Культурная спадчына.Беларусь

14 кастрычніка 1899 года, 127 гадоў таму, на свет з'явіўся Адам Бабарэка – чалавек, чыё імя залатымі літарамі ўпісана ў гісторыю беларускай літаратуры. Яго талент выявіўся ў шматграннасці: ён быў не толькі празаікам, але і ўдумлівым крытыкам, глыбокім літаратуразнаўцам, а таксама таленавітым драматургам. Яго творчая спадчына стала важным укладам у фарміраванне нацыянальнай літаратурнай школы.Асаблівае месца ў біяграфіі Бабарэкі займае яго актыўная дзейнасць па арганізацыі і развіцці беларускіх літаратурна-мастацкіх аб'яднанняў. Ён быў адным з тых, хто стаяў ля вытокаў «Маладняка» і «Узвышша», якія імкнуліся да абнаўлення і папулярызацыі беларускага мастацтва. Гэтыя аб'яднанні сталі сапраўднымі цэнтрамі прыцягнення для маладых талентаў, пляцоўкамі для абмену ідэямі і фарміравання новых напрамкаў у літаратуры і мастацтве.Сёння, успамінаючы Адама Бабарэку, мы аддаём даніну павагі яго шматграннаму таленту і нястомнай працы на карысць беларускай літаратуры.

10 кастрычніка 1938 года, 88 гадоў таму, пайшоў з жыцця Адам Бабарэка-знакавая фігура беларускай літаратуры і культуры. Бабарэка быў не проста празаікам, але і выбітным крытыкам, літаратуразнаўцам і драматургам, чые працы і дзейнасць пакінулі глыбокі след у гісторыі беларускай культуры.Асаблівае месца ў яго біяграфіі займае актыўны ўдзел у стварэнні і станаўленні літаратурна-мастацкіх аб'яднанняў «Маладняк» і «Узвышша». Гэтыя арганізацыі адыгралі ключавую ролю ў фарміраванні новай беларускай літаратуры, аб'ядноўваючы маладых таленавітых аўтараў, ставячы перад сабой амбіцыйныя задачы па асэнсаванні нацыянальнай ідэнтычнасці і развіцці літаратурнай мовы. Бабарэка быў адным з ідэйных натхняльнікаў і актыўных дзеячаў гэтых аб'яднанняў, укладваючы свае сілы і веды ў іх развіццё.Смерць Адама Бабарэкі стала незаменнай стратай для беларускай культуры.

30 верасня 1931 года ( 95 гадоў таму) нарадзіўся беларускі паэт, перакладчык, драматург, літаратуразнавец, фалькларыст, грамадскі дзеяч - Ніл Гілевіч.Яго творчы шлях пачаўся Пад знакам паэзіі, і неўзабаве стала відавочна, што перад намі паэт вялікага маштабу. Яго вершы - гэта не толькі меладычныя радкі, але і глыбокія разважанні аб жыцці, чалавеку, роднай зямлі. З кожным новым зборнікам расло майстэрства, мацнела слова, знаходзячы сілу і пранікаючы ў самыя патаемныя куткі душы чытача. Гілевіч умеў захаваць імгненне, змяніць яго ў вечнасць, задаць пытанні, на якія не заўсёды знаходзяцца простыя адказы. Не менш значным было яго ўклад у літаратуразнаўства і фалькларыстыку. Ён скрупулёзна вывучаў глыбіні нацыянальных традыцый, народную мудрасць, якая, падобна невычэрпнай крыніцы, сілкавала і яго ўласнае творчасць.Ніл Гілевіч пакінуў пасля сябе багатую спадчыну, якая стала гонарам беларускага народа і каштоўным укладам у сусветную скарбніцу духоўнасці.

29 верасня 1529 года ( 497 гадоў таму) быў зацверджаны 1-ы Статут ВКЛ.Упершыню ў гісторыі ВКЛ заканадаўства было выкладзена ў такім вычарпальным выглядзе. Статут ахопліваў шырокі спектр прававых пытанняў, уключаючы грамадзянскае, крымінальнае і працэсуальнае права. Ён рэгламентаваў правы і абавязкі ўсіх саслоўяў, ўсталёўваў парадак судаводства, вызначаў меры пакарання за злачынствы. Асаблівая ўвага надавалася пытанням землеўладання, што было вельмі важна для феадальнага грамадства. Гэты дакумент стаў сапраўдным прававым арыенцірам для сучаснікаў і наступных пакаленняў.Прыняцце першага Статута ВКЛ мела далёка ідучыя наступствы. Ён спрыяў умацаванню цэнтральнай улады, узмацненню прававой культуры і фармаванню правасвядомасці. Статут стаў важным інструментам для ўніфікацыі правапрымяняльнай практыкі, мінімізацыі самавольства і забеспячэння справядлівасці.

19 верасня 1991 года (35 гадоў таму) Вярхоўны Савет Беларусі прыняў пастанову аб змене назвы Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі на Рэспубліку Беларусь.Рашэнне Вярхоўнага Савета стала кульмінацыяй працяглага і складанага працэсу нацыянальнага самавызначэння.. Змена назвы стала адным з ключавых крокаў на шляху да гэтага запаветнага ідэалу, адзначыўшы нараджэнне новай дзяржавы на палітычнай карце свету.Гэта падзея застаецца адной з самых значных у найноўшай гісторыі нашай краіны

14 верасня 1937 года ( 89 гадоў таму) быў рэпрэсаваны беларускі паэт, перакладчык - Сяргей Астрэйка .Сяргей Астрэйка актыўна ўдзельнічаў у літаратурным жыцці, публікаваў свае вершы, якія адрозніваліся глыбінёй перажыванняў, музычнасцю і шчырасцю. Хоць яго жыццё абарвалася так рана, творчая спадчына Сяргея Астрэйкі працягвае жыць. Яго вершы, поўныя любові да роднай зямлі, разважанняў пра сэнс жыцця і чалавечых пачуццях, да гэтага часу знаходзяць водгук у сэрцах чытачоў.

Для беларусаў вясновы каляндар заўсёды быў напоўнены асаблівым сэнсам ,і адной з самых значных падзей у ім быў (і застаецца!) Юр'еў дзень. Яго адзначаюць 6 мая, і ў народнай традыцыі гэтае свята — сапраўдны водападзел паміж халадамі і паўнавартасным цяплом.Чаму менавіта Юры? У народных павер'ях Святы Юрый лічыцца галоўным заступнікам пастухоў і хатняй жывёлы. Менавіта таму 6 мая было "днём Ікс" для ўсіх сельскіх жыхароў: у гэты дзень скаціну ўпершыню пасля доўгай зімы выганялі на свежыя пашы. Лічылася, што калі Юрый «дабраславіць» статак, то жывёлы будуць здаровымі, а пашавы сезон пройдзе без бед.
У гэтага дня было шмат прыгожых і добрых традыцый. Напрыклад, нашы продкі верылі ў гаючую сілу ранішняй расы: лічылася, што калі памыцца ёю ў Юр'еў дзень, то ўвесь год будзеш поўны сіл і здароўя.Гэтыя гісторыі-не проста фальклор, а жывая памяць аб тым, як цесна жыццё беларуса было звязана з зямлёй і прыродай.

5 верасня 1893 года ( 133 гады таму) нарадзіўся беларускі паэт, літаратуразнавец, перакладчык - Язэп Фарботка.Паэт, літаратуразнаўца і таленавіты перакладчык, ён належаў да таго пакалення беларускіх інтэлектуалаў, якія фарміравалі нацыянальную самасвядомасць у няпростыя часы. Фарботка не проста пісаў вершы-ён адчуваў пульс эпохі, імкнучыся перанесці на беларускую глебу лепшыя ўзоры сусветнай літаратуры і асэнсаваць месца роднага слова ў агульнаеўрапейскім кантэксце.Яго пераклады - гэта не проста механічная перадача сэнсаў, а спроба знайсці для беларускай мовы новыя інтанацыі, даказаць яго гнуткасць і здольнасць перадаваць найтонкія нюансы чалавечых перажыванняў. У кожным радку, які выйшаў з-пад яго пяра, адчуваецца імкненне вывесці беларускую літаратуру з ценю, зрабіць яе паўнапраўным удзельнікам сусветнага культурнага працэсу.

Сядзіба Ястрамбель-гэта не проста старадаўні дом, гэта цэлая гісторыя дваранскага роду з татарскімі каранямі 🏰 яна перажыла дзве вайны, паспела пабываць дзіцячым домам і школай-інтэрнатам, а цяпер знаходзіцца ў чаканні новага жыцця. Унутры амаль не захавалася мінуўшчыны строя, але звонку дом выглядае як дэкарацыя да гістарычнага фільма. Ідэальная лакацыя для атмасферных здымак і тых, хто шукае натхненне ў руінах. А яшчэ, можна напрасіцца на экскурсію ў мясцовага жыхара, які працаваў тут у савецкія гады 😯 лакацыі побач: Паўлінава (палац Бохвіцаў) Дыпрыз (парк жывёл) Ішкальдзь (Траецкі касцёл) Паланэчка (палац Радзівілаў) Маршрут: Мінск → Ішкальдзь → Паланэчка → Баранавічы → Паўлінава → Ястрамбель

Былы лагер пад Бабруйскам зноў паспрабуюць прадаць – ужо са зніжкай. https://tochka.by/articles/life/byvshiy_lager_pod_bobruyskom_snova_popytayutsya_prodat_uzhe_so_skidkoy/

Калодзішчы-аграгарадок, чыя гісторыя пачалася ў другой палове XIX стагоддзя, калі на месцы цяперашніх вуліц шумелі дрымучыя лясы, поўныя звера і птушкі. У 1867 годзе сюды, у глуш, прыбылі леснікамі два браты — Ілля і Міхаіл Карпавічы, выхадцы з вёскі Бярозаўка. Менавіта яны лічацца заснавальнікамі паселішчы: іх рукі расчысцілі першыя прасекі, іх сякеры ссеклі першыя зрубы, а іх сем'і далі жыццё будучаму населенаму пункту.У тыя гады Калодзішчы былі не больш чым лясным кардонам, закінутым сярод соснаў і елак. Браты Карпавічы не толькі ахоўвалі ўгоддзі, але і паступова абжывалі зямлю: ставілі двары, заводзілі гаспадарку, пракладвалі сцежкі да ракі. Іх прыклад стаў заразлівым-неўзабаве каля іх сталі сяліцца іншыя перасяленцы, прыцягнутыя свабоднай зямлёй і блізкасцю да Мінска. Так маленькі хутар ператварыўся ў пасёлак, а пасёлак — у цэнтр лясной акругі.Да пачатку XX стагоддзя Калодзішчы ўжо мелі ўстойлівую планіроўку: драўляныя хаты, калодзеж, свірны. У 2011 годзе Калодзішчы афіцыйна атрымалі статус аграгарадка.

Рэчыца. https://planetabelarus.by/publications/rechitsa-810-let-so-dnya-pervogo-upominaniya-v-letopisi/

11 верасня 1972 года ( 54 гады таму) нарадзіўся беларускі паэт, пісьменнік і публіцыст - Алесь Пашкевіч.З ранніх гадоў Алесь Пашкевіч выяўляў схільнасць да літаратуры, убіраючы ў сябе багацце беларускай мовы і культуры.Яго паэзія, што адрозніваецца глыбінёй думкі і лірычнасцю, часта звярталася да тэм прыроды, кахання, але нязменна праз прызму гістарычнай памяці і грамадзянскай адказнасці. Пашкевіч не баяўся закранаць вострыя пытанні, злучаныя з нацыйнай ідэнтычнасцю, з захаваннем мовы, з асэнсаваннем мінулага і пошукам свайго месца ў сучасным свеце. Яго проза, у сваю чаргу, дэманстравала ўменне жыва і праўдзіва маляваць жыццё, характары людзей, іх унутраныя перажыванні.Яго літаратурная спадчына – гэта не толькі мастацкія творы, але і каштоўны ўнёсак у асэнсаванне гісторыі і сучаснасці Беларусі. Яго творчасць – гэта мост паміж мінулым і будучыняй, запрашэнне да дыялогу і разважання пра таго, хто мы ёсць і куды ідзём.

У Беларусі за 315 рублёў можна купіць паўвёскі

Недалёка ад Шчучына ў вёсцы доўгая прадаюць адразу сем дамоў-кожны па 1 базавай, гэта значыць 45 рублёў.

Да дамоў прыкладаюцца ўчасткі ад 30 да 60 сотак. Побач-Нёман, Ліпічанская пушча і гістарычныя славутасці.

Да Мінска каля 205 км, да Гродна — крыху больш за 55 км.

🍂 У беларускай мове ёсць шмат прыгожых слоў, якія па-свойму перадаюць атмасферу восені: шэрыя дні, першыя халадкі і цішыню вечароў.

Сёння знаёмімся з цікавымі беларускімі словамі, якія звязаны з восеньскім надвор’ем і настроем гэтага часу года.

▫️ Ба́біна ле́та — бабье лето.
▫️ Парасо́н — зонт.
▫️ Навальні́чная хма́ра — грозовая туча.
▫️ Змро́к — сумерки.
▫️ Не́пагадзь — ненастье.

Яраслаў Звяруга-фігура, пра якую ў беларускай археалогіі гавораць з павагай, амаль з глыбокай павагай. Яго імя непарыўна звязана з Ваўкавыскам, горадам, чыя гісторыя доўгі час заставалася загадкай для даследчыкаў. Афіцыйныя пісьмовыя крыніцы ўпершыню згадваюць гэты горад толькі ў 1252 годзе, і доўгія гады лічылася, што менавіта гэтая дата з'яўляецца адпраўной кропкай яго існавання. Аднак Зверуго, узброіўшыся ня летапісамі, а лапатай і пэндзлем, здолеў перавярнуць устоянае ўяўленне.Звяруга метадычна датаваў знаходкі і прыйшоў да высновы, што паселішча існавала ўжо каля 1000 года. Гэта значыць, Ваўкавыск быў заснаваны на 250 гадоў раней, чым гэта меркавалі гісторыкі, абапіраючыся на бедныя згадкі ў хроніках. Праца Зверуго-гэта прыклад таго, як Археалогія здольная дапаўняць і аспрэчваць пісьмовыя сведчанні. Яго даследаванні не толькі даказалі старажытнасць Ваўкавыска, але і паказалі, што горад развіваўся як значны цэнтр задоўга да таго, як трапіў у поле зроку летапісцаў

Раён чырвоных ліхтароў прама ў цэнтры Мінска

На Арлоўцы пачаўся знос

Тут хутка вырастуць шматпавярховыя дамы. Першым знікне будынак па адрасе Гая, 31.

Згодна з планамі горадабудаўнікоў, тут вырасце новы жылы мікрараён і з'явіцца станцыя метро.

Самы вялікі лясны масіў Беларусі. https://planetabelarus.by/publications/samyy-bolshoy-lesnoy-massiv-strany/

Звычайны панядзелак у Брэсце

Мінская конка, якая ўступіла на рэйкі гісторыі ў 1892 годзе, з'явілася не проста механічнай навінкай, а жывым нервам гарадской эпохі. Яе вагоны, вабленыя парамі біцюгоў, вымяраюць маставыя дробавым, чаканным цокатам капытоў, сшываючы разам стужкі вакзалаў і дзелавы цэнтр. Для Мінска, ахопленага ліхаманкай прамысловага буму, гэта стала сапраўдным цудам: тысячы рабочых, канторшчыкаў і майстравых штодня сціскалі адлегласці, што перш пажыралі гадзіны знясільваючай хады.Першыя маршруты нясмела слаліся па зямлі-ад Аляксандраўскага вакзала да Губернатарскай вуліцы. Але ўжо праз некалькі гадоў сталёвая павуціна дзёрзка распаўзлася, оплетая ўскраіны і гандлёвыя плошчы прагнымі шчупальцамі шляхоў.Да дваццатых гадоў мінулага стагоддзя некалі горды сімвал прагрэсу ператварыўся ў лядашчага волата, чый век ужо адшумеў. І калі ў 1928 годзе конка здзейсніла свой апошні, развітальны рэйс

Нядаўна ў Менску

У Беларусі прадаецца старадаўні маёнтак усяго за адну базавую. https://tochka.by/articles/life/v_belarusi_prodaetsya_starinnoe_pomeste_vsego_za_odnu_bazovuyu_/

Атмосф атмасферныя кадры на заходзе або досвітку
🌾Поле каля ГЦ Сеніца
📍Мінскі раён, Сеніцкі сельсавет, 84

Працягваем знаёміцца з самабытнымі беларускімі словамі! 📝

З тымі, якія дакладна перадаюць дзеянне, стан ці настрой і дапамагаюць адчуць асаблівасці беларускага маўлення.
▫️ Схлу́піцца — сбиться, столпиться в одном месте.
▫️ Шыбава́ць — быстро, стремительно идти.
▫️ Крэ́мзаць — писать небрежно, не заботясь об аккуратности.
▫️ Ладкава́ць — приводить в порядок.
▫️ Ніякаве́ць — чувствовать себя неловко, неудобно.

Payoneer закрываецца для беларусаў

Пра гэта інфармуюць карыстальнікі сістэмы са спасылкай на паведамленні, якія прыходзяць ад яе.

У апавяшчэннях гаворыцца, што з 11 верасня рахункі беларускіх карыстальнікаў у Payoneer будуць зачыненыя.

Антопаль-утульны гарадскі пасёлак у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці, які захоўвае ў сабе само дыханне гісторыі. Першыя згадкі пра яго ўзыходзяць яшчэ да XVI стагоддзя, калі гэтыя землі ўваходзілі ў склад Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У пачатку XVIII стагоддзя Антопаль здабыў статус мястэчка-і з тых самых часоў яго лёс непарыўна спляўся з багатай і цярністай гісторыяй беларускага Палесся.Асаблівую, амаль якая адчуваецца атмасферу дзеюць захаваліся фрагменты старой забудовы. Яны нібы шэпчуць падарожніку гісторыі пра часы, калі Антопаль быў шумным гандлёвым сэрцам акругі, дзе сыходзіліся шляху купцоў і рамеснікаў, дзе звінела разнагалоссе кірмашоў і кіпела дзелавое жыццё. І дагэтуль у тутэйшым паветры лунае дух старога мястэчка-даўкі, жывы, поўны недаказанасці. Тут у кожнага дома свая легенда, у кожнага павароту дарогі — сваё абяцанне новага адкрыцця.

Гродна-горад, які ўлюбляе ў сябе з першага погляду ✨ ✨ тут гісторыя ажывае на кожным кроку: ад брукаваных вулачак старога цэнтра да велічных замкаў над Нёманам. Гэта адзінае месца ў Беларусі, дзе гістарычны цэнтр захаваўся амаль цалкам, аб'ядноўваючы ў сабе готыку, рэнесанс і барока. Прагулка тут-гэта спосаб запаволіцца, удыхнуць пах кавы ва ўтульных дворыках і адчуць вечнасць на Замкавай гары.

Канстытуцыя Рэчы Паспалітай-была прынятая ў 1791 годзе Чатырохгадовым соймам. Яна стала першай напісанай Канстытуцыяй у Еўропе і другой у свеце пасля амерыканскай.Дакумент, натхнёны ідэямі асветы і амерыканскім прэцэдэнтам, заклаў асновы новага дзяржаўнага ладу, накіраванага на пераадоленне ўнутраных слабасцяў і супрацьдзеянне знешніх пагрозам.Канстытуцыя таксама ўтрымлівала палажэнні аб падзеле ўладаў, што з'яўлялася прарывам для таго часу. Заканадаўчая ўлада адводзілася двухпалатнаму Сойму, выканаўчая – каралю і яго радзе (пяцігадовая Рада), а судовая – незалежным судам. Увядзенне такога механізму стрымак і проціваг было заклікана прадухіліць канцэнтрацыю ўлады ў адных руках і забяспечыць больш справядлівае кіраванне.Асноўным новаўвядзеннем Канстытуцыі стала скасаванне выбарнай манархіі і ўсталяванне спадчыннай улады. Гэта рашэнне было заклікана пакласці канец палітычнай нестабільнасці, звязанай з бясконцымі міжусобіцамі і ўмяшаннем замежных дзяржаў у працэс абрання караля.

Невялікі зарапад. У цэнтры Мінска відаць нават няўзброеным вокам.