинг ажралмас қисмидир.

«Биз бундан-да кўпроғига интилишимиз керак», деганимда, ушбу клубга алоқадор ҳар бир инсонда бўлиши лозим бўлган катта мақсад ва интилишларни назарда тутаман. Биз ривожланишда давом этишимиз, янада кучли бўлишимиз ва энг юқори даражада рақобатлашиш учун зарур бўлган барча имкониятларга эга бўлишимиз керак. Бу талабларга барчамиз жавоб беришимиз шарт.

Энг аввало, менинг ўзим.
Натижани, биринчи навбатда, биз - футболчилар таъминлашимиз кераклигини тушунаман. Бу борада асосий масъулиятни ўз зиммамга олишга тайёрман. Биз ўзимиздан янада кўпроқ нарсани талаб қилишимиз ва «Манчестер Юнайтед»ни яна чўққига қайтариш учун биргаликда меҳнат қилишимиз керак.
Мен жамоадошларимга, бош мураббийимизга ва клубнинг олға силжишига ёрдам бераётган барча инсонларга ишонаман. Муваффақиятга эришишнинг ягона йўли - катта мақсадлар сари интилиб, бор кучимизни аямасдан, биргаликда ишлашда давом этиш эканига ишончим комил.

Биринчи кунданоқ мақсадим ўзгармаган: ғалаба қозониш, энг юқори даражада рақобатлашиш ва ушбу клуб шарафи учун боримни бериш».

Лисандро Мартинес

@footballsays

“Дарвозабонлар нуқтаи назаридан пеналтилар сериясини тасаввур қилинг. Тўпни нуқтага сен қўймайсан. Қаердан югуриб келишни сен белгиламайсан. Қайси оёқ билан тепиш ҳам сенинг қароринг эмас. Тепиш вақти ҳам сенга боғлиқ бўлмайди. Зарбанинг қай даражада кучли тепилишини, қайси томонга, қандай баландликда бўлишини ҳам назорат қила олмайсан.

Ҳеч нарса назоратингда эмас, ахир аслида энг муҳими шу – назорат эмасми? Тепувчини ўрганиш, таҳлил қилиш балким бошқа дарвозабонларга ёрдам берар, лекин мен учун бу маъносиз. Агар мураббий менга “мана бу футболчи 57% зарбаларини мана бундай тепади” ёки “бу футболчи аввалги пеналтиларида 24% адашган” деган маълумот билан келса, уни ўлдиришга тайёр бўлардим. Бу менга нима беради? Бу маълумотлар билан ҳам ҳеч нарса қила олмайсан, ахир тепувчи қарорини ўзгартириши мумкин – бу сени фақат чалғитади.

Хўш, дарвозабон нимани назорат қила олади? Бир нарсани: қайси томонга сакрашини. Мана шунинг учун мен ҳаммасини олдиндан белгилаб олишни бошладим. Тасодифий тартибда: чапга, чапга, ўнгга, чапга, ўнгга. Ана энди мен рақиб билмайдиган нарсани биламан. У мени қаерда ташланишимни билмайди. Менда энди устунлик пайдо бўлади, тепувчининг тарихи, у ҳақида ўйлаш ўрнига хотиржамлик бор, ахир энди ҳаммаси менга боғлиқ, рақибга эмас.

Бу метод билан мен тепувчининг томонини бир марта топсам етарли. Фақат бир марта керакли бурчакка отилиш кифоя, сабаби, пеналтилар сериясида кўпинча биргина сейв ҳам кейинги босқичга ўтиш учун етарли бўлади.

Нидерландия биринчи зарбасини урди, кейин эса ван Бастен иккинчи зарба учун кела бошлади. Мен “о, дунёнинг энг яхши ҳужумчиларидан бири” деб ўйламадим. Бу шунчаки, рақиб футболчиси ва менинг ташланишим билан у танлаган бурчак мос келса кифоя. Чап томонга ташландим, у ҳам чап томонга тепди. Зарба яхши чиққанди, лекин менинг тезлигим ҳам ёмон эмас – пеналтини қайтардим.

Серияда биринчи пеналтини қайтарганингдан сўнг ҳақиқий комедия бошланади. Энди ўзингни ҳаммага кўрсатишни бошлашинг керак. Ўзингни бундай дуэлларни ютишга одатланган супердарвозабон сифатида намоён қилишинг, ўзинга ишонаётгандек қандайдир ҳаракатлар қилишни бошлашинг керак. Бор бўйинг билан атрофдагиларга кибр билан боқасан...”

Петер Шмайхел

@footballsays

«Яна бир бор ваъдаси бузилишини кутиб ўтирмасдан, йиғинни тарк этишга қарор қилдим. Мен учун инсонлар ўртасидаги муносабатларда ҳақиқат ҳамон энг муҳим нарса. Қанчалик оғриқли бўлмасин, менга ҳақиқатни айтишсин.

Аслида, ўша матбуот анжумани бўлиб ўтган куни эрталаб Португалия Футбол Федерацияси президенти ва мураббий билан суҳбатлашганман — улар буни, албатта, тасдиқлашлари мумкин. Ўша суҳбатда яна бир бор айтдим: агар улар мени у ерда хоҳлашмаса, буни менга очиқ айтишсин. Менга нисбатан самимий бўлишлари кифоя эди. Мен буни қабул қилардим ва биз биргаликда, мен орзу қилаётганимиздек, чиройли бир якун тайёрлашимизга ва ҳеч кимнинг кўнглида хафалик қолмаслигига ваъда бердим.

Бу воқеа худди кечагидек ёдимда. Улар бир овоздан: «Йўқ», деб жавоб беришди. Яъни, менинг жойим миллий терма жамоада эканини айтишди.
Қарийб 25 йиллик фаолиятим давомида ҳеч қачон, бирор марта ҳам мураббий ёки миллий терма жамоа бош мураббийининг техник ёки тактик қарорларига аралашмаганман.

Улар мендан нима қилишни сўрасалар, яхши ёки ёмон — қабул қиламан. Қарорни ҳурмат қиламан. Аммо менга берилган ваъда бузилса, ўз жойим у ерда эмаслигини ҳис қиламан.

Шунингдек, йиғинни тарк этганим учун терма жамоадаги шерикларимдан ҳам узр сўрашим керак.

Мураббийнинг сўзига бўлган ишонч мутлақо бузилганига қарамай, бу суҳбатларга гувоҳ бўлганлар буни тасдиқлаши мумкин, мен бундай қилмаслигим керак эди. Бунинг учун масъулият фақат менинг зиммамда. Португалия халқидан яна бир бор узр сўрайман. Аммо мен учун инсоннинг берган ваъдасига хиёнат қилиш жуда катта аҳамиятга эга. Шу пайтдан бошлаб қолишим бутун жамоанинг ишига фақат зарар келтиришини ҳис қилдим.

Шунинг учун доимо айтганимни қилдим: агар ўзимни фойдали ҳис қилмасам, юкларимни йиғиштираман ва кетаман.
Менинг бу ҳаракатим учун қандай чора кўрилиши ва қандай жазо берилиши Португалия Футбол Федерацияси томонидан баҳоланиши керак. Менимча, жазо тайинлашда мен учун ҳеч қандай енгиллаштирувчи ҳолат бўлмаслиги лозим. Мен оддий футболчи эмасман — жамоа сардориман. Бу эса жазони оғирлаштирувчи ҳолат ҳисобланади.

Мен аллақачон узр сўрадим. Аммо ҳар қандай хатти-ҳаракат оқибатсиз қолмаслигини яхши тушунаман. Мен каби футбол ичида бўлган ҳар қандай инсон шуни биладики, ҳар кимнинг мақоми қандай бўлишидан қатъи назар, қоидалар ҳамма учун бир хил.

Бу мавзу бўйича хайрлашув ўйинлари ҳақида жуда кўп гаплар эшитдим. Гўё менга муносиб тарзда хайрлашиш имконияти берилиши керак эмиш ва Федерация ҳам менга шундай имконият яратишни истар эмиш.
Мен ҳаётда, кўпинча оч қолиб, ейишга ҳеч нарсам бўлмаган пайтларда бир нарсани ўргандим: ҳеч ким ҳеч кимга ҳеч нарсани текинга бермайди.

Барча мухлисларимга, албатта, айниқса барча португалларга ваъда бераман: бизда бир ёки бир нечта хайрлашув ўйини бўлади. Бунинг учун ҳали вақт бор.

Аммо миллий терма жамоа ҳақида ўйлаганимда, хаёлимга энг аввало рақобат келади. Мен отамнинг вафоти ҳақидаги хабарни олган куним ҳам худди шундай ўйлаганман.

Мен ўша пайтда миллий терма жамоа йиғинида эдим ва эртаси куни бўлиб ўтиши керак бўлган ўйин охиригача йиғинда қолишга қарор қилдим. Мен мамлакат учун ҳеч бир клуб учун қилмайдиган ишимни қилдим.
Шунинг учун, агар жисмоний ҳолатим яхши бўлса, клубим сафида ўйнаб, умид қиламанки, голлар уриб юрган бўлсам ва менга берилиши мумкин бўлган дисквалификация жазосини ўтаб бўлган бўлсам, миллий терма жамоа учун майдонга тушишга, рақобатлашишга ва ғалаба қозонишга, худди бугунгача бўлганидек, доимо тайёр бўламае. Бор ҳақиқат шу»

Криштиану Роналду

@footballsays

«Мураббий менга берган ваъдасининг устидан чиқмади.

Ўйин якунида мен фақат ғалаба билан ҳаммасининг тугашини ва ёлғиз қолишни истадим. Шунинг учун мухлислар билан саломлашишга бормадим. Бу — тўлиқ менинг хатоим эди ва бундай бўлмаслиги керак. Ўша ерда бизни жуда кучли қўллаб-қувватлаган мухлислардан узр сўрайман.

48 соат ўтиб, мен, мураббий ва август ойидаги суҳбатларимизда унга ҳамроҳ бўлган Симау Коутинью ўртасида суҳбат бўлиб ўтди. Бу жуда жиддий, очиқ ва ҳеч қандай ниқобсиз кечган мулоқот эди.

Биз бу «иш»ни ёпишнинг ягона йўли бор, деган фикрга келдик: мураббий менга ёпиқ эшиклар ортида айтган гапларини Симау Коутинью ҳузурида, аммо бу сафар матбуот анжуманида ҳам такрорлаши керак эди.

Келишув оддий эди: мураббий матбуот анжуманини айнан шу масаладан бошлайди ва ҳақиқатни айтиб, мавзуга нуқта қўяди. У мен ундан бирор дақиқа ўйнашни сўрамаганимни, бу йиғин учун режани айнан мураббийнинг ўзи таклиф қилганини ва унга ҳеч ким аралашмаганини айтиши керак эди. Шунингдек, мени майдонга туширмай туриб, исинишга чиқаргани хато бўлганини ва агар бундай вазият яна такрорланса, у бундай қилмаслигини билдириши керак эди.

Мен Данияга қарши ўйнамаслигим, «Драгау»даги учрашувда эса майдонга тушишим керак эди. Буларнинг барчаси доимо Симау Коутинью ҳузурида муҳокама қилинди.
Кейин мураббийнинг илтимосига кўра, у, Симау Коутинью ва Тиаго Кравейру ўртасида видеоконференция орқали учрашув ўтказилди. Унда биз аввал муҳокама қилган масалалар яна бир бор умумлаштирилди.

Қисқа ҳужжат тайёрланди. Уни шахсан ўзим маъқулладим ва менинг хабардорлигим билан, мураббийнинг илтимосига кўра, унга етказилди.

Матбуот анжуманида эса нима бўлганини ҳамма билади: у ердаги муносабат бизнинг учрашувимиздаги гапларга мутлақо ўхшамади. Мен ўзимга нисбатан ҳаққоний деб ҳисобламайдиган иборалар ва тажовузкор оҳангни эшитдим. «Мен хоҳлайман, қила оламан ва мен буюраман» деган кайфиятдаги муносабатни у шахсий суҳбатимизда, ҳатто бир кун аввал ҳам, заррача намоён қилмаган эди.

Келишувда у қуйидагиларни айтишини маъқуллагандим:

1. Криштиану учун жорий мавсумда миллий терма жамоада амал қиладиган режани шахсан ўзим таклиф қилдим.

2. У миллий терма жамоа билан қанчалик яшашини ва уни қанчалик яхши кўришини, бутун дунёдаги нуфузи қанчалик катта эканини биламан. Айниқса, 24 йил давомида терма жамоага кўрсатган оғирлиги ва ижобий таъсири жуда катта.

3. Мен Криштиануга таклиф қилган режа қабул қилинди.

4. У ҳеч қачон менинг қарорларимни шубҳа остига қўймади. У намуна бўладиган даражада садоқатли ва профессионал бўлди.

5. Норвегияга қарши ўйин мен унга тузган режанинг бир қисми эмас эди. Аммо биринчи учрашувдан кейин унинг жисмоний ҳолати тикланганини ҳис қилдим ва ундан фойдаланишим мумкинлигини айтдим. Криштиану бунга рози бўлди.

6. Пеле ёки Марадона даражасидаги футболчини исиниш учун майдонга чиқариб, кейин ўйинга туширмаганим — менинг хатом. Агар бугунги кунга қайтиш имконим бўлганида, бундай қилмаган бўлардим.

7. Масалага нуқта қўйиш учун айтаман: мен Криштиануни миллий терма жамоада хоҳлайман. Аслида, шунчаки хоҳламайман — уни жуда-жуда хоҳлайман. Яхшиямки, у ҳам менга ишонади. У «Ал-Наср»да ҳам менга ишонган, бу ерда ҳам ишонч билдиряпти.

8. Мухлислар билан саломлашмагани ҳақида. Биз бу ҳақда аллақачон гаплашганмиз. Миллий терма жамоа сафида 230 дан ортиқ ўйин ўтказган инсонга Португалияни севиш ҳақида мен дарс бермайман. Бу — бир лаҳзалик хафалик эди ва у ҳеч нарсани ўзгартирмайди. Ахир у мухлисларга энг кўп автограф беради, энг кўп селфига тушади ва уларга энг кўп меҳр кўрсатадиган футболчи. Мавжуд бўлмаган муаммони ўйлаб топмайлик.

Демак, бу келишилган ва айтилиши керак бўлган гапларнинг бирортасида ҳам мураббий мендан узр сўраши кераклиги ҳақида гап йўқ эди.
Бу унинг менга берган ваъдасининг иккинчи марта бузилиши эди»

Криштиану Роналду

@footballsays

«1979 йилнинг 27 майи менинг иккинчи туғилган куним бўлган. Ўша куни «Пахтакор» Москвада «Динамо»га қарши ўйнаган ва рақибнинг Автоген лақабли ҳимоячиси Александр Новиков мени оғир жароҳатлаганди. Ўйиндаги оддий ҳолат, атайлаб қилган деб ўйламайман. Аммо Новиковдан жиддий жаҳлим чиққанди. Ўшандаёқ қасос режаларини туза бошлаган, жавоб ўйинида албатта ҳеч қачон эсдан чиқмайдиган қилиб сабоқ беришни ният қилгандим.

Аммо қарангки, ўша жароҳат менинг ҳаётимни сақлаб қолди. Сабаби, 11 августга қадар тикланиб улгурмадим ва ўша мудҳиш рейсга чиқмадим.

Ўша йилнинг 16 ноябр куни «Динамо» иккинчи давра ўйини учун Тошкентга келди. Мамлакатдаги ҳамма клублардан йиғилган янги «Пахтакор» иштирокини давом эттираётган, лекин мен ҳали бирор марта ҳам майдонга тушмагандим. Ўша ҳалокатдан кейин умуман футболни якунлаш ҳақида ўйлаб юргандим.

Ўйин тугагач отамнинг қатъий илтимосига биноан Новиковнинг олдига бордим ва уйга таклиф қилдим.

«Отам сен билан учрашмоқчи», – дедим. «Динамо» эртаси куни учиб кетиши керак, шунинг учун бунинг иложи бор эди. Уйга келдик. Отам дарҳол Александрга тўн кийдирди. Новиков ҳайрон.

«Отам ҳаётимни сақлаб қолганинг учун миннатдорчилик билдиряпти», – дея тушунтирдим мен»

Тўлаган Исоқов