Video tarjimasi : ummu Muhammad Yusuf
Bu kalamush mutlaqo sog‘lom. Uni suvli idishga solib ko‘ring, u har safar xavfsiz joyga chiqish yo‘lini topadi. Endi esa, mana bu kimsaga qarang. Uning yeyayotgan narsalari Shimoliy Amerika ratsioniga teng bo‘lib, biz muntazam iste’mol qiladigan barcha yog‘lar va qandlarni o‘z ichiga oladi. U qayerga borishni bilmaydi. Uning miyasi shikastlangan.
Bu kalamushlar mutlaqo normal edi, keyin esa ular aqli zaif hayvonlarga aylanishdi. Ular hatto bir kundan keyin ham o‘rganganlarini eslay olmaydilar va, hm, vazifa qiyinlashgani sayin, xuddi Altsgeymer kasalligiga chalingan inson kabi ko‘proq muvaffaqiyatsizlikka uchraydilar.
Ushbu laboratoriyada hozirgi qarash shundan iboratki, Altsgeymer aslida miyaning diabeti bo‘lib, u insulin darajasiga bog‘liq va bunga haddan tashqari ko‘p shakar iste’mol qilish ta’sir ko‘rsatishi mumkin
Shakar va yog‘ga boy ovqatlar miyaga qanday ta'sir qiladi? 🤯
Olimlar o‘tkazgan bir qator tajribalarda kalamushlarga uzoq muddat davomida juda ko‘p shakar va yog‘ berilgan. Keyin esa ularni suvga tushirib, xavfsiz platformani topishlari uchun qancha vaqt ketishi kuzatilgan. Bu tajriba Morris suv labirinti deb ataladi va kemiruvchilarda xotirani baholash uchun eng ko‘p qo‘llaniladigan usullardan biridir.
Natija hayratlanarli bo‘lgan: shakar va yog‘ga boy ovqat bilan oziqlangan kalamushlar platformani topish uchun nazorat guruhiga qaraganda deyarli ikki baravar ko‘proq vaqt sarflagan.
Bu shunchaki ularning sustlashgani emas edi. Tadqiqotchilar keyinchalik ularning miya to‘qimalarini tekshirganida, gippokamp va **miya po‘stlog‘i (korteks)**da amiloid beta deb ataladigan oqsil to‘planmalarini aniqlashgan. Aynan shu oqsillar va miya qismlari Altsgeymer kasalligida ham muhim rol o‘ynaydi.
Albatta, bunday natijalarni ehtiyotkorlik bilan talqin qilish kerak. Kalamushlar odam emas, va Altsgeymer rivojlanishiga ovqatlanishdan tashqari ko‘plab boshqa omillar ham ta'sir qiladi.
Shunga qaramay, ayrim olimlar Altsgeymerni hatto "3-tur diabet" deb ham atashmoqda. Sababi, shakarni haddan tashqari ko‘p iste'mol qilish natijasida yuzaga keladigan insulinga chidamlilik (insulin rezistentligi) nafaqat tanaga, balki miyaga ham zarar yetkazishi mumkinligi haqida dalillar tobora ko‘paymoqda.
O‘ylab ko‘rishga arziydigan mavzu, shunday emasmi? 👀
Manba: izohda
Xohlovchilar bo’lsa , videoni o’zbek tiliga subtitr joylab tarjima qilib bersangiz kanalga joylab yuboramiz :)
@montessori0_3