Azamat Akbar | Lektorium

Ўқув дастури ҳақида икки оғиз гап

Цивилизациялашган дунёда — АҚШ ва Европада — «ўқув дастури» деган ҳужжатнинг ўзи йўқ. Унинг вазифасини силлабус бажаради. Тамом-вассалом.

Бизда-чи? Силлабус — 3–4 бет. Ўқув дастури — 14 бет. Уни ҳеч ким ўқимайди, у ҳеч кимга керак эмас. Лекин мўъжизани қаранг: вазирликдан текширув келса, хатони айнан ўша 14 бетдан топади. Ҳеч ким очмайдиган ҳужжатдан хато топиш — бу алоҳида истеъдод.

Бағ-бағалик раҳбарларимиз эса бирор марта «буни бекор қилайлик» деб таклиф киритмаган. Нега? Чунки ҳамма банд бўлиши керак-да. Ҳамма ёзсин. Бош кўтармай ёзсин. Ёзаётган одам савол бермайди.

Таклифим оддий: ўқув дастурини архивга топширамиз, ўрнида битта чиройли силлабус қолсин. Вазирликдан шу ҳақда буйруқ чиқса — шаблонини ўзим бепул қилиб бераман. Ваъда!

Янги вазир таълим «қозонида қайнамаган» бўлса ҳам — ўта катта бошқарув тажрибаси бор. Қаттиққўллик билан аллақачон ухлаб ётган тизимни бир силкитса, меритократия ва шаффофликни ёқиб қўйса — натижа бўлади, бунга ишонаман.

Фақат битта шарт: йиллаб ухлайверганидан бағ-бағлари катталашиб, бўйни кўринмай қолган бошлиқларнинг барчасини ишдан олиш керак. Ўрнига — бугун хабарда айтилганидек, суҳбатдан ўтиб, «ҳақиқатан ишлайман, ўзгартира оламан» дейдиган кадрлар келсин. Ёши 22ми, 92ми — фарқи йўқ, муҳими соҳанинг чин билимдони бўлсин.

Ректорлар ҳам четда қолмасин: биринчи ўринбосар таълим ичидан келмаганидек, ректоратга ҳам кучли амалиётчиларни олиб кириш керак — эскиларига пенсия эшиги доим очиқ. Айниқса инъязни бошқариб, ўзи “тилсиз” қолганларини Термизга жўнатсак бўлади — афғон биродарларга ўзбек тилини ўргатиб келишсин. Ҳеч бўлмаса битта тилни эгаллашади.

Университетда эса формулани ўзгартириш вақти келди: ўқиш — осонроқ, умумий билим — ҳаммага; иқтидорлилар эса алоҳида тизимда ишласин: синфхонага умуман кирмай, бор вақтини лаборатория ва ишлаб чиқаришда ўтказсин.

Ҳозирча икки нарсадан кўнгил тўқ эмас: “ҳар соҳадан бир шингил” ўринбосарларнинг профессионал савияси ва янги структура эски тизимнинг шунчаки янги муқоваси бўлиб чиқмаслиги.

Умид — энг охирида ўладиган нарса. Кузатамиз. 👀

Сўнгги кунларда Албанияда катта намойишлар бошланди. Бунга сабаб — Трампнинг куёви Кушнер ҳашаматли дам олиш масканини қуриш лойиҳасини тезлаштириш учун “пинҳона усуллар”дан фойдаланиб, халқни алдаб келганидир.

Баҳсли лойиҳа доирасида соҳилбўйи ҳудудларда 10 мингтагача вилла қуриш кўзда тутилган. Бу ҳудудлар ҳукумат томонидан баҳс-мунозараларга сабаб бўлган қонун қабул қилингунга қадар экологик жиҳатдан муҳофаза қилинар эди. Мазкур қонун «стратегик инвесторлар»га Ўрта Ер денгизида табиий ҳолати сақланиб қолган сўнгги дельта тизими жойлашган Вйоса–Нарта ландшафтининг айрим қисмларида қурилиш ишларини амалга оширишга рухсат беради.

Намойишчилар икки кун олдин давлатнинг бундай “безорилиги”га бефарқ қараб турган Олий суд биносини ҳам ёқиб юборишди. Энди эса Албания бош вазири Эди Раманинг истеъфосини талаб қилишмоқда.

P.S. Ўхшаш ҳолатлар. Нео-колониал давр ҳали тугамади.

Америка, шубҳасиз, қудратли давлат — илм-фан, иқтисодиёт, инновациялар ва тиббиёт соҳаларида етакчилиги кенг эътироф этилган. У билан очиқ рақобатга киришиш ҳар бир давлатнинг ҳам имкони доирасида эмас; буни собиқ Иттифоқ тажрибаси ҳам кўрсатди. Тарихга назар ташланса, АҚШ билан яқин муносабат ўрнатган айрим давлатлар раҳбарларининг тақдири фожиали якун топган ёки бошқа мамлакатларда Вашингтон манфаатларига мос нодемократик ҳукуматлар қарор топган.

Стратегик манфаатлар ўзгарган вазиятларда ҳамкорлар қўллаб-қувватлашсиз қолиши мумкин — 2012 йилда АҚШ элчисининг Ливияда ҳалок бўлиши (ўзлари қилди деган назария ҳам бор) ва турли минтақалардан чиқиб кетиш ҳолатлари бунга мисол сифатида келтириш мумкин.

Америка билан яқин сиёсат юритишни мен ўргимчак тўрига қиёслаган бўлардим: ниҳоятда пухта тўқилган схемани бир кун келиб ўргимчакнинг ўзи унутиши ва ўз тўрига илиниши ҳам мумкин.

Покистон ҳам 3 кун олдин АҚШ босими остида Эрон билан қуруқлик чегарасини ёпди. Яқин вақтгача томонлар ўртасида воситачи ролини ўйнаган Покистон энди мустақил ўйинчидан кўра воситага айланиб қолган — бу эса коррупцияга ботган ҳукуматнинг иқтисодий ва сиёсий “рычаг”лари заиф эканлигидан далолат.

«Тузилмалар эмас, бошқарув услуби ва нияти муҳим». Таълим қандай бошқарилиши керак?

Таълим тизими дейилганда, бутун дунёда боғчадан тортиб олийгоҳ ва ундан кейинги босқичлардаги жараёнлар назарда тутилади. Лекин унинг бошқаруви ҳақида гап кетса-чи? У нималарни қамраб олади? Айни соҳа тизимини идеалда қандай бошқарилиши керак? Бунда ваколатлар тақсимоти, сифат назорати қай шаклда олиб борилади?

Gazeta «Таълим 360» подкастининг 4-сонини айни мавзуга бағишлади. Унда доимий эксперт Комил Жалилов ҳамда яна таълим масалаларида мутахассис Азамат Акбаров иштирок этди.

Матн: https://www.gazeta.uz/uz/2026/10/19/talim360-podkast/

Видео: https://youtu.be/WQKvWlHbpP0?si=UvAjXWxea4AZZKzs

Дилшода Шомирзаева, Маъмуржон Обраҳматов, Беҳзод Ҳабибуллаев

Telegram | Instagram | YouTube

🎙 Gazeta.uz подкастида таълим тизимини бошқариш ҳақида суҳбатлашган эдик — бугун видеоси эълон қилинди. Янги вазирлик учун қўлланма бўлади деган умиддаман.

Асосий фикрим шу: бошқарувнинг ягона ҳақиқий ўлчови — синфхонадаги натижа. Вазирлик ҳужжат айланишини эмас, бола келажагини бошқариши керак. Марказлашув ва автономия баҳсида ечим мувозанатда: мақсадларда қатъийлик, усулларда эркинлик. Шу билан бирга, ўйинчи ва ҳакам бир киши бўлмаслиги керак — мустақил баҳолаш вазирликнинг рақиби эмас, кўзгусидир.

Ислоҳотларда эса тезлик эмас, изчиллик натижа беради: сиёсий циклдан узун стратегия, пилот синов ва олдиндан белгиланган мезонлар. Ҳамма нарсанинг бошланғич нуқтаси эса битта савол: биз қандай инсонни тарбияламоқчимиз?

Бош формула учта сўзда: мақсадларда қатъий, усулларда эркин, натижада ҳалол. Зеро, таълим — харажат эмас, миллатнинг бош инвестицияси.

📺 Тўлиқ суҳбат

Фуршетда ўзини кўрсатган қадрият ва кўринмаган ректорлар

Бугунги TESOL анжуманидан олган икки мулоҳазам билан бўлишмоқчиман.

Биринчиси — кофе-брейк пайтида иштирокчилар фуршет столларига бир вақтнинг ўзида келгани боис катта навбат ҳосил бўлди, айрим столлардаги ноз-неъматлар кўз очиб юмгунча тугади. Вебстер ректори, дўстимиз Жон Пол эса энг охирида бўшаб қолган стол ёнига келди-да, "бошқа столда бирор нарса қолгандир" дея умидворлик билан изланишга тушди. Бу манзарани давлат ОТМларимизда тасаввур қилиш мушкул: ректор навбатнинг энг охирида турса, устига-устак овқатсиз ҳам қолса — бундай "протокол фожиаси"дан девонхона бир ҳафта ўзига келолмаган бўларди. Бу — қадрият. Уни Сингапур ёхуд Финляндия таълим тизими сингари "трансформация" қилиб бўлмайди: қадрият фармойиш билан жорий этилмайди.

Иккинчи ҳолат — ўтган йили ҳам таъкидлаган эдим: негадир жаҳон тиллари ҳамда Самарқанддаги иняз ректорлари бу йил ҳам кўринмади. Ҳолбуки, бири 34 йил, иккинчиси 32 йил муқаддам айнан соҳанинг "флагмани" бўлиш нияти билан ташкил этилган. TESOL эса айнан ўқитувчиликни касб деб танлаганлар ва соҳада фаолият юритаётган инглиз тили ўқитувчиларига қаратилган анжумандир. Энди улардан бири умуман хорижий тил билмаса, бошқаси эса ётоқхонадан ортиб тадбирга йўл тополмаса — "флагман"ларимиз қай томонга сузаётганини тахмин қилаверинг.

Ректор, аввало, соҳанинг кучли ва эътирофли мутахассиси бўлиши, соҳадаги тенденция, янгилик ва методикадан доимий бохабар юриши лозим. Энг муҳими эса — ҳамкасблар билан бирдамлик намоён этиши шарт; айни шу жиҳат ҳал қилувчи аҳамиятга эга. TESOL Arabia Тошкентда шу қадар йирик тадбир ўтказса-ю, айни шу икки масканнинг раҳбарияти ташриф буюрмаса — бунга жўяли изоҳ топиш қийин.

Анчадан бери бир таклифни айтаман деб юргандим. Мана, икки ҳайбатли таълим вазирлиги бирлашган бир паллада, мен ҳам ушбу икки олийгоҳни бирлаштириб, пойтахтдаги профессионал тил марказларидан бирининг мудирини ректор этиб тайинлашни таклиф қиламан. Қўшимча тариқасида яна бир-икки "сермулоҳаза" бошқа иняз’ларни ҳам шу таркибга қўшиб юбориш мақсадга мувофиқ. Ахир пойтахтда очилиб, бугун вилоятларда филиаллар тармоғини ёйишга улгурган ўта машҳур ўқув марказлари бор. Вебстернинг ҳам вилоятларда факультетлари фаолият юритмоқда. Икки ректорни эса, собиқ таълим вазир сингари, маънавият марказига юбориш жоиз: у ерда, бахтга қарши, тил кўникмалари талаб этилмайди.

“Инсоннинг қиймати унинг қобилияти ва маҳоратига тенгдир”.

- Али ибн Абу Толиб

Суқрот демократия хавфли бўлиши мумкин, деб ҳисоблаган. Чунки демократияда билимли билан билимсизнинг овози тенг ҳисобланади. Суқротнинг фикрича, давлатни бошқариш ҳар ким ҳам қила оладиган оддий иш эмас.

У бунга ўхшатиш сифатида кемани мисол келтиради: кемани бошқариш учун денгизчилик илмини биладиган ва тажрибали капитан керак бўлгани каби, давлатни бошқариш учун ҳам билимли ва фазилатли инсонлар зарур.

Суқротнинг «Давлат» асаридаги машҳур «Кема тимсоли» айнан шу масалани тасвирлайди. У ерда давлат кемага, сиёсий раҳбарлик эса кемани бошқариш санъатига қиёсланади.

Демократия шароитида эса, Суқротнинг танқидига кўра, оммабоп бўлган нарса ҳақиқат ва билимдан устун келиб қолиши мумкин. Шунинг учун у шундай саволни қўяди:
«Кемани йўловчилар бошқариши керакми ёки денгизчилик илмини яхши биладиган тажрибали капитанми?»

“Ҳокимият берилган ҳар қандай инсон уни суиистеъмол қилишга мойил. Шунинг учун ҳокимиятни ҳокимиятнинг ўзи чеклаб туриши керак”.

- Шарль Монтескьё, Француз файласуфи, ёзувчи

«Қонунлар руҳи», 1748 йил.

Бугун Тошкент шаҳридаги “Хилтон” меҳмонхонасида “Олий таълим хизматларини ривожлантириш” мавзусида ўтказилган халқаро тадбирда қатнашдим. Олдиндан мавзуларни кимлар ўқишини билганим учун тадбирнинг фақат охирги қисмига бордим.

Тошкент давлат техника университети сўнгги 4 йил давомида халқаро рейтингларга кириш учун 448.500 доллар сарфлаган. Аслида, бу пуллар таълим сифатини ошириш учун сарфланса бўларди. Сўнгги йилларда техника олийгоҳларидаги кириш балларининг абгор ҳолатидан хабаримиз бор.

Вазирликка бир тавсия берган бўлардим: халқаро рейтинглар учун давлат олийгоҳлари контракт пулларини ишлатмаслиги керак. Ҳар бир ректор бундай маблағни олийгоҳ хизматларини ташқарига сотиш, яъни тижоратлаштириш орқали топган пулидан сарфлаши керак.

“Техника олийгоҳларида йўналиш ва мутахассисликлар ишлаб чиқарувчилар талабига жавоб бермаяпти. Масалан, Давлат техника университетидаги 76 та бакалавр йўналишидан 45 таси, 73 та магистратура мутахассислигидан 51 таси бугунги кунда етакчи хорижий техника олийгоҳларида ўқитилмайди. Оқибатда муҳандисларнинг 60 фоизи ўзи ўқиган йўналишида ишламаяпти. Тўқимачилик соҳасида ҳам худди шундай вазият.”
– Шавкат Мирзиёев. 20.06.2024

Ўзбекистонда олий таълимга қабул: абитуриентлар ва баллар тақсимоти

Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги маълумотларига кўра, 234 072 нафар абитуриент (34,5%) минимал ўтиш бали — 56,7 баллни тўплай олмаган. Ужас!

7 579 нафар абитуриент (1,1%) 189 ва ундан юқори балл олган. Мандат сайтида қайд этилган энг юқори балл 217,4 баллни ташкил этмоқда.

Баллар тақсимоти

- 189+ балл: 7 579 нафар (1,1%);
- 170–188 балл: 47 152 нафар (7,0%);
- 150–169 балл: 48 740 нафар (7,2%);
- 130–149 балл: 48 791 нафар (7,2%);
- 110–129 балл: 45 137 нафар (6,7%);
- 90–109 балл: 56 366 нафар (8,3%);
- 70–89 балл: 53 997 нафар (8,0%);
- 56,7–69,9 балл: 106 722 нафар (15,7%);
- 56,7 баллдан паст: 234 072 нафар (34,5%).

Жорий йилда кириш тест синовларида 677.907 нафар абитуриент рўйхатдан ўтган.

2025/2026-ўқув йили бошида Ўзбекистондаги олий таълим ташкилотларида таҳсил олаётган талабалар сони 1,535 миллион нафарга етган. Шундан қарийб 884 минг нафари давлат ОТМларида, 606 минг нафардан ортиғи нодавлат ОТМларда, 39 минг нафари эса хорижий олий таълим муассасалари ва уларнинг филиалларида таҳсил олмоқда.

Маълумот учун, давлат олий таълим муассасаларида 2025/2026-ўқув йилидан бошлаб базавий тўлов-контракт миқдорлари 7,4 миллион сўмдан 14,627 миллион сўмгача этиб белгиланган. Ушбу базавий контракт миқдорлари 2026-йилги қабулда ҳам ўзгаришсиз сақланиб қолган.

Агар давлат ОТМлари давлат субсидияларидан маҳрум бўлса, уларнинг катта қисми қисқа муддатда жиддий молиявий босимга дуч келиши ва айрим ҳолларда банкротлик хавфи ошиши мумкин. Бунинг асосий сабабларидан бири — кўплаб давлат ОТМларида замонавий бизнес бошқаруви, молиявий режалаштириш, маркетинг ва самарадорликни таҳлил қилиш кўникмаларининг етарли даражада ривожланмаганидир.

Ректор лавозимида фаолият юритаётган раҳбарларнинг барчасини бир хил баҳолаш тўғри бўлмаса-да, тизимда академик бошқарувдан ташқари бизнес ва институционал бошқарув мета компетенцияларини кучайтириш зарурати мавжуд.

Бугун Туркия, Саудия Арабистони ва Покистон ўртасида мудофаа ҳамда ўзаро хавфсизлик тўғрисидаги ҳужжат имзоланди. Ушбу ҳужжатга кўра, агар ушбу уч давлатдан бири урушга жалб этилса, қолган икки давлат унга ёрдам кўрсатиши лозим.

Туркия уруш олиб боряптими? Йўқ. Покистон уруш олиб боряптими? Йўқ. Аммо Саудия Арабистони АҚШ билан биргаликда Яманда ҳусийларга қарши ҳарбий операциялар олиб бормоқда.

Фикримча, ушбу келишувнинг асосий мақсади Туркия ва Покистонни ҳам ушбу можарога жалб қилиш, Яманга қарши ҳарбий фронтни янада кенгайтиришдир. Минбарларда нима дейилишидан қатъи назар, мен бу қадамни Эрдўғон сиёсатининг асл моҳиятини намоён этувчи қарор деб баҳолайман.

Яманликларда на замонавий қурол-яроғ, на кучли ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимлари бор. Уларнинг энг катта кучи — иймон ва қаршилик руҳидир. Айнан шу иймон уларни ҳозиргача АҚШ ва Саудия Арабистони олдида бош эгишга қўймади. Менимча, айнан шу сабабли ушбу можарога янги шерикларни жалб қилиш зарурати туғилган.

2014 йилда АҚШ Сауд режимига 350 миллиард долларлик қурол-яроғ сотган эди, лекин яманликлар саудни бурнини ерга ишқалаганди. Энди эса уч давлат Яманга қарши Сауд режими ҳокимиятини ҳимоя қилиш учун бирлашди. Қизиқ, шу уч давлат миллионлаб шаҳид берган Ғазо учун бирлашганда эди…

Афсуски, бу фақат Буюк Британияга хос — бугун бу ҳолатни деярли бутун дунёда кузатяпмиз. Бу нафақат болалар, балки катталарга ҳам таъсир қилаётган диққат қилиш инқирозидир. Ҳатто иш жойларида ҳам одамлар суҳбат ўртасида телефонни текшириши оддий ҳолга айланиб қолган. Мен ҳам баъзан ҳамкасбларим менга қараб турганини кўраман, лекин ҳис қиламанки, уларнинг фикри бошқа жойда. Гўёки улар жисмонан шу ерда, аммо онги билан суҳбатда эмас.

Бу фақат экран олдида ўтказилган вақт ҳақида эмас. Гап атрофимиздаги инсонлар билан ҳақиқатан ҳам бирга бўлиш, уларга бутун диққатимизни қаратиш қобилиятимизни секин-аста йўқотиб бораётганимиз ҳақида. Аслида эса инсонга бера оладиган энг қимматли нарсалардан бири — бу унга тўлиқ эътибор беришдир. Афсуски, бугун бу жуда камёб қадриятга айланиб бормоқда.

‼️ 21-аср таълими учун 19-аср баҳолаш модели ёҳуд таълимни ривожлантиришнинг эски рецепти

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларимуҳокамаси порталига “Олий таълим ташкилотларида талабалар билимини баҳолаш ва назорат қилиш тартибини такомиллаштириш тўғрисида”ги Ҳукумат қарори лойиҳаси https://regulation.adliya.uz/project/10597/33356?contentLang=oz. Лойиҳага кўра, 100 баллик баҳолаш тизими сақланиб қолади. Бунда жорий назорат учун 30 балл, оралиқ назорат учун 20 балл ва якуний назорат учун 50 балл ажратилиши таклиф этилган.

Ушбу лойиҳани Бош вазирга ким тақдим этганини билмайман, бироқ қарордаги ёндашувлар замонавий таълим тамойилларига мос келмаслиги ва таълимни тушунмайдиган шахс томонидан ишлаб чиқилгани кўриниб турибди. Келинг, таҳлил қиламиз.

Биринчидан, оралиқ назоратга 20 балл, якуний назоратга эса 50 балл ажратилиши совет даврининг сарқитидир. Чунки бунда семестр давомида тўпланадиган умумий баллнинг 70 фоизи имтиҳонлар ҳиссасига тўғри келади. 30 йилдавомида имтиҳонга ҳаддан ташқари боғланган тизимнинг камчиликларини унинг маҳсулоти орқали кўриб келдик.

Замонавий халқаро таълим амалиётида одатда оралиқ назоратга 20–25 балл, якуний назоратга эса 30–35 балл атрофида улуш ажратилади. Умуман олганда, ҳар икки имтиҳон учун максимал 50 балл ажратилиши мақсадга мувофиқ, деб ҳисоблайман. Чунки талаба фақат имтиҳонга тайёрланиш билан чекланиб қолмасдан, ўз билимларини амалиётда қўллаши, лойиҳалар яратиши, мустақил изланиши ва реал муаммолар устида ишлаши керак.

Талабанинг имтиҳонлардан ташқари ривожланиши учун қуйидаги фаолиятлар муҳим аҳамиятга эга:

1) мустақил топшириқлар (assignments);
2) лаборатория ишлари;
3) курс лойиҳалари;
4) квизлар;
5) саноат ва ташкилотлар билан ҳамкорликдаги лойиҳалар;
6) гуруҳ лойиҳалари;
7) илмий мақолалар тайёрлаш ва бошқа амалий фаолиятлар.

Менинг таклифимга кўра, баҳолаш тизимида қуйидаги тақсимот мақсадга мувофиқ бўлади:

• Оралиқ назорат – 20 балл;
• Якуний назорат – 30 балл;
• Жорий назорат – 50 балл.

Талаба ўқитувчи ёки имтиҳонга қарам бўлиб қолмасдан, кўпроқ ижодкор, креатив, мустақил фикрлайдиган ва мустақил таълим олиш кўникмаларига эга мутахассис сифатида шаклланиши керак.

Шунингдек, жорий назорат баллари ҳам умумий кўринишда берилмасдан, аниқ мезонлар асосида тақсимланиши лозим. Акс ҳолда, айрим ҳолларда таълим натижаларига катта ҳисса қўшмайдиган ёки сифати паст топшириқларга асоссиз равишда юқори балл бериш ҳолатлари юзага келиши мумкин. Масалан, оддий реферат учун катта миқдорда балл ажратиш талабанинг ҳақиқий билим ва кўникмаларини баҳолашга хизмат қилмайди.

Шу сабабли, замонавий олий таълимда баҳолаш тизими фақат имтиҳон натижаларига эмас, балки талабанинг бутун семестр давомида амалга оширган фаолияти, эгаллаган амалий кўникмалари, ижодий ёндашуви ва мустақил таълим олиш қобилиятига асосланиши керак.

Деярли ҳар бешинчи ўқувчи уй вазифасини сунъий интеллект ёрдамида бажаради ва бу ҳали бошланиши.

Сунъий интеллект мактаб ҳаётига тобора чуқурроқ кириб бормоқда. Россиядаги тадқиқотларга кўра, ўқувчиларнинг 27 фоизи мураккаб мавзуларни тушуниш учун нейротармоқлардан фойдаланади, 16 фоизи эса дарсликларда мавжуд бўлмаган маълумотларни топиш учун уларга мурожаат қилади. Яна 19 фоиз (деярли ҳар бешинчи ўқувчи!) эса асосий бўлмаган фанлар бўйича уй вазифаларини сунъий интеллект ёрдамида бажаришини тан олган.

Шу билан бирга, ўқувчиларнинг тахминан учдан бир қисми нейротармоқлардан умуман фойдаланмайди. Бунинг асосий сабаблари — сунъий интеллект тез-тез хатога йўл қўйиши, топшириқларни мустақил бажариш истаги ҳамда ушбу технологиядан фойдаланиш кўникмаларининг етарли эмаслигидир.

Фарзандларингиз сунъий интеллектдан фойдаланадими?

❤️ — доимий равишда
🙏 — йўқ, ҳеч қачон

Ажойиб хабар.

Йиллар давомида туҳмат қилиб келган Самарқандлик З.В. номли сохта блогернинг бугунги аҳволи оғир эканлигини биламан, баттар бўлсин! Телеграмм каналимни кўзатишини ҳам биламан.

Ўтган ҳафта Самарқанд вилояти суди 2026 йил июль ойида Жиноят ишлари бўйича Қўшработ тумани суди чиқарган ҳукмни ўз кучида қолдирди. Натижада ҳукм қонуний кучга кирди ва бу нусхага ЖКнинг 139-моддаси 3-қисми «а», «в», «г» бандлари билан 2 йил 6 ой муддатга озодликни чеклаш жазоси тайинланди. Шунингдек, суд томонидан “хавфли рецидивист” деб топилиб, бу ҳақда маҳалласига махсус ажрим юборилди, яъни эҳтиёт бўлинглар, маҳаллада “хавфли рецидивист” бор дегандек.

ЖКнинг 139-моддасида қамоқ жазоси назарда тутилмаган, лекин шунга яқин, озодликдан чеклаш жазоси тайинланди. Бу жазога кўра, бу нусха расмий иш ёки ўқишдан ташқари уйидан чиқолмайди, доим пробация назоратида бўлади, пробацияни бузса ҳақиқий қамоққа боради.

Эсингизда бўлса, ўтган йили ҳам менинг аризам асосида судланган эди. Шунга қарамай, у яна жиноят содир этди. Шунингдек, ўтган йилги фуқаролик суди қарорига мувофиқ каминага 210 миллион сўмлик қарзи ҳам бор, тўлашга сариқ чақаси бўлмаганлиги учун МИБ реестрига киритилди, вилоятдан чиқишга чеклов қўйилди.

Энди эса иккинчи бор фуқаролик судига мурожаат қиламизиб, демак сумма иккига кўпаяди!

2024 йил январь ойида у “баралла, судга бераверсин, охиригача курашамиз”, деган эди. Натижада судга мурожаат қилинди ва сўнгги бир ярим йил ичида бу нусха икки марта судланди. “Охиригача курашамиз”, деган эди,  охирини ҳам кўрсатиб қўйдик.  Ҳаёт яна бир бор исботлади: “букри”лар учун шов-шув тез ўтади, аммо ҳуқуқий оқибатлар қолади.

1918 йил ёзида РСФСР ва УНР* ўртасида тинчлик шартномасини тузиш бўйича олиб борилган музокаралар вақтида РСФСР делегациясига қуйидагилар раҳбарлик қилган:

• Раковский — Биринчи жаҳон уруши даврида Германиянинг бевосита агенти бўлган;
• Мануильский — Биринчи жаҳон уруши даврида Германия агенти Степанковскийнинг ходими бўлган.

*УНР (Украинская Народная Республика) — 1917 йилда Россия империяси парчаланиши жараёнида ташкил топган ва 1918 йилда ўз мустақиллигини эълон қилган украин давлат тузилмаси. У 1917–1921 йиллар оралиғида фаолият юритган.

1918 йил ёзидаги РСФСР–УНР музокаралари Россия Совет Федератив Социалистик Республикаси (РСФСР) ва Украин Халқ Республикаси ўртасидаги сиёсий муносабатлар ва тинчлик шартларини муҳокама қилишга қаратилган эди.

Ўтган ҳафта иккита хабарни ўқиб қолдим, биринчиси:

Ироқ президентининг миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Қосим ал-Абудий “Украина Ироқ суверенитетини бузмоқда”, деган баёнот билан чиқди. Унинг сўзларига кўра, Украина разведка бўлинмалари Ироқ ҳудудида ҳужумлар уюштирмоқда ва уларни қаршилик гуруҳлари зиммасига юкламокда. Ал-Абудий “айрим шахслар” ҳибсга олинганини ҳам таъкидлаган.

Иккинчи хабар эса:

Каспий денгизидаги Қозоғистонга тегишли Каспий қувур консорциуми объектлари ва Эрон кемасига берилган зарбалар орқали Украина Россия билан можарони глобал тусга киритишга интилаётгани ҳақида хабар берилди. Экспертларнинг фикрича, янги давлатларни жавоб чораларига ундаш орқали Киев янги ёрдам пакетларини олишни осонлаштирмоқчи.

Қизиқ, бундай ҳарбий операциялар Украинанинг ўзи учун хавфли стратегияга айланиши мумкин, ҳамда ўз ҳудудидан ташқарида фаолият юритиш Украина учун ҳам сиёсий, ҳам хавфсизлик нуқтаи назаридан янги муаммоларни келтириб чиқариши мумкин.