FARZAND TARBIYASI 🌙

Kelajakda yangi kasblarning paydo bo‘lishi

Bir o‘ylab ko‘ring, sizga qancha kiyim-kechak kerak? Sizda ehtiyojingizdan ortiq kiyimlar bormi?

Agar biz faqat ehtiyojimizga rozi bo‘lsak, savdogarlarimiz va sanoatimiz ko‘plab muhim taraqqiyot imkoniyatlaridan mahrum bo‘lib qolishi mumkin.

Bir hisob-kitobga ko‘ra, bugungi kunda dunyoga kelgan bola yigirma yoshga yetguniga qadar besh mingtagacha bir martalik taglik (pampers) sotib olishi yoki ishlatishi mumkin.

Birgina go‘dakning hayoti uchun shuncha taglik kerak bo‘ladi. Biz esa farzandlarimiz uchun ko‘plab kiyimlar tayyorlatamiz.

Ammo musulmon bo‘ladimi yoki musulmon bo‘lmagan inson bo‘ladimi, hech kim bu ehtiyojlarni qondirishda isrofgarchilikka yo‘l qo‘yishni istamaydi.

Bundan yigirma yil avval dunyoga kelgan bolalarga avval matodan tayyorlangan tagliklar ishlatilardi. Ular qayta-qayta foydalanilar, yuvilar va yana ishlatilardi.

Bugun esa zamonaviy davrga kelib, bir martalik tagliklardan foydalanish odatiy holga aylandi.

Endi yangi taglik ishlab chiqaruvchi korxonalar paydo bo‘ldi. Ularda ishlab chiqariladigan zamonaviy tagliklar, ya’ni diapers, keng tarqaldi.

Shubhasiz, bu yangi tagliklar bolalar salomatligi uchun muayyan zararlar keltirishi mumkinligi haqidagi masalalar ham ko‘tarilmoqda. Jumladan, ayrim teri muammolari tezda yuzaga chiqishi mumkin.

Ammo boshqa tomondan, ular qulaylik va yengillik ham yaratmoqda.

Aqlni hayratga soladigan jihati shuki, biror yangi mahsulot yoki ehtiyoj paydo bo‘lishi bilan yangi sanoat tarmog‘i rivojlanadi. U bilan birga yangi kasblar va ish o‘rinlari ham yuzaga keladi.

Natijada, kelajakda tug‘iladigan kasalliklarni davolash bilan shug‘ullanuvchi tibbiyot sohasi ham rivojlanib boradi.

Izoh: Matnda bir martalik tagliklarning salomatlikka ta’siri haqida bildirilgan fikrlar muallifga tegishli. Ularni umumiy tibbiy xulosa sifatida qabul qilmaslik kerak.

👉 @bola_tarbiyasi

Farzandlarimizga rizqning ko‘pligidan ham avval uning halol va barakali bo‘lishi muhimligini o‘rgataylik. Chunki halol mehnat bilan topilgan ozgina rizq ham qalbga xotirjamlik, hayotga esa fayz olib kiradi.

Bolalarimiz halollikni faqat pul topishda emas, balki o‘qishda, mehnatda, savdoda va birovning haqqiga munosabatda ham saqlashni o‘rgansinlar. Oson foyda uchun yolg‘on, hiyla yoki nohaqlikka qo‘l urmaslik, mehnat qilib topganiga qanoat qilish insonning eng go‘zal fazilatlaridandir.

Buni farzandimizga kundalik hayotda qanday o‘rgatamiz?

Do‘konda sotuvchi adashib ortiqcha qaytim bersa, uni farzandimizning ko‘z o‘ngida qaytaraylik va nima uchun bunday qilganimizni tushuntiraylik.

Bola ko‘chada birovning pulini yoki buyumini topib olsa, “Topdingmi, seniki”, demasdan, egasini izlashga o‘rgataylik.

Maktabda yaxshi baho olish uchun ko‘chirish yoki aldashga yo‘l qo‘ymaslikni tushuntiraylik. “Baho pastroq bo‘lsa ham, o‘z mehnating bilan olganing qadrliroq”, deb halolligini qadrlaylik.

Uyda kichik yumushlarni bajarishga o‘rgatib, mehnatning qadrini his qildirishimiz ham muhim. Bola rizq ortida mehnat borligini yoshligidan anglasin.

Eng muhimi, ota-ona o‘zi namuna bo‘lsin. Farzandimiz oldida yolg‘on, birovning haqqi yoki harom daromadga beparvo qarasak, nasihatimizning ta’siri kamayadi.

Ularga rizq Allohdan ekanini, inson esa uni halol yo‘l bilan izlashga mas’ul ekanini singdiraylik.

Zero, farzandga halol rizq haqida yuz marta gapirishdan ko‘ra, uning ko‘z o‘ngida bir marta halollikni tanlash kuchliroq tarbiya bo‘lishi mumkin.

Rizqning qadri uning qancha ekanida emas, halolligi va barakasidadir.

👉 @bola_tarbiyasi

Farzandlarimizning yaxshi ta’lim olishi, bilimli va muvaffaqiyatli inson bo‘lib ulg‘ayishi uchun bor imkoniyatimizni ishga solamiz. Ba’zan esa ularga: “Sen faqat o‘qishingni o‘yla, qolgan hammasini biz hal qilamiz”, deymiz.

Ammo shu jarayonda muhim bir narsani unutib qo‘ymayapmizmi? Farzandimizga bilim olishni o‘rgatyapmiz, lekin hayot kechirishni-chi?

Axir bola nafaqat ilmli, balki mustaqil fikrlaydigan, mas’uliyatni his qiladigan, qiyinchiliklarga bardosh bera oladigan va muammolariga yechim topishga intiladigan inson bo‘lib ulg‘ayishi kerak.

Farzandlarimizni barcha qiyinchiliklardan asrashga urinib, ularni hayotning o‘ziga tayyorlashni unutmaylik. Yoshiga mos mas’uliyat beraylik, mustaqil qaror qilishiga imkon yarataylik, xatolaridan saboq olishni va mehnatning qadriga yetishni o‘rgataylik.

Zero, farzand tarbiyasidagi maqsadimiz uning yo‘lidagi barcha to‘siqlarni olib tashlash emas, balki hayotda uchraydigan to‘siqlarni yengib o‘tishga tayyorlashdir.

Farzandimiz uchun hamma narsani qilishimiz mumkin, ammo uning o‘rniga butun umr yashab bera olmaymiz.

👉 @bola_tarbiyasi

Farzand tarbiyasida mehr-muhabbatning o‘rni beqiyosdir. Bolalarimiz nafaqat nasihatlarimizga, balki mehrimizga, bag‘rimizga bosishimizga, shirin so‘zlarimizga va samimiy duolarimizga ham muhtojdirlar.

Har kuni farzandlarimizni quchoqlab, ularning peshonasidan o‘paylik, yaxshi ko‘rishimizni aytishdan tortinmaylik. Ularga faqat kichik bo‘lgani uchun emas, balki alohida hurmat va e’tiborga loyiq inson sifatida munosabatda bo‘laylik.

Xato qilganlarida esa ularni kamsitmasdan, qalbini og‘ritadigan so‘zlardan saqlanib, mehr va hikmat bilan to‘g‘ri yo‘l ko‘rsataylik. Chunki kattalarning bir og‘iz so‘zi bolaning qalbida uzoq yillar saqlanib qolishi mumkin.

Unutmaylik, farzandlarimiz bizga Alloh taolo tomonidan berilgan bebaho omonatdir. Ularning nafaqat jismoniy ehtiyojlari, balki qalbi, his-tuyg‘ulari va ruhiy xotirjamligi uchun ham mas’ulmiz.

Zero, bola ulg‘ayganda unga aytilgan barcha nasihatlarni eslamasligi mumkin, ammo bolaligida o‘zini qanchalik sevilgan, qadrlangan va himoyalangan his qilganini qalbida saqlab qoladi.

👉 @bola_tarbiyasi

Go‘zal xulq insonni bezaydigan eng qimmatli fazilatlardan biridir. Farzandlarimizga insonlarning mehrini qozonish uchun avvalo ularga samimiy, muloyim, halol va hurmat bilan munosabatda bo‘lish kerakligini o‘rgataylik.

Boshqalarning ko‘nglini og‘ritmaslik, shirinso‘z bo‘lish, va’dasida turish, xatolarni kechira bilish va har qanday vaziyatda ham odobni saqlash insonni el orasida aziz qiladi.

Shu bilan birga, bolalarimizga hammaning ko‘ngliga yoqish uchun o‘z qadriyatlaridan voz kechish shart emasligini ham tushuntiraylik. Muhimi, odamlarning maqtoviga erishish emas, balki Allohning roziligini ko‘zlab, go‘zal xulq egasi bo‘lishdir.

Zero, insonning haqiqiy go‘zalligi uning tashqi ko‘rinishida emas, balki xulqi, muomalasi va boshqalarga qilgan yaxshiliklarida namoyon bo‘ladi.

👉 @bola_tarbiyasi

Mehr-shafqat faqat insonlarga emas, balki Alloh taolo yaratgan barcha jonzotlarga ham ko‘rsatilishi kerak. Farzandlarimiz yoshligidanoq hayvonlarga ozor bermaslikni, ularga mehr bilan munosabatda bo‘lishni va ularning ham jonli mavjudot ekanini anglab ulg‘ayishlari muhim.

Bolaga chanqagan jonivorga suv berish, och qolgan hayvonni oziqlantirish, ularga zarar yetkazmaslik va ojiz mavjudotlarga g‘amxo‘rlik qilish ham yaxshilik ekanini o‘rgataylik. Chunki hayvonlar o‘z dardini so‘z bilan aytib bera olmasalar-da, ular ham og‘riqni, ochlikni va qo‘rquvni his qiladilar.

Zero, haqiqiy mehr-shafqat o‘zini himoya qila olmaydigan mavjudotlarga bo‘lgan munosabatimizda ham namoyon bo‘ladi. Qalbida jonivorlarga nisbatan rahm-shafqat ulg‘aygan bola atrofidagi insonlarga ham mehr va e’tibor bilan munosabatda bo‘lishni o‘rganadi.

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarga singdirishimiz kerak bo‘lgan eng muhim qadriyatlardan biri shuki, qiynalgan va yordamga muhtoj insonni ko‘rsak, unga befarq bo‘lmasligimiz kerak. Yaxshilikni keyinga qoldirmaslik ham muhim, chunki o‘z vaqtida ko‘rsatilgan yordam inson uchun yanada qadrli va ahamiyatli bo‘ladi.

👉 @bola_tarbiyasi

Hayotda yaxshilik qilish uchun uchragan har bir imkoniyatning qadriga yetishni farzandlarimizga o‘rgataylik. Chunki ba’zan bir og‘iz yaxshi so‘z, kichik bir yordam yoki kimningdir og‘irini yengil qilish biz uchun oddiy tuyulsa-da, boshqa inson uchun juda katta ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin.

Yaxshilik qilish imkoniyati tug‘ilganda uni ortga surmaslik, “keyin qilaman” demasdan qo‘ldan kelganicha ezgulikka shoshilish go‘zal fazilatdir. Bugun oldimizdan chiqqan imkoniyat ertaga yana uchrashiga kafolat yo‘q.

Shuning uchun farzandlarimiz yaxshilik uchun katta imkoniyat kutib o‘tirmasin. Yaxshilikning kichigi bo‘lmaydi, uni qilish uchun berilgan imkoniyatning o‘zi ham bir ne’matdir.

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarni bolalikdan shariatga o‘rgatish | 4-qism

1-qism
2-qism
3-qism
4-qism

Farzand tarbiyasida ota-onaning vazifasi faqat bolaning bugungi ehtiyojlarini ta’minlash emas. Biz uning ertangi hayotiga ham tayyorgarlik ko‘ramiz.

Shu sababli bolaga yoshligidanoq nimaning halol, nimaning harom ekanini, qanday kiyinish, qanday muomala qilish, ibodatga qanday munosabatda bo‘lish va o‘zini qanday tutishni yoshiga mos tarzda o‘rgatib borish muhimdir.

Shayxulislom Ibn Taymiya rahimahulloh bolalarni shar’iy hukmlarga o‘rgatish haqida so‘z yuritib, yetti yoshdan namozga buyurilishlarini misol qilib keltirganlar. Ya’ni, bola hali mukallaf bo‘lmagan davrning o‘zidayoq kelajakdagi mas’uliyatiga tayyorlab boriladi.

📖 Majmu’ al-Fatovo, 22/143

Bu tamoyil bugungi tarbiyamiz uchun ham muhim saboq beradi.

Farzandimizga biror narsani man etishdan oldin imkon qadar uning sababini tushuntiraylik. Buyruq berish bilan cheklanmay, o‘zimiz ham unga namuna bo‘laylik. Shariatga amal qilishni qo‘rquv yoki og‘irlik sifatida emas, Allohga muhabbat va itoatning bir ko‘rinishi sifatida tanitaylik.

Chunki farzand ko‘pincha biz aytgan narsadan ham ko‘ra, biz qanday yashayotganimizni chuqurroq o‘zlashtiradi.

Agar uyda namoz qadrlansa, bola namozning qadrini ko‘radi. Halol va haromga e’tibor berilsa, bola ham bunga jiddiy qarashni o‘rganadi. Kiyinishda hayo, muomalada odob, xatoda tavba va yaxshilikda shukrni ko‘rsa, bu fazilatlar uning qalbida asta-sekin ildiz otadi.

Shuning uchun farzand tarbiyasini balog‘at yoshidan boshlanadigan vazifa deb qaramaylik. Tarbiyaning urug‘i bolalikda ekiladi, uning mevasi esa yillar davomida ko‘rinadi.

Farzandlarimizga shariatni faqat so‘z bilan emas, mehr, hikmat, sabr va o‘zimizning go‘zal namunamiz bilan o‘rgataylik.

Alloh taolo farzandlarimizni solih va soliha, odobli, hayoli hamda diniga muhabbat bilan ulg‘ayadigan bandalaridan qilsin.

Vallohu a’lam.

… Hofiz Muhammad Tohir

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarni bolalikdan shariatga o‘rgatish | 3-qism

1-qism
2-qism
3-qism
4-qism

Nima uchun bolani hali mukallaf bo‘lmasidan turib shar’iy odoblarga o‘rgatish muhim?

Chunki tarbiyaning maqsadi faqat bugungi xatti-harakatni to‘g‘rilash emas, balki bolaning kelajakdagi hayotiga mustahkam poydevor yaratishdir.

Alloma Abul Husayn Quduriy Hanafiy rahimahulloh bolalarni ipak kiyishdan saqlash hikmatini tushuntirib shunday deganlar:

«وَذَلِكَ لِأَنَّ الصِّبْيَانَ يُعَوَّدُونَ مَا يُبِيحُهُ الشَّرْعُ لِيَأْلَفُوهُ...»

Ya’ni, bolalar shariat ruxsat bergan narsalarga odatlantiriladi, toki ular ulg‘ayganlarida ham shu odatlarga ko‘nikkan bo‘lsinlar. Shu sababli ular namoz va ro‘zaga o‘rgatilgani kabi, man etilgan narsalardan ham saqlab boriladi.

📖 Sharhu Muxtasar al-Karxiy lil-Quduriy, 9/311

Imom Molik rahimahulloh ham kichik o‘g‘il bolalarga ipak va oltin taqishni ma’qul ko‘rmaganlarini aytganlar.

📖 Al-Mudavvana, 1/462

Shayx Abdulmuhsin al-Abbod hafizahulloh sahobalarning bu amallarini sharhlab, ular o‘g‘il va qiz farzandlarini shariat asosida tarbiyalaganlariga e’tibor qaratadilar.

📖 Sharhu Sunan Abi Dovud lil-Abbod, 17/454

Demak, farzand tarbiyasida “Hali kichkina, keyin o‘rganadi” degan qarash har doim ham to‘g‘ri natija bermaydi. Chunki bola katta bo‘lgunicha uning ko‘plab odatlari allaqachon shakllanib ulgurgan bo‘ladi.

Namozni sevishni, halol va haromni ajratishni, hayo va odobni, kiyinish madaniyatini, kattalarni hurmat qilishni, kichiklarga mehr ko‘rsatishni bolalikdan o‘rgatish kerak.

Bunda qo‘pollik emas, hikmat va mehr muhim. Bolaga shariatni faqat taqiqlar majmuasi sifatida emas, Allohning bandalari uchun belgilagan go‘zal hayot tartibi sifatida tanitishimiz kerak.

Bolalikda mehr bilan singdirilgan yaxshi odat, ulg‘ayganda insonning ichki mezoniga aylanishi mumkin.

Davomi bor…

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarni bolalikdan shariatga o‘rgatish | 2-qism

1-qism
2-qism
3-qism
4-qism

Sahobai kirom farzand tarbiyasida faqat nasihat bilan kifoyalanmaganlar. Ular bolalarini amalda ham shar’iy odoblarga o‘rgatganlar.

Rivoyat qilinishicha, Abdurahmon ibn Avf roziyallohu anhu o‘g‘illaridan biri bilan Umar ibn Xattob roziyallohu anhuning huzurlariga kelganlarida, bolaning ustida ipak ko‘ylak bor edi. Umar roziyallohu anhu uni ko‘rib, ko‘ylakni yirtib yuborganlar.

📖 Musannaf Ibn Abi Shayba, 26256

Shuningdek, Abdulloh ibn Mas’ud roziyallohu anhuning o‘g‘illari ipak ko‘ylaklarda kelganlarida, u zot ularni yechdirib:

«انْطَلِقُوا إِلَى أُمِّكُمْ فَلْتَكْسُكُمْ غَيْرَ هَذَا»

“Onangizning oldiga boringlar, sizlarga bundan boshqa kiyim kiydirsin”, deganlar.

📖 Musannaf Ibn Abi Shayba, 26253

Boshqa rivoyatda esa o‘g‘lining ipak kiyimini ko‘rib:

«إِنَّمَا هَذَا لِلنِّسَاءِ»

“Bu ayollar uchundir”, deganlari rivoyat qilinadi.

📖 Musannaf Ibn Abi Shayba, 26254

Huzayfa ibn Yamon roziyallohu anhu ham safardan qaytganlarida farzandlariga ipak kiyim kiydirilganini ko‘rib, o‘g‘illarining ustidagi ipakni yechdirgan, qizlarinikini esa qoldirganlar.

📖 Musannaf Ibn Abi Shayba, 26255

Bu rivoyatlardan ko‘rinadiki, sahobalar farzand tarbiyasini kelajak uchun qoldiriladigan vazifa deb bilmaganlar. Ular bolaga ulg‘ayganida qanday yashashi kerak bo‘lsa, o‘sha odoblarni kichikligidan boshlab o‘rgatganlar.

Bu yerda muhim tarbiyaviy ma’no bor: bolaga faqat “buni qil” yoki “buni qilma” deyish emas, nima uchun shunday qilish kerakligini tushuntirib, uni yaxshilikka asta-sekin odatlantirish lozim.

Farzand bugun o‘rgangan odatini ertaga o‘zi bilan olib yuradi. Shuning uchun go‘zal tarbiya bir kunda emas, kundalik kichik odatlar orqali shakllanadi.

Davomi bor…

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarni bolalikdan shariatga o‘rgatish | 1-qism

1-qism
2-qism
3-qism
4-qism

Farzand tarbiyasining muhim jihatlaridan biri — bolani kichikligidanoq shariat odoblari va hukmlariga amal qilib yashashga o‘rgatishdir.

Bola hali mukallaf bo‘lmagan bo‘lsa-da, uning odatlari, dunyoqarashi va xulqi aynan bolalik yillarida shakllana boshlaydi. Shu sababli salafi solihlar farzandlarini: “Hali yosh, katta bo‘lganda o‘rganadi”, deb qo‘yib yubormaganlar. Aksincha, ulg‘ayganida shariatga amal qilish unga tabiiy va odatiy bo‘lishi uchun bolaligidan tarbiya berganlar.

Buning misollaridan biri o‘g‘il bolalarga ipak kiyim kiydirmaslikdir.

Rasululloh ﷺ dedilar:

«حُرِّمَ لِبَاسُ الْحَرِيرِ وَالذَّهَبِ عَلَى ذُكُورِ أُمَّتِي، وَأُحِلَّ لِإِنَاثِهِمْ»

“Ummatimning erkaklariga ipak kiyish va oltin taqish harom qilindi, ayollariga esa halol qilindi.”

📖 Sunan at-Termiziy, 1720

Sahobai kirom bu hukmni farzandlarining tarbiyasida ham e’tibordan chetda qoldirmaganlar.

Jobir ibn Abdulloh roziyallohu anhumo aytadilar:

«كُنَّا نَنْزِعُهُ عَنِ الْغِلْمَانِ وَنَتْرُكُهُ عَلَى الْجَوَارِي»

“Biz o‘g‘il bolalardan ipak kiyimni yechdirar, qiz bolalarda esa qoldirar edik.”

📖 Sunan Abu Dovud, 4059

Bu bizga tarbiyaning muhim bir qoidasini ko‘rsatadi: bola balog‘atga yetgan kunidan emas, undan ancha avval hayotga tayyorlanadi.

Bugun farzandiga halol va haromni, odob va hayoni, ibodat va mas’uliyatni asta-sekin o‘rgatib borgan ota-ona uning ertangi hayoti uchun poydevor qo‘ymoqda.

Chunki bolalikda singdirilgan qadriyatlar ulg‘ayganda begona qoida bo‘lib tuyulmaydi, balki hayot tarzining bir qismiga aylanadi.

Tarbiyani ertaga qoldirmaylik. Farzandning ertangi odatlari bugun shakllanmoqda.

Davomi bor…

👉 @bola_tarbiyasi

Kichik bolalar ko‘pincha o‘z g‘azabi va his-tuyg‘ularini so‘z bilan ifodalay olmaydilar. Shu sababli ba’zan qo‘l ko‘tarib yuboradilar yoki urishishni boshlaydilar. Qo‘shma oilada yashaganda, bolaning e’tibor qozonish uchun ham shunday qilishi mumkin.

Bola qachon birovni ursa yoki qo‘l ko‘tarsa, unga jahlingiz bilan baqirish yoki uni urish o‘rniga qo‘lini to‘xtating va xotirjamlik bilan ayting:

“Bolam, hech kimni urish mumkin emas. Agar jahling chiqqan bo‘lsa, menga ayt.”

Keyin unga g‘azablangan paytida nima deyishni o‘rgating. Masalan:

“Mening jahlim chiqyapti” yoki “Oyi, menga yordam bering.”

Har kuni faqat bolangiz bilan o‘ynash va suhbatlashish uchun biroz vaqt ajrating. U g‘azablanganiga qaramay qo‘l ko‘tarmasa yoki yaxshi xulq ko‘rsatsa, darhol uni maqtang.

Agar u birovni urib qo‘ysa, unga tushuntiring, uzr so‘rattiring va bir muddat o‘sha joydan chetga olib turing. Lekin uni hammaning oldida koyimang va urmang.

Keyingi ikki-uch hafta davomida uning ko‘proq qachon urishishi yoki birovni urishini kuzating. Masalan, uning narsasini birov olib qo‘yganda, unga biror narsa taqiqlanganda yoki unga e’tibor berilmaganda shunday qiladimi?

Buning sababini tushunib olsangiz, muammoni hal qilish osonroq bo‘ladi.

Uydagi barcha kattalar ham bir xil qoidaga amal qilishlari kerak. Shunda bola birovni urish hech qanday holatda ham to‘g‘ri emasligini aniq tushunadi.

Bolani “yomon” demang, faqat uning noto‘g‘ri xatti-harakatini to‘g‘rilang. Unga mehr ham bering, chegaralarni ham aniq belgilang.

Bola yomon emas. U faqat o‘z g‘azabi va his-tuyg‘ularini to‘g‘ri boshqarishni o‘rganishga muhtoj.

👉 @bola_tarbiyasi

Farzand tarbiyasida eng muhim jihatlardan biri — bolaning qalbida Allohga bo‘lgan muhabbat va taqvoni shakllantirishdir. Bola kichikligidanoq har bir ishida Allohning roziligini o‘ylashga, gunohlardan saqlanishga va hech kim ko‘rmayotgan paytda ham to‘g‘ri yo‘lni tanlashga odatlanishi kerak.

Unga Alloh taolo har bir amalimizdan xabardor ekanini, gunohlardan uzoq bo‘lish esa qalb pokligi va iymonning go‘zal ko‘rinishlaridan biri ekanini tushuntiraylik. Agar xatoga yo‘l qo‘ysa, Allohning rahmatidan umid uzmasdan, tavba qilishni va o‘zini isloh etishga intilishni ham o‘rgataylik.

Zero, haqiqiy taqvo insonning faqat odamlar oldida emas, yolg‘iz qolganida ham Allohning roziligini hamma narsadan ustun qo‘ya bilishida namoyon bo‘ladi.

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarimizga qiyinchilikka duch kelganda darhol shikoyat qilishdan ko‘ra, avvalo uning yechimini izlashni o‘rgatishimiz kerak.
Chunki muammoni aytish oson, ammo undan chiqish yo‘lini topishga harakat qilish sabr, mas’uliyat va matonatni tarbiyalaydi.

Farzandlarimiz har bir qiyinchilik qarshisida: “Nega bunday bo‘ldi?” deb qolib ketmasdan, “Buni qanday yaxshilashim mumkin?” deb o‘ylashga odatlansin. Zero, hayotda muammolar doim uchraydi, ammo yechim izlashni o‘rgangan bola ular qarshisida ojiz qolmaydi.

👉 @bola_tarbiyasi

Diqqat❤️

Farzandni tarbiyalash uchun berib borilayotgan koʻrsatmalarga avvalo oʻzingiz amal qiling. Qush uyasida koʻrganini qiladi.

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarimizga boshqalarning xato va kamchiliklarini izlashdan avval o‘zlariga nazar solishni o‘rgatishimiz kerak. Chunki inson o‘z aybini ko‘ra bilsa, uni tuzatishga harakat qiladi va boshqalarga nisbatan ham mehribonroq, kechirimliroq bo‘ladi.

Farzandlarimizga birovni ayblashga shoshilmaslikni, uning kamchiligini muhokama qilish o‘rniga avval o‘z xulqi va muomalasini yaxshilashni o‘rgataylik. Zero, haqiqiy tarbiya boshqalarning aybini sanashdan emas, o‘z kamchiliklarini anglab, ularni tuzatishdan boshlanadi.

👉 @bola_tarbiyasi

Bolalarimizga har bir ishning avvali yaxshi niyatdan boshlanishini o‘rgatishimiz kerak. Chunki insonning qilayotgan amali kichik bo‘lsa ham, uning ortidagi pok va ezgu niyat unga alohida qiymat bag‘ishlaydi.

Farzandlarimizga o‘qishda, yordam berishda, mehnat qilishda va hatto oddiy kundalik ishlarida ham niyatlarini go‘zal qilishni o‘rgataylik. Zero, yaxshi niyat qalbni poklaydi, insonni yaxshilik sari yetaklaydi va oddiy ishlarni ham savobli amalga aylantirishi mumkin.

👉 @bola_tarbiyasi

Egilgan daraxt

Bir kishining o‘g‘li bor edi. U o‘g‘lini sayr qildirish uchun yam-yashil bog‘ga olib bordi. U yerda bir egri daraxtni ko‘rib, o‘g‘lidan uni to‘g‘rilashini so‘radi.

O‘g‘li:

“Dada, bu daraxt katta bo‘lib qolgan, endi uni to‘g‘rilab bo‘lmaydi. Agar u kichikligida bo‘lganida, uni to‘g‘rilash mumkin edi”, dedi.

Shunda ota:

“Inson ham xuddi shu daraxtga o‘xshaydi. Agar unga yoshligidan odob va ta’lim berilsa, uni to‘g‘rilash mumkin. Aks holda, keyinchalik bu juda qiyin bo‘ladi”, dedi.

Mazmuni: farzand tarbiyasini kichikligidan boshlash kerak. Yoshligida singdirilgan odob, yaxshi xulq va to‘g‘ri ta’lim uning butun hayotiga ta’sir qiladi.

👉 @bola_tarbiyasi