Таълим касаба уюшмаси

Psixologlar farzandlari uchun 30 foizlik kontrakt chegirmasi bormi?

Bu masalada turli normativ-huquqiy hujjatlarda “pedagog” tushunchasi bir xil qo‘llanilmagani sababli ko‘pchilikda savol tug‘ilmoqda.

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-dekabrdagi 867-son qarorida maktabgacha va maktab ta’limi tizimida faoliyat yurituvchi xodimlar alohida guruhlarga ajratilgan. Unga ko‘ra, psixolog pedagog xodim emas, balki mutaxassis xodim hisoblanadi.

Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 6-maydagi 263-son qarorida ham umumta’lim maktablarining ta’lim sifati natijalariga qarab ustama oladigan pedagog kadrlar doirasida psixologlar nazarda tutilmagan.

Biroq pedagoglar farzandlariga kontrakt bo‘yicha 30 foizlik chegirma berishda boshqa – maxsus qoida amal qiladi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 17-sentabrdagi 501-son qarori bilan tasdiqlangan nizomda:
pedagog – ta’lim tashkilotida mehnat shartnomasi asosida Pedagogik faoliyat bilan bog‘liq lavozimlar ro‘yxatiga kiritilgan lavozimda kasbiy faoliyat yurituvchi shaxs,
deb belgilangan.

Mazkur qaror pedagog maqomini aniqlashda bevosita Pedagogik faoliyat bilan bog‘liq lavozimlar ro‘yxatiga havola qilmoqda. 

Demak, ta’lim tashkilotida psixolog lavozimida asosiy ish joyi bo‘yicha mehnat shartnomasi asosida ishlayotgan shaxs Vazirlar Mahkamasining 501-son qarori doirasida pedagog hisoblanadi.

Shuning uchun uning farzandi qarorda belgilangan boshqa shartlarga ham javob bersa, davlat oliy ta’lim tashkiloti bakalavriatining kunduzgi ta’lim shakli bo‘yicha bazaviy kontrakt summasiga 30 foizlik chegirmadan foydalanishi mumkin.

Bu yerda muhim jihat shundaki, psixolog barcha mehnat va ta’lim munosabatlarida pedagog deb e’tirof etilmaydi. U faqat 501-son qarorda pedagog maqomini aniqlash uchun tegishli ro‘yxatga havola qilinganligi sababli aynan 30 foizlik kontrakt chegirmasi munosabatida pedagog hisoblanadi. Ushbu qoida boshqa ustama, toifa, attestatsiya yoki mehnatga haq to‘lash munosabatlariga bevosita tatbiq etilmaydi.

Chunki:

Bu holat to‘g‘ridan-to‘g‘ri huquqiy kolliziyadan ko‘ra, normativ hujjatlarda “pedagog” tushunchasi doirasining turlicha belgilanganini ko‘rsatadi. Har bir qarorda bir xil atamaning boshqa-boshqa mazmunda qo‘llanishi fuqarolarni ham, ta’lim tashkilotlari va elektron platformalarni ham chalg‘itmoqda.

Shu sababli pedagog, mutaxassis xodim va pedagogik faoliyat bilan bog‘liq lavozimlar tushunchalarini qonunchilikda birxillashtirish, umumiy mezonlarni belgilash hamda alohida imtiyoz yoki ustama uchun istisno mavjud bo‘lsa, uni hujjatda ochiq ko‘rsatish maqsadga muvofiq.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Саволингизни: @yuristgamurojaat гa қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Ҳодим таътилдан чақириб олинганда таътил пулини қайта ҳисоблаш мажбурий. (Бухгалтер ва раҳбарлар учун тушунтириш)

#Савол_беринг_жавоб_берамиз
Қуйида бизга келган мурожаатнинг тўлиқ матни👇
Меғнат таътилига кетган ходим таътил даврида режалари ўзгариб қолиб таътилдан бошқа вақтдан фойдаланиш режалаштирди ва бу хақда ташкилот рахбарига ариза киритди. Ташкилот рахбари аризани қаноатлантириб ваХодимнинг меҳнат таътилидан фойдаланилмай қолган қисми унинг хоҳишига кўра, иш берувчи билан келишилган ҳолда бошқа муддатда берилсин. Бунда мазкур кунлар учун аввал тўлиқ ҳисоб-китоб қилинганлиги сабабли қайта таътил пули ҳисобланмасин ва тўланмасин. деб буйруқ чиқарса бўладими. бу масалада тўловлар қандай бўлади яни тўловни қайтармаслик учун нималарга эътибор қилиш керак

Ташкилот раҳбарининг таътилдан чақириб олинган ходимга нисбатан «қайта таътил пули ҳисобланмасин ва тўланмасин» деган мазмунда буйруқ чиқариши амалдаги меҳнат қонунчилигига зид ҳисобланади.

Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексининг 8-моддасига мувофиқ, иш берувчининг локал ва якка тартибдаги ҳуқуқий ҳужжатлари ходимнинг ҳуқуқий ҳолатини меҳнат тўғрисидаги қонунчиликка нисбатан ёмонлаштириши мумкин эмас. Шунингдек, 18-модданинг учинчи қисмига кўра, агар иш берувчининг якка тартибдаги ҳуқуқий ҳужжати меҳнат қонунчилигида белгиланган кафолатларга нисбатан ходим учун ноқулай шартларни назарда тутса, бундай ҳужжат ёки унинг тегишли қисми ҳақиқий ҳисобланмайди. Демак, буйруқнинг «қайта таътил пули ҳисобланмасин ва тўланмасин» деган қисми қонун талабларига зид бўлгани учун қўлланилиши мумкин эмас.

Меҳнат кодексининг 232-моддасига мувофиқ, ходимни меҳнат таътилидан чақириб олишга фақат унинг розилиги билан йўл қўйилади. Бунда таътилнинг фойдаланилмай қолган қисми кейинчалик берилиши шарт.

Меҳнат кодексининг 233-моддасига асосан, меҳнат таътили даври учун ходимнинг ўртача иш ҳақи сақланади. Ўртача иш ҳақини ҳисоблаш тартиби эса 257-модданинг биринчи ва учинчи қисмларида қатъий белгиланган бўлиб, у таътилга чиқилаётган ойдан олдинги ўн икки календарь ой учун ҳисобланган меҳнатга ҳақ тўлаш тарзидаги барча даромадлардан келиб чиқиб аниқланади. Шунинг учун ходим кейинчалик фойдаланилмай қолган таътил кунларидан фойдаланганда, таътил пули аввалги ҳисоб-китоб бўйича эмас, балки янги таътил санасидан олдинги ўн икки ойлик даромадлар асосида қайта ҳисобланиши шарт. Уни аввалги миқдорда қолдириш ёки умуман қайта ҳисобламаслик Меҳнат кодексининг 257-моддаси талабларини бузади.

Шу билан бирга, ходим таътилдан қайтиб ишлаган давр учун Меҳнат кодексининг 244-моддасига мувофиқ иш ҳақи олиши шарт. Бир вақтнинг ўзида бир хил давр учун ҳам таътил пули, ҳам иш ҳақи тўланиши мумкин эмас. Шу сабабли таътилдан чақириб олинганда фойдаланилмай қолган кунлар учун олдиндан тўланган таътил пули қайта ҳисоб-китоб қилиниши лозим.

Бунда ходимдан таътил пулини нақд тарзда кассага қайтариш талаб қилиниши шарт эмас. Агар ходим ёзма равишда розилик билдирса, Меҳнат кодексининг 269-моддаси биринчи қисмига мувофиқ ортиқча тўланган сумма кейинги иш ҳақидан ўзаро ҳисоб-китоб (зачёт) тартибида ушлаб қолиниши мумкин. Бу энг тўғри ва қонуний ҳисоб-китоб усули ҳисобланади.

Шунингдек, Меҳнат кодексининг 200-моддаси талабларига мувофиқ, ходим таътилдан қайтган кундан бошлаб иш вақтини ҳисобга олиш табелида унга таътил эмас, балки иш куни белгиланиши ва айнан шу кунлар учун иш ҳақи ҳисобланиши лозим.

Бунда, қонуний тартиб қуйидагича бўлиши керак, ходим розилиги билан таътилдан чақириб олинади, бу ҳақда расмий буйруқ чиқарилади, фойдаланилмай қолган таътил кунлари учун олдиндан тўланган сумма ходимнинг ёзма розилиги асосида кейинги иш ҳақига зачёт қилинади, ходим ишлаган кунлари учун иш ҳақи тўланади, қолган таътил кунларидан кейинчалик фойдаланилганда эса таътил пули Меҳнат кодексининг 257-моддасига мувофиқ ўша вақтдаги ўн икки ойлик даромадлардан келиб чиқиб қайта ҳисобланади. Бу тартибдан четга чиқувчи ҳар қандай буйруқ меҳнат қонунчилигига зид ҳисобланади.

1.5 stavka darsi bor ingliz tili o‘qituvchisiga, buxgalter 1 stavkaga ustama to‘lanadi, 0.5 stavkaga to‘lanmaydi deyishi to‘g‘rimi?

@Yurist_Xizmati 5790-savol:

Men texnikumga ishga kirdim ingliz tili oʻqituvchisiman 50 foiz sertifikatim bor. Buxgalter faqat 1 stavka darsiz uchun ustama toʻlanadi 0.5 stavkaga ustama yoʻq dedi shu toʻgʻrimi? Keyin 1.5 stavka dars uchun maktab bilan bir xil oylik chiqmayapti
YURIST JAVOBI:

🙅‍♂️ Hurmatli fuqaro, buxgalterning faqat 1 stavka uchun ustama to‘lanadi, 0,5 stavkaga to‘lanmaydi degan fikri noto‘g‘ri.

3515-son ro‘yxatning izoh qismiga ko‘ra, umumiy o‘rta, o‘rta maxsus va kasbiy ta’lim tizimida tegishli sertifikatga ega pedagoglarga, shu jumladan, o‘rindoshlik va soatbay asosida ishlayotgan o‘qituvchilarga ham ustama to‘lanadi. Texnikum kasbiy ta’lim tashkiloti hisoblanadi.

Agar sizga texnikumda 1,5 stavka dars yuklamasi rasmiy ravishda tarifikatsiya qilingan bo‘lsa va barcha soatlar ingliz tili fanidan bo‘lsa, 50 foizlik ustama faqat 1 stavkaga emas, 1,5 stavka bo‘yicha hisoblangan tarif haqining barchasiga nisbatan qo‘llanilishi kerak. Chunki ustama “bir stavkadan oshmagan miqdorda” deb cheklanmagan.

💁‍♂️ Masalan, 1,5 stavka bo‘yicha tarif haqingiz 6 million so‘m bo‘lsa, 50 foizlik ustama 3 million so‘mni tashkil etadi. Uni faqat 1 stavkaga hisoblab, qolgan 0,5 stavkani ustamasiz qoldirish uchun huquqiy asos mavjud emas.
Buning uchun sertifikat 3515-son ro‘yxatning 3-bobida ko‘rsatilgan, amaldagi va siz dars berayotgan ingliz tili faniga mos bo‘lishi lozim.

Buxgalteriyaga direktor nomiga yozma ariza berib, ustamani barcha tarifikatsiya qilingan soatlarga qayta hisoblashni talab qilishingiz mumkin. Rad etilsa, hududiy Davlat mehnat inspeksiyasiga murojaat qilinadi.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Uyda yakka tartibda ta’lim bergan o‘qituvchiga sertifikat ustamasi to‘lanadimi?

@Yurist_Xizmati 5789-savol:

Salom men maktabda tarix fani o'qituvchisi bo'lib ishlayman.
Savolim  bor edi men uyda yakka tartibda ta'lim oladigan o'quvchilarga 5.5soat darsim bor menda tarix fanidan milliy sertifikat borlarga  PF - 134 farmoni 50%ustama berilsin deyilgan uyda ta'lim olayotgan o'quvchilarga o'tayotgan darsim uchun 50%ustama to'lab berilmaydi deb
Sentyabr oyi uchun to'lamapti shu masalaga qonuniy asoslab javob bersangiz
YURIST JAVOBI:

Hurmatli fuqaro, uyda yakka tartibda ta’lim olayotgan o‘quvchilarga o‘tayotgan 5,5 soat tarix darsingiz uchun ham sertifikat ustamasi to‘lanishi shart.

PF–134-son Farmonning 9-bandi “a” kichik bandiga ko‘ra, pedagogga o‘zi dars beradigan fan bo‘yicha tegishli sertifikat mavjud bo‘lsa, uning tarif stavkasiga nisbatan 50 foiz har oylik ustama to‘lanadi. Farmonda bu ustama faqat maktab binosida o‘tiladigan darslarga berilishi haqida cheklov mavjud emas.

3515-son ro‘yxatning 4-bobida tarix fanidan kamida B+ darajadagi yoki 80 va undan yuqori ballik milliy sertifikat ustama olish uchun asos bo‘lishi belgilangan. Ro‘yxat izohining 8-kichik bandiga ko‘ra, ustama o‘qituvchining o‘zi dars beradigan fani bo‘yicha, shu jumladan soatbay va o‘rindoshlik asosida ishlaganda ham to‘lanadi.

3271-son nizomning amaldagi tahrirdagi 20-bandiga ko‘ra, uyda yakka tartibda mashg‘ulot olib boruvchi o‘qituvchiga ajratilgan dars soatlari va ular bo‘yicha tarif stavkasi tarifikatsiya ro‘yxatiga alohida kiritiladi. Nizomning 23-bandida ham ushbu soatlar bo‘yicha haq hisoblanishi tarifikatsiyani tekshirish mezonlaridan biri sifatida ko‘rsatilgan. Demak, mazkur 5,5 soat tarifikatsiya qilingan pedagogik yuklama hisoblanadi.

Shu sababli “uyda ta’lim darsi uchun sertifikat ustamasi berilmaydi” degan vaj qonuniy emas. Sertifikatingiz 3515-son ro‘yxat talablariga mos va amalda bo‘lsa, 50 foizlik ustama barcha tarix darslaringizga, jumladan uyda yakka tartibda o‘tiladigan 5,5 soatga ham mutanosib ravishda hisoblanishi kerak. Uyda ta’lim uchun nazarda tutilgan alohida haq sertifikat ustamasini bekor qilmaydi.

📝 Maktab direktoriga yozma ariza berib, sentabr oyi uchun to‘lanmagan ustamani qayta hisoblashni talab qiling. Arizaga sertifikat va tarifikatsiya ro‘yxatidan ko‘chirmani ilova qiling. Rad etilsa, hududiy iqtisodiyot va moliya organiga yoki Davlat mehnat inspeksiyasiga murojaat qilishingiz mumkin.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Ish stajiga ega bo‘lmaganlarga pensiya berilmaydimi?

Ko‘pchilik pensiya yoshiga yetgan har bir fuqaro pensiya oladi, deb hisoblaydi. Aslida pensiya yoshiga yetishning o‘zi yetarli emas – qonunda belgilangan ish staji ham mavjud bo‘lishi kerak.

“Fuqarolarning davlat pensiya ta’minoti to‘g‘risida”gi Qonunning 7-moddasiga ko‘ra, yoshga doir pensiya olish uchun:
🔹 erkak 60 yoshga to‘lgan va kamida 25 yil ish stajiga;
🔹 ayol 55 yoshga to‘lgan va kamida 20 yil ish stajiga ega bo‘lishi kerak.
Agar ushbu staj to‘liq bo‘lmasa-chi?
Qonunning 8-moddasiga muvofiq, fuqaroning kamida 7 yil pensiya staji mavjud bo‘lsa, unga bor stajiga mutanosib ravishda yoshga doir pensiya tayinlanadi.
Demak:
▪️ 20 yil stajga ega ayolga – umumiy tartibda pensiya;
▪️ 7 yildan 20 yilgacha stajga ega ayolga – bor stajiga mutanosib pensiya;
▪️ 7 yildan kam stajga ega ayolga – yoshga doir pensiya tayinlanmaydi.
Bola tarbiyalagan davr stajga qo‘shiladimi? 
Qonunning 37-moddasiga ko‘ra, bola 3 yoshga to‘lguniga qadar bolani parvarishlash ta’tilida bo‘lgan davrlar jami 6 yilgacha ish stajiga qo‘shilishi mumkin.
 Biroq buning uchun fuqaroning mehnat, tadbirkorlik yoki ijtimoiy soliq to‘langan boshqa faoliyatdan kamida 7 yillik asosiy ish staji bo‘lishi kerak.

Masalan, ayol faqat 3 yil ishlagan bo‘lsa, bola parvarishlagan yillarni qo‘shib, uning stajini 7 yilga yetkazib bo‘lmaydi. Shuningdek, 4 nafar farzandni voyaga yetkazganlikning o‘zi alohida pensiya imtiyozini bermaydi.

Pensiya tayinlanmasa, fuqaro umuman to‘lovsiz qoladimi? 
Yo‘q. Pensiya tayinlash uchun zarur ish stajiga ega bo‘lmagan shaxslarga yoshga doir nafaqa beriladi.
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 23-martdagi 119-son qaroriga muvofiq, yoshga doir nafaqa:
▪️ ayollarga 60 yoshdan;
▪️ erkaklarga 65 yoshdan;
▪️ bolalikdan nogironligi bo‘lgan farzandi bor yoki bo‘lgan onalarga 55 yoshdan tayinlanadi. 
2026-yil 1-iyuldan zarur ish stajiga ega bo‘lmagan keksa yoshdagi fuqarolarga beriladigan nafaqa oyiga 878 000 so‘m etib belgilangan.

✅ Nafaqa olish uchun - Davlat xizmatlari markazi, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi yoki my.gov.uz orqali murojaat qilish mumkin.

Xulosa qilib aytganda, 7 yildan kam ish stajiga ega shaxsga yoshga doir pensiya tayinlanmaydi. Bunday fuqaro qonunda belgilangan yoshga yetgach, pensiya emas, yoshga doir nafaqa olish huquqiga ega bo‘ladi.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Pedagoglarning kontraktda o‘qiyotgan farzandlari uchun beriladigan 30 foiz chegirma haqida ayrim ma’lumotlar

Chegirma faqat DAVLAT oliygohida KUNDUZGI ta’limda o‘qiyotgan talabalar uchun beriladi;

Chegirma har bir farzand uchun alohida qo‘llanadi. Demak, bir necha farzand kontraktda o‘qisa, barchasi uchun alohida 30 foizlik chegirma beriladi.

Chegirma olish uchun kontrakt.edu.uz orqali ariza yuborish kerak. Ariza 2 ish kunida ko‘rib chiqiladi va pedagogning farzandi ekanligi tasdiqlangach, chegirma avtomatik qo‘llanadi.

Quyidagilarga chegirma berilmaydi:
oliy harbiy va harbiylashtirilgan ta’lim tashkilotlari uchun;
nodavlat oliy ta’lim tashkilotlari uchun;
O‘zbekistonda faoliyat olib borayotgan xorijiy oliy ta’lim tashkilotlari va ularning filiallari uchun;
qo‘shimcha va tabaqalashtirilgan to‘lov-kontrakt uchun;
xorijiy hamkor OTMlarning qo‘shma ta’lim dasturlari asosida va fakultetlari uchun;
➖ kechki, masofaviy hamda sirtqi ta’lim shakli uchun.
🔁 Pedagog farzandlariga chegirma o‘quv yili uchun bir marotaba qo‘llaniladi. Demak, har yili qaytadan chegirma olish mumkin.

❗️Pedagog farzandlarining otasi yoki onasi pedagog toifasidan chiqarilgan taqdirda, keyingi o‘quv yilidan boshlab unga chegirma qo‘llash to‘xtatiladi.

Ayrim savollarga javoblar:

❓Pedagog deganda kim tushuniladi o‘zi?
Javob: Adliya vazirligi tomonidan 2026-yil 9-iyunda 3849-raqami bilan ro‘yxatdan o‘tkazilganPedagogik faoliyat bilan bog‘liq lavozimlar ro‘yxatida465 ta lavozim nomi tasdiqlangan. Ushbu 465 ta lavozimda kim bo‘lsa, o‘shaning farzand(lar)i uchun 30 foizlik chegirma beriladi.
❓Maktabgacha ta’lim muassasalaridagi tarbiyachilar uchun ushbu qaror qo‘llanadimi?
Javob: Ha, qo‘llanadi. Bog‘cha tarbiyachilarining kontraktda o‘qiyotgan farzandlari uchun ham 30% chegirma qo‘llanadi.
❓Oliygohlardagi tyutorlarning farzandlari uchun ushbu qaror qo‘llanadimi?
Javob: yo‘q, tyutorlar ro‘yxatdan mavjud emasligi sababli ularning farzandlariga chegirma berilmaydi.
❓O‘quv markazlaridagi o‘qituvchilarning farzandlari uchun ushbu qaror qo‘llanadimi?
Javob: yo‘q, o‘quv markazlari ro‘yxatdan mavjud emasligi sababli ularning farzandlariga chegirma berilmaydi.
❓To‘liq bo‘lmagan grantda o‘qiyotgan (50% davlat granti, 50% kontrakt) talabaning kontrakt summasi uchun ham chegirma beriladimi?
Javob: ha, chegirma beriladi. 50% kontrakt qismi uchun 30% chegirma qo‘llanadi.
❓Qaror chiqqunga qadar 2026/2027 o‘quv yili uchun to‘liq yoki qisman kontrakt to‘lovini to‘lab qo‘yganlar uchun chegirma qanday hisoblanadi? Ortiqcha to‘langan summa qaytariladimi yoki keyingi yil hisobi uchun o‘tkaziladimi?
Javob: ha, to‘lab qo‘yganlar uchun ham chegirma qo‘llanadi va ortiqcha to‘langan summani istasa qaytarib olishi, istasa kelasi o‘quv yili uchun o‘tkazib yuborishi mumkin.
❓Pedagog xususiy ta’lim tashkilotida ishlasa ham chegirma beriladimi yoki faqat davlat ta’lim tashkilotida ishlashi kerakmi?
Javob: xususiy ta’lim tashkilotida, masalan, xususiy oliygoh, xususiy maktab yoki xususiy bog‘chada ishlayotgan pedagoglarning farzandlari uchun ham 30% chegirma beriladi.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Qayta tayyorlashdan o'tish uchun qayerga murojaat qilishim kerak?

@Yurist_Xizmati 5788-savol:

Salom, men boshlang'ich sinf ustoziman. Institutda texnologiya va tasviriy san'at fanlaridan qayta tayyorlashga dual ta'limda o'qimoqchi edim. Buning uchun qayerga murojaat qilishim mumkin va buni qanday amalga oshirish mumkin? Hozirgi davrda ishlayapman.
YURIST JAVOBI:

Agar Sizda boshlang‘ich ta’lim bo‘yicha oliy pedagogik diplom bo‘lsa, Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 20-dekabrdagi 867-son qarori bilan tasdiqlangan nizomning 63-bandiga muvofiq kasbiy qayta tayyorlash (ixtisoslashuv) kursida o‘qishingiz mumkin.

“Texnologiya” hamda “Tasviriy san’at va chizmachilik” qayta tayyorlashning alohida yo‘nalishlari hisoblanadi.

O‘qishga hujjat topshirish tartibi:
➖ retrain.uzedu.uz portalida ro‘yxatdan o‘tasiz.
➖ Kerakli yo‘nalish va ta’lim shaklini tanlab, diplom hamda talab qilinadigan boshqa hujjatlarni elektron yuborasiz.
➖ Ta’lim tashkiloti diplomingiz yo‘nalishga mosligini tekshiradi.
➖ Ariza ma’qullansa, to‘lov-shartnoma rasmiylashtirilib, direktor buyrug‘i bilan kursga qabul qilinasiz.
Kurslar A.Avloniy nomidagi pedagogik mahorat milliy instituti, hududiy pedagogik mahorat markazlari, pedagogika oliygohlari yoki vakolatli nodavlat ta’lim tashkilotlarida o‘tkazilishi mumkin. Faqat portalda ko‘rsatilgan tashkilot va yo‘nalishni tanlash lozim.

Nizomning 70-bandiga ko‘ra, qayta tayyorlash ishdan ajralmagan, masofaviy yoki dual shaklda tashkil etilishi mumkin. Biroq dual guruh ochilishi institut imkoniyati va qabul e’loniga bog‘liq. Bunday shaklda ham kamida bir oy yoki 144 soat bevosita ta’lim tashkilotida o‘qish talab etiladi. Siz ishlayotganingiz sababli mazkur davrni maktab rahbariyati bilan yozma ravishda kelishib olishingiz kerak.

Har bir diplom faqat unda ko‘rsatilgan fanni o‘qitish huquqini beradi. Shu sababli institut birlashtirilgan dastur e’lon qilmagan bo‘lsa, texnologiya hamda tasviriy san’at uchun alohida qayta tayyorlashdan o‘tish talab qilinadi. Kurslar to‘lov-shartnoma asosida bo‘lib, yakuniy attestatsiyadan muvaffaqiyatli o‘tganlarga davlat namunasidagi diplom beriladi.

Qo‘shimcha ma’lumot uchun A.Avloniy instituti: +998 55 508-06-67 (2) yoki +998 77 414-74-83. Agar Sizning ma’lumotingiz oliy emas, balki o‘rta maxsus bo‘lsa, ushbu ixtisoslashuv kursiga qabul qilish masalasi diplom talablari sababli boshqacha hal etiladi.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Ходимни 3 ойга ишга олиш мумкинми?

@Yurist_Xizmati 5785-савол:

Ассалому алейкум хурматли юрист хизмати ходимлари мактабда ишлаетган психолог иложстзликдан 3 ойга бепул уз хисобидан таьтилга стали,унинг урнига 3 ойга бошка мутахассис психологни вактинчалик ойлик тулаб ишлатсак буладими
ЮРИСТ ЖАВОБИ:

Ҳа, иш ҳақи сақланмайдиган таътилга чиққан мактаб психологи ўрнига бошқа малакали психологни вақтинча ишга қабул қилиш мумкин.

Меҳнат кодексининг 111-моддасига кўра, муддатли меҳнат шартномаси 112 ёки 113-моддалардаги асослар мавжуд бўлганда қонуний ҳисобланади. Мазкур ҳолат бевосита МК 112-моддасида назарда тутилган: иш жойи сақланиб қолган вақтинча йўқ ходимнинг мажбуриятларини бажариш даври учун бошқа ходим билан муддатли меҳнат шартномаси тузилади.

Шартномада муддатни фақат «уч ойга» деб эмас, «асосий психолог ишга қайтгунига қадар» деб белгилаш мақсадга мувофиқ. Чунки асосий ходим таътилдан олдинроқ қайтиши ҳам мумкин. Вақтинча қабул қилинган психологга штат жадвали, малакаси ва иш ҳажмига мувофиқ тўлиқ иш ҳақи тўланади. Асосий психолог ишга чиққан куни вақтинча ходим билан шартнома МК 158-моддаси асосида бекор қилинади.

Бундан ташқари, МК 116-моддасини қўллаб, мактабда ишлаётган бошқа малакали ходимга унинг ёзма розилиги билан асосий ишидан озод этмаган ҳолда психолог вазифасини вақтинча юклаш ҳам мумкин. Бунда вазифанинг муддати, ҳажми ва қўшимча ҳақ миқдори ёзма келишувда белгиланиб, буйруқ билан расмийлаштирилади.

Демак, энг тўғри йўл — бошқа мутахассисни асосий психолог ишга қайтгунига қадар муддатли меҳнат шартномаси асосида вақтинча ишга қабул қилиш ва унга белгиланган тартибда ойлик тўлашдир.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Ассалому-алайкум! Мен мактабда ўқитувчи бўлиб  ишлайман. Тарбиявий ишлар бўйича директор ўринбосаримиз мактаб телеграм гуруҳига «Assalomu aleykum hurmatli ustozlar dars vaqtida oʻquvchilar telifon ishlatib utirgan boʻlsa yoki darsliksiz boʻlsa oʻsha fan oʻqituvchisi javobgar boʻladi,kuzatuvda siz.... » мазмундаги хабар жойлабди. Унинг бу талаблари қай даражада тўғри ёки нотўғри?
ЮРИСТ ЖАВОБИ:
Директор ўринбосарининг талаби қисман тўғри, аммо ўқитувчини ҳар қандай ҳолатда айбдор деб ҳисоблаш нотўғри.
Вазирлар Маҳкамасининг 2012 йил 21 майдаги 139-сон қарори билан тасдиқланган Низомнинг 7–8-бандларига кўра, ўқувчи дарс бошланишидан олдин телефонни ўчириб, сумкасига солиб қўйиши шарт. Дарсда телефондан фойдаланиш тақиқланади.
Қоида бузилганда огоҳлантириш, ота-онани хабардор қилиш ва белгиланган тартибда телефонни олиб қўйиш мумкин. Низомнинг 16-бандига кўра эса ушбу талабларга риоя этилишини назорат қилиш мактаб директори ва унинг ўринбосарлари зиммасига юкланган.
ММТВнинг 2026 йил 19 январдаги 18-сон буйруғи 4-иловаси 9-бандига мувофиқ, ўқувчиларнинг телефондан фойдаланиш қоидаларига риоя этишини барча педагоглар, жумладан фан ўқитувчилари назорат қилиши керак. Ўқувчи огоҳлантирилганидан кейин ҳам телефон ишлатишда давом этса, телефон фан ўқитувчиси, синф раҳбари, директор ўринбосари ва психолог иштирокида олиб қўйилиши лозим. Демак, ўқитувчи қоидабузарликни кўриб туриб чора кўрмаса, унинг меҳнат мажбуриятини бажармаганлиги масаласи қўйилиши мумкин.
Бироқ ўқувчининг телефон ишлатгани учун фан ўқитувчисини автоматик равишда жавобгар қилиш мумкин эмас.
Қоидабузарликнинг бевосита субъекти — ўқувчи. Ўқитувчининг жавобгарлиги фақат у қоидабузарликни билгани ёки билиши лозим бўлгани, лекин ўз вазифасини бажармагани исботланса келиб чиқиши мумкин. Видеокузатувда телефондан фойдаланиш қайд этилганининг ўзи ўқитувчининг айбини исботламайди.
Дарсликсиз келиш масаласида ҳам 4-илованинг 14-банди тегишли дарслик ва ўқув қуроллари билан дарсда қатнашишни айнан ўқувчининг мажбурияти сифатида белгилаган.
Шунинг учун ўқувчининг дарсликсиз келгани учун ўқитувчини тўғридан-тўғри жавобгар қилишга ҳуқуқий асос йўқ. Ўқитувчи ҳолатни аниқлаши, ўқувчини огоҳлантириши ва зарур бўлса синф раҳбари ёки ота-онага хабар бериши лозим.
ММТВнинг 18-сон буйруғининг 5-иловасига кўра, ўқитувчига интизомий жазо фақат унинг меҳнат шартномаси, лавозим йўриқномаси ёки тасдиқланган ички меҳнат тартиби қоидаларидаги аниқ мажбуриятни айбли равишда бузгани исботланганда қўлланади. Бунда ўқитувчидан ёзма тушунтириш олиниши ва жазо директорнинг буйруғи билан расмийлаштирилиши шарт. Telegram гуруҳидаги хабарнинг ўзи янги жавобгарлик белгиламайди ва интизомий жазо учун мустақил ҳуқуқий асос бўла олмайди.
Хулоса қилиб айтганда, фан ўқитувчиси дарсда интизом ва телефондан фойдаланиш қоидаларига риоя этилишини назорат қилиши шарт. Аммо ўқувчининг телефон ишлатиши ёки дарсликсиз келиши учун ҳар қандай ҳолатда ўқитувчини айбдор деб белгилаш ва барча жавобгарликни унинг зиммасига юклаш қонунчиликка мувофиқ эмас.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Ishdan bo‘shash uchun 14 kun kutish shartmi?
🔥🔥🔥🔥🔥🔥🔥🔥

@Yurist_Xizmati 5783-savol:

12 ,13 kunda MMIBDÕ bõshatish , õqituvchiga olish, õqituvchidan bõshatish yana 0,5 MMIBDÕ tayinlash uchun 4 ta buyruq chiqarish uchun  Mehnat kodeksida yozilgandek 14 kunni kutish kerakmi yoki istisnolar bormi?
YURIST JAVOBI:

Hurmatli fuqaro, 14 kun kutish majburiy emas.

Mehnat kodeksining 160-moddasiga ko‘ra, xodim o‘z tashabbusi bilan mehnat shartnomasini bekor qilsa, ish beruvchini 14 kalendar kun oldin yozma ravishda ogohlantirishi kerak. Biroq taraflar kelishsa, shartnoma ushbu muddat tugamasdan ham bekor qilinishi mumkin.

Mazkur vaziyatda Mehnat kodeksining 157-moddasini qo‘llash maqsadga muvofiq. Unga ko‘ra, mehnat shartnomasi taraflarning kelishuvi bilan istalgan sanada bekor qilinishi mumkin. Buning uchun xodim va ish beruvchi yozma kelishuv tuzib, unda shartnoma bekor qilinadigan sanani aniq ko‘rsatishi lozim. Bunday holda 14 kunlik muddat kutilmaydi.

Demak, 12–13 kunlarda quyidagi buyruqlarni chiqarish mumkin:
1.  MMIBDO‘ lavozimidagi mehnat shartnomasini MK 157-moddasi asosida bekor qilish.
2.  Xodimni o‘qituvchi lavozimiga ishga qabul qilish.
3.  O‘qituvchi lavozimidagi mehnat shartnomasini tegishli asos bilan bekor qilish yoki o‘zgartirish.
4.  Xodimni 0,5 stavka MMIBDO‘ lavozimiga tayinlash.
Har bir buyruq xodimning arizasi, taraflarning yozma kelishuvi, yangi mehnat shartnomasi yoki unga kiritilgan qo‘shimcha kelishuv bilan asoslantirilishi kerak. Faqat buyruqlarni chiqarishning o‘zi yetarli emas.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Кадровик
Ички ўриндошлик ва ижтимоий суғурта: кадровиклар энг кўп йўл қўядиган хатолар

2026 йилдан бошлаб Вазирлар Маҳкамасининг 796-сон қарори асосида вақтинча меҳнатга лаёқатсизлик ҳамда ҳомиладорлик ва туғиш нафақалари «Ижтимоий суғурта» ахборот модули орқали автоматик тайинланмоқда. Бу эса кадрлар хизмати ва бухгалтериядан ҳужжатларни эмас, балки ахборотларни аниқ ва тўғри юритишни талаб қилади.

Амалиётда энг кўп баҳс уйғотаётган масалалардан бири – ички ўриндошликдир. Кўпчилик ички ўриндошлик учун меҳнат шартномасини ЯММТда алоҳида рўйхатдан ўтказиш шарт, деб ҳисоблайди.

Аслида ходим шу ташкилотнинг ўзида ишлаётгани учун унинг асосий меҳнат муносабатлари тизимда мавжуд бўлади. Шунинг учун ички ўриндошлик меҳнат шартномаси ва буйруғи ташкилотда расмийлаштирилиши муҳим, аммо асосий эътибор солиқ ҳисоботларида даромадларнинг тўлиқ акс эттирилишига қаратилиши лозим.

Масалан, ўқитувчи асосий лавозими учун 6 миллион, ички ўриндошлик учун яна 2 миллион сўм иш ҳақи олса, «Ижтимоий суғурта» тизими нафақани фақат 6 миллиондан эмас, балки умумий 8 миллион сўмлик даромаддан ҳисоблайди.

Демак, ички ўриндошлик нафақа миқдорига бевосита таъсир қилади.

Яна бир муҳим жиҳат – касаллик нафақаси. Айрим ташкилотлар уни фақат асосий лавозим бўйича ҳисоблайди. Бу нотўғри ёндашув. Низомга мувофиқ, иш берувчи ҳисобидан тўланадиган қисм ички ўриндошлик бўйича ҳам ҳисобланиши шарт.
Суғурта стажига келсак, ички ўриндошлик бир ойни икки ойга айлантирмайди.

Бироқ кам ставкада ишловчи ходимнинг умумий даромади белгиланган меъёрга етса, ушбу ой суғурта стажи сифатида ҳисобланишига хизмат қилади.

Энг муҳими, 796-сон қарорга мувофиқ, ахборот тизимларига киритилган маълумотларнинг ҳаққонийлиги учун жавобгарлик иш берувчи зиммасида. Демак, ички ўриндошликни тўғри расмийлаштириш, иш ҳақини тўлиқ акс эттириш ва маълумотларни ўз вақтида киритиш нафақат ходимнинг ҳуқуқини, балки ташкилотнинг молиявий хавфсизлигини ҳам таъминлайди.

Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Ноқонуний огоҳлантириш

♦️Меҳнат кодексининг 165-моддаси биринчи қисмига кўра ходимлар сони қисқарганда меҳнат шартномаси бекор қилинадиган ходим 2 ой олдин огоҳлантирилиши керак.

♦️Эътибор берсангиз, меҳнат шартномаси бекор қилиниши аниқ бўлган ходимлар огоҳлантирилиши керак.
Кўпчилик бунга эътибор қаратмасдан ташкилотдаги барча ходимларга ёки бирор бўлимда штат қисқараётган бўлса, бўлимдаги барча ходимларга огоҳлантириш хати бериб, қонун бузилишга йўл қўяди.

‼️Огоҳлантиришдан олдин иш берувчи ишда қолишдаги имтиёзли ҳуқуққа эга бўлган ходимларни аниқлаши, бўш иш ўринларини таклиф этиши каби мажбуриятларни бажаргандан сўнг, меҳнат шартномаси бекор қилинадиган ходимлар рўйхати аниқ бўлади.  

⁉️Ноқонуний огоҳлантиришнинг оқибатлари қандай бўлади:

Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 49-моддасида кўрсатилган ҳуқуқбузарликни содир этган ҳисобланади ва жарима қўллашга асос бўлади;

ходимга маънавий зарар етказилади, буни суд орқали ундириб олиш мумкин бўлади;

огоҳлантириш даврида ҳафтада бир кун ишга чиқмаган даврда тўланган ўртача иш ҳақи ноқонуний деб топилади;
ишга тиклашга асос бўлади.        
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Жуда қизиқ ҳолат бўйича обуначимиз ёзмоқда.

Мурожаат қилувчи давлат корхонаси раҳбари, иш берувчи.

Бир алиментчи (алимент тўловчи) ходим билан меҳнат шартномасини ўз хоҳишига кўра (МК-160-моддаси билан) бекор қилган, аммо МИБ томонидан бу ҳақда ижрочига хабар бермагани учун маъмурий жавобгарликка тортган ва биздан бу ҳақда тушунтириш беришимизни сўраган.

Мазкур пост билан бошқа иш берувчиларга алиментчиклар билан меҳнат шартномасини бекор қилишда эътибор берилиши керак бўлган ҳолатларга тўхталиб ўтмоқчимиз.

Оила кодекси 138-моддасига кўра, суднинг ҳал қилув қарори ёки алимент тўлаш тўғрисидаги нотариал тартибда тасдиқланган келишув бўйича алимент ушлаб қолиши лозим бўлган иш берувчи (ташкилот маъмурияти) алимент тўловчи шахс билан меҳнат шартномаси бекор қилинганлиги ҳақида, шунингдек унинг янги иш, ўқиш жойи ёки турар жойи унга маълум бўлса, бу ҳақда суднинг ҳал қилув қарори ижро этиладиган жойдаги давлат ижрочисига ёки алимент олувчи шахсга 3 кун муддат ичида хабар бериши шарт. Эътибор берган бўлсангиз бу мажбурият иш берувчининг зиммасида.

“Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида” Қонунининг 64-моддасига кўра, қарздор билан тузилган меҳнат шартномаси бекор қилинганда, у ўқишни битирганда (бошқа жойга ўтказилганда), пенсия ва бошқа даромадлар олиш жойидан кетганда, қарздор жисмоний шахсга иш ҳақи ёки бошқа унга тенглаштирилган тўловларни тўлаётган ташкилот ёки ўзга шахс бу ҳақда дарҳол давлат ижрочисига хабар бериши ва амалга оширилган ундирувлар тўғрисида белги қўйилган ижро ҳужжатини унга қайтариши шарт.

Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 198-2-моддасига кўра, суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик, яъни қарздорнинг даромадлари ва мулкий аҳволи ҳақида нотўғри маълумотлар берганлик, ижро ҳужжатини йўқотганлик, ундирувни қарздорнинг иш ҳақидан ҳамда унга тенглаштирилган тўловлардан ушлаб қолиш учун юборилган ижро ҳужжатларини ижро этиш, уларнинг ҳисобини юритиш ва уларни сақлаш тартибини бузганлик, шунингдек қарздор ўзининг янги иш, ўқиш жойи, пенсия ва бошқа даромадлар олиш жойи ҳақида маълум қилмаганлиги, фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса — ўн бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Шу ўринда иш берувчида савол туғилиши табиий. Ўз ҳохишига кўра ишдан бўшаса ҳам хабар берилиши керакми? Модда нормаларида меҳнат шартномаси бекор қилинганда дейилмоқда. Яъни шартнома МК 155-моддасида кўрсатилган асосларга кўра бекор қилинганда давлат ижрочисига хабар бериш лозим.  Қайси асосга кўра бекор қилинаётгани аҳамиятга эга эмас.

Саволингизни: @yuristgamurojaat гa қолдиринг

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Боғчалардаги инглиз тили ўқитувчиларга сертификати учун устама тўланмайдими

@Yurist_Xizmati 5782-савол:
Ассалому алайкум мен Давлат Мактабгача таълим муассасида мактабга тайёрлов гурухида тарбиячи лавозимида ишлайман, мендаС +миллий сертификатим бор, бокчада сертификатга устама тўланмайди дейишди, бу канчалик тўгри, жавоб учун олдиндан раҳмат.
ЮРИСТ ЖАВОБИ:

Ҳурматли фуқаро, сизга устама тўланиши керак.

Президентнинг ПҚ–5117-сон қарори 5-банди “а” кичик бандига кўра, таълим муассасаларининг C1 даражадаги миллий ёки унга тенглаштирилган халқаро сертификатга эга хорижий тил ўқитувчиларига базавий тариф ставкасининг 50 фоизи миқдорида ҳар ойлик устама тўланади.

3515-сон рўйхатнинг 3-боби мактабгача таълим тизимида фаолият юритаётган педагогларга устама белгилашда қўлланиладиган сертификатларни ҳам қамраб олади.

2026 йил 3 июндан амалдаги изоҳга кўра, сертификатни тақдим этиш талаби умумий ўрта, ўрта махсус ва касбий таълим педагогларига нисбатан белгиланган, мактабгача таълим педагоглари ушбу чекловда кўрсатилмаган.

Демак, сиз давлат мактабгача таълим ташкилотида инглиз тили ўқитувчиси бўлиб ишласангиз ва C1 сертификат олган бўлсангиз, базавий тариф ставкангизга нисбатан 50 фоизлик устама олиш ҳуқуқига эгасиз.

@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

#Кадровик
Ходим 8 йил давомида таътил олмаган бўлса, унинг 8 йиллик таътили компенсация қилинадими?

Йўл қурилиши соҳасида раҳбар сифатида ишловчи бир обуначимиз 8 йил давомида меҳнат таътили олмаганини, бугунги кунда у билан меҳнат шартномаси бекор қилингандан сўнг унга фақат охирги икки йил фойдаланилмаган таътил учун компенсация тўланмаётганини ёзиб мурожаат қилишибди.

Меҳнат кодексининг 234-моддасининг биринчи қисмига асосан Меҳнат шартномаси бекор қилинганда ходимга барча фойдаланилмаган ҳар йилги асосий ва қўшимча меҳнат таътиллари учун пулли компенсация тўланади. Яъни фойдаланилмаган таътил қанча бўлишидан қатъий назар у 8 йил бўладими 10 йил бўладими пуллик компенсация тўлаб берилиши лозим.

Бу ерда иш берувчи эътибор қилиши керак бўлган бир нечта ҳолатлар мавжуд.

Биринчидан, бир нарсани эътиборга олиш лозим бу ерда ходим билан меҳнат шартномаси қайси асосга кўра бекор қилинаётганининг аҳамияти йўқ. У хоҳ иш берувчининг ташаббуси билан бўлсин, хоҳ ходимнинг ташаббуси билан ваёки томонларга боғлиқ бўлмаган ҳолатда бўлсин пуллик компенсация тўланади.

Иккинчидан, cаккиз йиллик меҳнат таътилининг компенсация пулини ҳисоблашда 8 йил аввалги ойликдан эмас балки бугунги кундаги ойлик маошдан келиб чиқиб ҳисобланади.

Учинчидан, саккиз йиллик фойдаланилмаган таътилни ишчи ишлаётган даврда компенсация қилиб бўлмайди. Бу ҳолатда фақат таътилни қисмларга бўлган ҳолда бериш орқали иш жараёнида таътил масаласидаги компенсациядан қутулиш мумкин.

Бизнинг вазиятимизда ходимга 8 йиллик фойдаланилмаган меҳнат таътили учун компенсация тўланмаётган бўлса ходим нима қилиши керак. Аввало бу вазиятда ходим судга ариза билан мурожаат қилиши керак, албатта даъво муддатини ўтказиб юбормаган ҳолда. Меҳнат кодексининг 560-моддасига асосан бошқа меҳнат низолари бўйича — ходим ўзининг ҳуқуқи бузилганлиги тўғрисида билган ёки билиши керак бўлган кундан эътиборан олти ой ичида судга мурожаат қилиши мумкин.

Саволингизни: @yuristgamurojaat ga қолдиринг
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

17 ёшли мактаб ўқувчиси Швецияга ёлғиз чиқиши мумкинми?

@Yurist_Xizmati 5781-савол:
Assalomu alaykum. Bir masalani sizdan qonuniy dalilini so'ramoqchi edim. 17 yoshda 11-sinf maktab o'quvchisi (ixtisoslashtirilgan maktabda o'qiydi) o'quv yili davomida 3 oyga Shvetsiyaga qarindoshini ko'rish uchun opasini oldiga yolg'iz ketishi mumkinmi? Maktab bu o'rinda ruxsat bermasligi qanchalik to'g'ri?
Ota-onasi tomonidan bola yolg'iz ketishi uchun notarial tasdiqlangan ruxsatnoma olingan. Chet eldan ham taklifnoma yuborilgan. Ketish uchun qay hollarda ruxsat beriladi?  17 yoshda yolg'iz ketishi mumkinmi? Voyaga yetmaganlar tomonidan vakil bilan birga borsa bo'ladimi?
Iltimos javobingizni aniq qonunlar bilan asoslab bering. Bu savolimga hech kim javob bera olmayapti
ЮРИСТ ЖАВОБИ:

Бу ерда чет элга чиқиш ва мактабда уч ой дарс қолдириш масалаларини алоҳида баҳолаш керак.

17 ёшли бола Швецияга ёлғиз чиқиши мумкин.

Президентнинг ПҚ–4079-сон қарори билан тасдиқланган Низомнинг 22-бандига кўра, 15 ёшдан 18 ёшгача бўлган фуқаро ота-онаси ёки қонуний вакилларининг унинг мустақил равишда хорижга чиқишига нотариал тасдиқланган розилиги мавжуд бўлса, кузатувчисиз чет элга чиқиши мумкин.

Бунда қуйидагилар керак бўлади:
амал қилувчи хорижга чиқиш биометрик паспорти;
ота-онанинг айнан мустақил равишда хорижга чиқишига нотариал розилиги;
Швецияга кириш учун Шенген визаси ва сафарни тасдиқловчи ҳужжатлар;
авиакомпаниянинг 18 ёшга тўлмаган йўловчиларга оид талабларига риоя қилиш.

Таклифнома борлиги визани ёки ота-она розилигини алмаштирмайди.
Вояга етган шахс ҳамроҳлигида ҳам бориши мумкин. Агар ҳамроҳ ота-онаси, васийси ёки ҳомийси бўлмаса, ПҚ–4079-сон Низомнинг 22-банди бўйича ҳамроҳлик қилувчи шахснинг нотариал тасдиқланган мажбурияти талаб қилинади. Оддий қариндош автоматик равишда “қонуний вакил” ҳисобланмайди.

Мактабнинг рухсати чегарадан чиқиш учун талаб қилинмайди. Конституциянинг 32-моддаси ҳар кимнинг Ўзбекистондан ташқарига эркин чиқиш ҳуқуқини кафолатлайди. Шу сабабли мактаб хорижга чиқишни ҳуқуқий жиҳатдан тақиқлай олмайди.

Лекин мактаб ўқув йили давомида уч ой дарс қолдиришга розилик бермасликка ҳақли. Чунки:
“Таълим тўғрисида”ги Қонуннинг 9-моддаси бўйича умумий ўрта таълим 11 йил давомида узлуксиз ва мажбурийдир;
48-моддага кўра ўқувчи машғулотларга қатнашиши ва ўқув дастурини ўзлаштириши шарт;
51-моддага кўра ота-она боланинг дарсларга қатнашишини таъминлаши ва ўзлаштиришини назорат қилиши шарт.

Қариндошни кўриш учун уч ойлик сафар қонунчиликда ўқувчига бериладиган махсус “таътил” ёки дарсдан автоматик озод қилиш асоси сифатида белгиланмаган. Нотариал розилик ҳам фақат хорижга чиқишга тааллуқли, у мактабдаги дарсларни қолдиришга рухсат бермайди.
Ихтисослаштирилган мактабнинг ички тартиб-қоидаларини мунтазам бузиш ўқувчини мактабдан четлаштириш учун асос бўлиши мумкинлиги ВМнинг 233-сон қарори билан тасдиқланган Низомнинг 33-бандида кўрсатилган.

17 ёшли ўқувчи тегишли паспорт, виза ва ота-онанинг нотариал розилиги билан Швецияга ёлғиз ёки ҳамроҳ билан бориши мумкин. Аммо ўқув йилида қариндошни кўриш учун уч ой дарс қолдиришга мактаб розилик беришга мажбур эмас.
Энг тўғри йўл — сафарни таътил даврига белгилаш ёки ўқувчи Швецияда ўқишни давом эттирадиган бўлса, буни тегишли таълим ҳужжатлари асосида расмийлаштиришдир. Мактабга ёзма ариза бериб, рад жавобини ҳам қонун нормаси ва ички тартибнинг аниқ банди кўрсатилган ҳолда ёзма равишда беришларини талаб қилиш мумкин.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Бир вақтда 2 жойда магистратурада ўқиш мумкинми?

@Yurist_Xizmati 5780-савол:
Assalomu aleykum hozirda magistraturada 2 kursda davlat granti bilan o’qiyapman.Ikkinchi mutaxassislikka qayta o’qimoqchiman.Ikkinchi mutaxxassisligim bo’yicha  2-marta magistraturada o’qisam bo’ladimi
ЮРИСТ ЖАВОБИ:

Ҳозир магистратуранинг 2-босқичида давлат гранти асосида ўқиётганингиз иккинчи мутахассисликка киришингизга тўсқинлик қилмайди.

“Таълим тўғрисида”ги Қонуннинг 11-моддасига кўра, фуқаролар иккинчи ва ундан кейинги олий маълумотни шартнома асосида олиш ҳуқуқига эга.

Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 24 сентябрдаги 606-сон қарори билан тасдиқланган Низомнинг 2–3-бандларига мувофиқ, бакалавр дипломига эга шахс иккинчи бакалавриат йўналишига ҳужжат топшириши мумкин. Бунда иккинчи мутахассислик фақат тўлов-контракт асосида бўлади. Ўқиш 2-курсдан бошланиб, белгиланган бакалавриат муддатидан бир йил кам давом этади.

Қонунчиликда магистратурада ўқиётган шахснинг бир вақтнинг ўзида иккинчи мутахассисликда ўқишини тақиқловчи норма мавжуд эмас. Шу сабабли дарс жадваллари бир-бирига халақит бермаса ва ҳар икки таълим дастурининг ички тартиби ҳамда давомат талабларини бажариш имкони бўлса, магистратурани тугатмасдан ҳам иккинчи мутахассисликда ўқишингиз мумкин.

Иккинчи мутахассисликни тамомлагандан кейин шу бакалавриат йўналишига мос ёки турдош магистратура мутахассислигига яна ҳужжат топширишингиз мумкин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 13 сентябрдаги 578-сон қарорига 2-илова бўлган Низомнинг 5 ва 11-бандларига кўра, магистратурага тегишли бакалавриат йўналишига мос ёки турдош мутахассислик бўйича, белгиланган даражадаги хорижий тил сертификати мавжуд бўлганда танлов асосида қабул қилинади.

Бироқ бу сиз учун иккинчи олий маълумот ҳисоблангани сабабли кейинги магистратурада ўқиш ҳам “Таълим тўғрисида”ги Қонуннинг 11-моддасига асосан тўлов-контракт асосида амалга оширилади.

Яъни ҳозирги давлат грантидаги магистратурани давом эттиришингиз, параллел равишда иккинчи мутахассисликда контракт асосида ўқишингиз ва уни битиргач, мос ёки турдош йўналиш бўйича иккинчи марта магистратурага контракт асосида киришингиз мумкин.
@TvTalimKasaba каналига қўшилиш https://t.me/joinchat/AAAAAEbHK-fu44Z5shwl9g

Она тили сертификати бошланғич синфлардаги дарс тақсимотида устунлик берадими?

https://t.me/Yurist_Xizmati 5725-савол:
Assalomu alaykum,men boshlangʻich sinf oʻqituvchisiman, sirtqida oʻqib 3-kursdan ishga kirdim va shu yili bitirdim.Men 2025-yil dekabr oyida oʻzbek tili va adabiyoti fanidan Milliy sertifikat oldim. Bu yil dars taqsimotida nizom yangilandi. Unga koʻra Oliy toifali pedagogdan soʻng milliy sertifikat olgan pedagog turar ekan. Boshlangʻich sinf uchun milliy sertifikat endi joriy etildi. Shu inobatga olingan holda men olgan milliy sertifikatim bilan ustunlik qila olamanmi. Agar dars taqsimotida adolatsizlik boʻlsa qayerga murojaat qilishim kerak. Mening sertifikatim hisobga olinmasa men yuqoriga ariza bilan chiqsam ijobiy tomonga hal qilib berishadi mi. Aniq javob kerak.....
ЮРИСТ ЖАВОБИ:

Сизнинг ҳолатингизда иккита масалани бир-биридан ажратиш керак:
1.  Бошланғич таълим ўқитувчилари учун жорий этилган миллий сертификат;
2.  Она тили ва адабиёти фанидан олинган миллий сертификат.
Бу икки сертификатнинг ҳуқуқий оқибатлари бир хил эмас.

Биринчидан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 29-июльдаги 411-сон қарорининг 6-бандига кўра, 2026/2027-ўқув йилидан бошлаб Б+ ва ундан юқори даражадаги бошланғич таълим бўйича миллий сертификатга эга бўлган, бошланғич таълим мутахассислигига эга ўқитувчиларга лавозим маошига 15 фоиз устама тўланиши белгиланган.

Мазкур қарорга 1-илова билан тасдиқланган "Бошланғич таълим ўқитувчиларига миллий сертификат бериш бўйича малака имтиҳонларини ўтказиш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 5-бандида эса бошланғич таълим ўқитувчиларига А+, А, Б+, Б, C+, C даражали сертификатлар берилиши назарда тутилган.

Демак, айнан 411-сон қарорда назарда тутилган бошланғич таълим миллий сертификати бошланғич синф ўқитувчилари учун махсус жорий этилган сертификат ҳисобланади.

Иккинчидан, "Умумтаълим муассасаларида синфларни комплектлаш ҳамда тарификация рўйхатларини шакллантириш тартиби тўғрисида"ги низомнинг 15-бандига кўра, дарс соатлари қуйидаги устуворлик асосида тақсимланади:
•  олий малака тоифасига эга ўқитувчилар;
•  дарс берадиган фанидан педагог ходимларга устама белгилашда қўлланиладиган миллий ёки халқаро тан олинган сертификатга эга ўқитувчилар;
•  биринчи малака тоифаси;
•  иккинчи малака тоифаси;
•  ва кейинги тоифалар.
Бу ерда эътибор берилиши керак бўлган энг муҳим ибора — "дарс берадиган фанидан" деган талабдир.

Сиз бошланғич синф ўқитувчиси бўлсангиз-да, 2025-йилда олган сертификатингиз ўзбек тили ва адабиёти фани бўйича миллий сертификат эканлигини айтгансиз.

Бизнингча, мазкур сертификат сизга она тили ва адабиёти фани ўқитувчиси сифатидаги мақомни бермайди.

Шу сабабли, дарс тақсимотида 15-банднинг иккинчи хатбошисида назарда тутилган устуворликни айнан она тили ва адабиёти фанидан олган миллий сертификат асосида талаб қилиш ҳуқуқий жиҳатдан асосли эмас.

Хулоса қилиб айтганда, ҳозирги ҳолатда она тили ва адабиёти фанидан олган миллий сертификатингиз сизга бошланғич синфларда дарс тақсимотида устуворлик бермайди.

Бироқ келгусида Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 29-июльдаги 411-сон қарорида назарда тутилган бошланғич таълим миллий сертификатини (Б+ ва ундан юқори даража) олсангиз, ушбу сертификат бошланғич синф ўқитувчиси сифатида сизнинг ҳуқуқий мақомингизни ўзгартиради ва дарс тақсимотида ҳам ҳисобга олиниши лозим бўлади.

каналига қўшилиш https://t.me/joinchat

Darslar to‘liq taqsimlanmay turib yangi o‘qituvchi olgan direktorga qanday chora ko‘rish mumkin?

https://t.me/Yurist_Xizmati 5724-savol:
Assalomu aleykum menda bir savol bor edi bizni maktabda 57 soat dars bor 4 oʻqituvchi ishlaymiz bittamiz oliy toifali B sertifikati bor oʻqituvchiga 20 soat dars berdi 1 tamiz oliy ma'lumotli mutaxassis dikeretdan qaytgan unga 15 soat yana bittamiz oliy ma'lumotli mutaxassisga 10 soat berildi yana bittamizga 8 soat u ham oliy ma'lumotli mutaxassis 4 soat dars qoliyapti maktabni kamchiliklari bor deb pulga ishchi oliyapti murojaat qilamiz desak xohlagan joyinga murojaat qil deyishyapti. Iltimos maslahat va yordam bering shu ishi toʻgʻrimi direktorni? Direktorga chora ham koʻring
YURIST JAVOBI:

Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 15-bandiga ko‘ra, darslar pedagogik kengash tomonidan quyidagi ustuvorlik asosida taqsimlanadi:
1.      oliy toifali o‘qituvchi;
2.      tan olingan milliy yoki xalqaro sertifikatga ega o‘qituvchi;
3.      birinchi toifali o‘qituvchi;
4.      ikkinchi toifali o‘qituvchi;
5.      oliy ma’lumotli mutaxassis o‘qituvchi va keyingi toifadagi pedagoglar.
Nizomning 16-bandiga ko‘ra, o‘qituvchida bir nechta ko‘rsatkich mavjud bo‘lsa, faqat eng yuqori ko‘rsatkichi hisobga olinadi. Bir xil ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilar o‘rtasida esa darslar teng taqsimlanishi kerak.

Sizlarda oliy toifali o‘qituvchiga 20 soat berilishi asosli. Agar qolgan uch nafar o‘qituvchi bir xil — oliy ma’lumotli mutaxassis bo‘lsa, qolgan 37 soat ular o‘rtasida imkon qadar teng taqsimlanishi lozim.

Tavsiyaviy taqsimot:
·         oliy toifali o‘qituvchiga — 20 soat;
·         birinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 13 soat;
·         ikkinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 12 soat;
·         uchinchi mutaxassis o‘qituvchiga — 12 soat.
Jami — 57 soat.
Muayyan sinflar va fan soatlarini bo‘lib bo‘lmasligi sababli 13, 12 va 12 soat shaklida taqsimlash mumkin. Ammo bir xil ko‘rsatkichdagi o‘qituvchilarga 15, 10 va 8 soat berilishi uchun pedagogik kengashning hujjatlar bilan asoslangan sababi bo‘lishi kerak.
Dekret ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga alohida ustunlik berilmaydi, lekin uning huquqlari ham cheklanmaydi. 3271-son Nizomning 19-bandiga ko‘ra, bola parvarishlash ta’tilidan qaytgan o‘qituvchiga ham darslar 15-banddagi umumiy ustuvorlik asosida taqsimlanadi.

Mehnat kodeksining 24 va 46-moddalariga ko‘ra, direktor ish beruvchi vakili sifatida xodimni ishga qabul qilish vakolatiga ega. Biroq bu vakolat darslarni 3271-son Nizomga zid ravishda taqsimlash huquqini bermaydi. Maktabdagi 57 soat mavjud to‘rt nafar o‘qituvchi o‘rtasida belgilangan tartibda taqsimlanmasdan, qolgan 4 soat uchun yana boshqa xodimni olish asosli emas.

Agar direktor mavjud o‘qituvchilarga tegishli soatlarni bermasdan yangi xodimni ishga qabul qilsa, bu mehnat qonunchiligi va tarifikatsiya tartibini buzish sifatida baholanishi mumkin. Mansabdor shaxsning bunday harakati Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 49-moddasi bo‘yicha javobgarlikka sabab bo‘ladi. Biroq huquqbuzarlik mavjudligi va javobgarlik masalasini vakolatli organ tekshiruv natijasida hal qiladi.

Sizlar direktor nomiga jamoaviy yozma murojaat qilib:
·         pedagogik kengash bayonnomasi;
·         dars taqsimoti va tarifikatsiya ro‘yxati;
·         15, 10 va 8 soat qilib taqsimlashning asoslari;
·         qolgan 4 soatga yangi xodim olish zarurati haqidagi hujjatlarni taqdim etishni so‘rang.
Natija bo‘lmasa, tuman maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limiga hamda Davlat mehnat inspeksiyasiga jamoaviy murojaat qiling. Xodimni pul evaziga ishga olish holati bo‘yicha aniq dalillar mavjud bo‘lsa, bu masalani alohida ravishda korrupsiyaga qarshi kurashish organlari yoki prokuraturaga bildirish mumkin.


каналига қўшилиш https://t.me/joinchat

Nizomning 16-bandiga ko‘ra, bir xil ko‘rsatkichga ega o‘qituvchilarga darslar teng taqsimlanadi. Shuning uchun yangi olinayotgan o‘qituvchi biologiya bo‘yicha birinchi toifali bo‘lsa, siz bilan bir xil ustuvorlikka ega bo‘ladi. Bunday vaziyatda biologiya fanidan ajratilgan soatlar ikki nafar birinchi toifali o‘qituvchi o‘rtasida teng taqsimlanishi kerak. Masalan, 26 soatni tavsiyaviy tarzda 13 soatdan taqsimlash mumkin. Mutaxassis o‘qituvchi esa ustuvorlikda ulardan keyin turadi.

Biroq bor-yo‘g‘i 26 soat mavjud bo‘lgan sharoitda uchinchi o‘qituvchini qabul qilish masalasi vakant dars soati, mavjud xodimlarning mehnat shartnomalari va pedagogik kengash qarori asosida hal qilinishi kerak. Direktor darslarni yakka o‘zi, og‘zaki qaror bilan taqsimlay olmaydi. Taqsimot pedagogik kengashda muhokama qilinib, bayonnoma bilan rasmiylashtirilishi lozim. https://lex.uz/docs/-4919258?ONDATE=01.08.2026

Siz direktor nomiga yozma murojaat qilib:
• sinf rahbarlarini tayinlash haqidagi buyruq;
• nomzodlarni tanlashga asos bo‘lgan mezonlar;
• pedagogik kengash bayonnomasi;
• biologiya darslarining tarifikatsiya ro‘yxati;
• yangi o‘qituvchining diplomi, toifasi va ishga qabul qilinganligi haqidagi ma’lumotlarni taqdim etishni so‘rashingiz mumkin.
Qonunbuzilish bartaraf etilmasa, ushbu hujjatlarni ilova qilib tuman yoki shahar adliya bo‘limiga shikoyat qiling. Murojaatda sinf xonasini ta’mirlash talabi Mehnat kodeksining 115-moddasiga zidligi hamda dars taqsimotida 3271-son Nizom talablariga rioya qilinmaganini ko‘rsating.
каналига қўшилиш https://t.me/joinchat

Kimlar sinf rahbar bo‘lishi mumkin?

https://t.me/Yurist_Xizmati 5723-savol:
Assalomu alaykum meni savolim quydagicha -Men bu yil 11 -sinf oʻquvchilarini bitirdim sinf rahbar sifatida, bu yilgi oʻquv yili uchun navbatdagi yuqori sinfga oʻtgan 5-sinf oʻquvchilariga yana sinf rahbarlikni olmoqchi edim maktab direktori sinf xonani remont qilmading degan vaj bilan bermayman deyapti bunga haqqi bormi. Meni sinf rahbarlik faoliyatimda hech qanday eʼtiroz boʻlmagan maktab rahbariyati IBM va MMIBDOʻ, kutubxonachi  tomonidan berilsin deb tasdiqlanyapti ammo boshlangʻich sinf oʻqituvchisi yaqinda tugʻruq taʼtilidan qaytgan va hech qachon na boshlangʻich sinfga na yuqori sinfga rahbarlik qilmagan 3 yildan oshmagan tajribaga ega oʻqituvchiga taqdim qilyapti. Bu harakatni qonuniy baholab bering.
Maktabda nomi yoʻq hech qanday shtat va fan oʻqituvchisi sifatida ishlamaydigan lekin attestatsiya imtixonida bizni maktab nomidan ayrim fan oʻqituvchilari boradi bu mumkunmi. Maktabimizda jami bu yil 26 soat biologiya fanidan dars soati chiqdi maktabda 2 ta biolog oʻqituvchi bor biri men 1 toifali 2-miz mutahasis yana bitta oʻqituvchi olmoqchi 1 - toifali bu mumkunmi
YURIST JAVOBI:

Sinf rahbarligi masalasi:
➖ Sinf rahbarligi alohida lavozim hisoblanmaydi. U maktab direktorining buyrug‘i bilan o‘qituvchilardan biriga yuklatiladi.

MMTVning 2023-yil 27-iyundagi 190-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan “Umumiy o‘rta ta’lim muassasasi sinf rahbarining lavozim yo‘riqnomasi”ga kiritilgan so‘nggi o‘zgarishlarga ko‘ra, sinf rahbari:
• oliy pedagogik ma’lumotga ega bo‘lishi;
• maktabda asosiy ish joyi bo‘yicha ishlashi;
• boshqaruvchilik qobiliyatiga ega bo‘lishi;
• o‘quvchilar bilan ishlashga mas’uliyat bilan yondasha olishi kerak.
Oldingi kamida uch yillik pedagogik staj talabi bekor qilingan. Shu sababli tug‘ruq ta’tilidan qaytgan o‘qituvchining ish tajribasi uch yilga yetmaganligi uning sinf rahbari bo‘lishiga to‘sqinlik qilmaydi. Agar u yuqoridagi mezonlarga javob bersa, direktor uni sinf rahbari etib tayinlashi mumkin.

Biroq direktorning sizga “sinf xonasini ta’mirlamadingiz” degan sabab bilan sinf rahbarligini bermasligi asosli emas. Mehnat kodeksining 115-moddasiga ko‘ra, ish beruvchi xodimdan mehnat shartnomasida nazarda tutilmagan ishni bajarishni talab qilishga haqli emas. Sinf xonasini o‘z mablag‘i yoki kuchi bilan ta’mirlash o‘qituvchi va sinf rahbarining mehnat vazifasiga kirmaydi.

Shu bilan birga, ilgari sinf rahbari bo‘lganingiz yoki IBM, MMIBDO‘ va kutubxonachi sizning nomzodingizni qo‘llab-quvvatlagani 5-sinf rahbarligi aynan sizga berilishi shartligini anglatmaydi. Yakuniy qarorni direktor chiqaradi, lekin qaror belgilangan mezonlarga asoslanishi, ta’mirlash kabi o‘qituvchining vazifasiga kirmaydigan shart bilan bog‘lanmasligi kerak.

2.Maktabda ishlamaydigan shaxsning attestatsiyada maktab nomidan qatnashishi:
➖ MMTVning 2026-yil 13-yanvardagi 9-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan umumiy o‘rta ta’lim maktabi xodimlari asosiy lavozimlarining malaka tavsiflariga ko‘ra, fan o‘qituvchisi:
• tegishli fan yo‘nalishi bo‘yicha oliy pedagogik ma’lumotga yoki
• tegishli fan bo‘yicha dars berish huquqini beruvchi qayta tayyorlash diplomiga ega bo‘lishi kerak.
Shaxs maktab bilan mehnat shartnomasi tuzmagan, ishga qabul qilish buyrug‘i chiqarilmagan va maktab xodimi sifatida rasmiylashtirilmagan bo‘lsa, uni maktabning amaldagi fan o‘qituvchisi sifatida ko‘rsatish to‘g‘ri emas. Attestatsiyada maktab nomidan qatnashishning o‘zi ushbu shaxsga maktabda ishlash yoki dars olish huquqini bermaydi. Uning mehnat shartnomasi, ishga qabul qilish buyrug‘i va elektron mehnat tizimidagi ma’lumotlari tekshirilishi kerak.

3.Biologiya fanidan uchinchi o‘qituvchini olish mumkinmi?
➖ Adliya vazirligida 3271-son bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan “Umumta’lim muassasalarida sinflarni komplektlash hamda tarifikatsiya ro‘yxatlarini shakllantirish tartibi to‘g‘risida”gi nizomning 15-bandiga ko‘ra, darslar pedagogik kengash tomonidan ustuvorlik asosida taqsimlanadi. Birinchi toifali o‘qituvchi mutaxassis lavozimidagi o‘qituvchidan yuqori turadi.

ДАРС ТАҚСИМОТИ


Адлиядан https://lex.uz/en/docs/4919258#4926363-рақам билан рўйхатга олинган “Умумтаълим муассасаларида синфларни комплектлаш ҳамда тарификация рўйхатларини шакллантириш тартиби тўғрисида”ги низомнинг 15-бандида ўқитувчиларга дарс соатлари кўрсаткичларнинг устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланиши белгиланган.

1. Олий малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра);

2. Дарс берадиган фанидан педагог ходимларга устама белгилашда қўлланиладиган миллий ёки халқаро тан олинган сертификатга эга ўқитувчилар (сертификатнинг белгиланган даражаси ва амал қилиш муддатига кўра);

3. Биринчи малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра);

4. Иккинчи малака тоифасига эга ўқитувчилар (педагог кадрнинг аттестациядан ўтганлиги тўғрисидаги сертификатнинг амал қилиш муддатига кўра);

5. Олий маълумотлитоифасиз ўқитувчилар;

6. Қайта тайёрлаш бўйича дипломга эга ўқитувчилар (ўқитувчида қайта тайёрлаш мутахассислиги бўйича 1-5 устуворликлардаги кўрсаткичлардан бири ёки бир нечтаси мавжуд бўлганда тааллуқлилигига кўра тегишли кўрсаткичлар мавжуд бўлган ўқитувчилар билан тенг устуворликка эга бўлади);

7. Ўриндошлик асосида ишлаётган олий маълумотли ўқитувчилар (ўриндошлик асосида ишловчилар, яъни асосий иш жойи бошқа муассаса бўлганлар  1-6 устуворликка эга бўлса ҳам, улар ўриндошлик асосида ишлаганлиги учун 7 навбатдаги устуворликдан фойдаланади);

8. Олий таълим муассасаларининг педагогика йўналиши бўйича учинчи ва ундан юқори курс талабалари (талабаларда 1-6 устуворликлардаги кўрсаткичларга эга бўлса ҳам, улар 8 навбатдаги устуворликдан фойдаланади);

9. Олий маълумотли ўқитувчилар билан таъминлангунига қадар ўрта махсус, профессионал маълумотга эга ўқитувчилар (фақат бошланғич синфларда дарс берувчи ўқитувчилар учун);

10. Олий маълумотли ўқитувчилар билан таъминлангунига қадар умумтаълим муассасасининг тегишли мутахассислиги бўйича раҳбар ходимлари(яъни директор ёки директор ўринбосарлари ўқитувчилар тўлиқ дарс билан таъминлангандан кейин дарс соати олиши мумкин).

🔹Бошланғич синфларда ўқитиладиган фанлар бўйича дарс соатларини тақсимлашда ўқитувчиларнинг бошланғич таълим мутахассислигига эгалиги ёки тегишинча ушбу фанни бошланғич синфларда ўқитиш методикаси бўйича таълим олганлиги инобатга олинади.

🔹Юқоридаги кўрсаткичлар кетма-кетлик асосида максимал дарс соати (1,5 ставка) олиш имкониятига эга бўлган ўқитувчининг ёзма розилиги билан унга ажратилиши мумкин бўлган дарс соатлари бошқа ўқитувчиларга берилиши мумкин.

🔹Ўқитувчи мазкур Низомнинг 15-бандида белгиланган кўрсаткичларнинг бир нечтасига эга бўлганда, кўрсаткичларнинг энг устуворини инобатга олган ҳолда дарс соатлари тақсимланади.

🔹Айнан бир хил кўрсаткичлар мавжуд бўлган бир нечта ўқитувчилар ўртасида дарс соатлари тенг тақсимланади.

🔹Ўқитувчиларга йиллик 1,5 ставкадан (йиллик 2 322 соат) ортиқ дарс соатлари белгиланишига йўл қўйилмайди.

🔹Ҳомиладорлик ва туғиш таътили ҳамда бола парваришидан қайтган ўқитувчиларга, шунингдек, ишловчи пенсионерларга дарс соатлари юқоридаги устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланади (уларни таътилдан қайтганлиги ёки пенсия ёшида эканлигини асос қилиб, устуворликка амал қилмасдан дарс соатларини камайтириш мумкин эмас).

Устувор кетма-кетлиги асосида тақсимланиши деганда биринчи ёки олдинги рақамларда кўрсатилган тоифадаги ўқитувчиларга биринчи, кейинги рақамлардаги тоифадаги ўқитувчиларга кейин дарслар тақсимланади.
каналига қўшилиш https://t.me/joinchat

Ишдан ноҳақ бўшатилдингиз, лекин у жойга қайтиб ишлашни хоҳламайсиз. Судлашишдан фойда борми?

Меҳнат низолари бўйича мурожаат қиладиган кўпчилик фуқаролар бир хил фикрни билдиради: "Мени ноҳақ ишдан бўшатишди, судда ютишимни биламан. Лекин суд орқали ишга тикланганим билан, раҳбарият барибир у ерда ишлашга йўл қўймайди. Судлашиб вақт йўқотишдан нима наф?"

Бу ҳуқуқий жиҳатдан нотўғри ёндашувдир. Олий суд Пленумининг 2023 йилдаги 26-сонли қарорига https://www.lex.uz/docs/6684613 меҳнат шартномаси ғайриқонуний бекор қилинганда, ходим ишга тикланишни хоҳламаса, бунинг ўрнига йирик миқдорда молиявий компенсация талаб қилиш ҳуқуқига эга.

Амалиётда биз бундай вазиятларда мижоз манфаатларини ҳимоя қилганда суд томонидан қуйидаги тўловларни ундирилиши белгиланган:

Мажбурий прогул учун иш ҳақи. Ишдан бўшатилган кунингиздан то суд қарори чиққунга қадар ўтган барча вақт (мажбурий бекор юрган вақт) учун ўртача ойлик иш ҳақингиз сўзсиз ва тўлиқ миқдорда ундирилади.

Ишга тиклаш ўрнига қўшимча товон пули. Агар сиз аввалги ишингизни давом эттиришни истамасангиз, суддан ишга тиклаш ўрнига камида 3 ойлик иш ҳақи миқдорида қўшимча товон пули ундириб беришни сўраш ҳуқуқига эгасиз. Ушбу товон пули мажбурий прогул ва бошқа тўловлардан ташқари, алоҳида тўлаб берилади.

Маънавий зарар компенсацияси. Иш берувчининг ноқонуний буйруғи оқибатида кўрилган маънавий зарар ундирилади. Пленум қарорига кўра, бу сумма ходимнинг ўртача ойлик иш ҳақидан кам бўлиши мумкин эмас.

Фойдаланилмаган таътил пуллари. Агар ишдан бўшатиш вақтида фойдаланилмаган асосий ва қўшимча таътиллар учун компенсация тўланмаган бўлса, бу маблағлар ҳам тўлиқ ҳисоблаб ундирилади.

Кечиктирилган тўловлар учун фоиз (компенсация). Агар иш берувчи сизга тўланиши лозим бўлган иш ҳақи, таътил пули ёки меҳнат шартномаси бекор қилингандаги бошқа якуний ҳисоб-китобларни ўз вақтида бермаган бўлса, ҳар бир кечиктирилган кун учун Марказий банк қайта молиялаш ставкасининг 10 фоизи миқдорида қўшимча пулли компенсация ундирилади. Энг муҳими — Меҳнат кодексининг 333-моддасига асосан, тўлов кечикишида иш берувчининг айби бор ёки йўқлигидан қатъи назар, ушбу фоизлар сўзсиз тўлаб берилади.

Иш берувчи сизни ноҳақ бўшатган бўлса, «барибир у ерда ишламайман» деб ўз маблағларингиздан воз кечманг. Қонунчилик сизни тўлиқ ҳимоя қилади. Сиз аввалги ишингизга қайтмасдан туриб ҳам, ноқонуний буйруқ чиқарган иш берувчидан ўзингизга тегишли бўлган ўнлаб миллион сўмлик компенсацияларни ундириб олиш ҳуқуқига эгасиз.

Ноҳақ ишдан бўшатилдингизми? Ишдан бўшатиш ҳолати бўйича керакли ҳужжатларни бизга тақдим этинг. Ҳолатни профессионал таҳлил қилиб, ҳуқуқларингизни судда ҳимоя қиламиз.

Саволингизни: https://t.me/yuristgamurojaat ga қолдиринг

каналига қўшилиш https://t.me/joinchat

#Савол_беринг_жавоб_берамиз
Ўқитувчи сифатида амалдаги тоифани сақлаш мумкинми?
Assalomu alaykum. Bahorgi attestatsiya jarayonida ayolim majburiy attestatsiyam keldi deb oylab registsatsiya qilayotganda majburiy deb royhatdan otgan. Keyin bildik aslida Esa kuzda majburiy navbati kelar ekan. Keyin 3 yoshgacha farzandimiz bor. Hozirda attestatsiya topshirib chiqdi va kerakli ballni toplay olmadi yani oliy toifaga ota olmadi. Aksincha 1-toifadan 2-toifaga tushib qoldi. Shunda amaldagi toifasini saqlagan holda kuzda majburiy attestatsiya qilib topshirsa bo'ladimi?
Сизнинг вазиятингизда амалдаги қонунчилик аёлингизнинг ҳуқуқларини тўлиқ ҳимоя қилади ва унинг амалдаги 1-тоифаси сақланиб қолиши лозим. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 17 сентябрдаги 572-сон қарори билан тасдиқланган Pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi Nizomга мувофиқ, ҳомиладор аёллар, ҳомиладорлик ва туғиш таътилидаги педагоглар, шунингдек, 3 ёшга тўлмаган фарзанди бор педагог кадрлар навбатдаги мажбурий аттестацияга жалб этилмайди. Низомнинг 6-бандида ушбу имтиёз аниқ белгилаб қўйилган бўлиб, бундай педагоглар боласи 3 ёшга тўлгунга қадар ва ишга қайтганидан кейин яна 1 йил давомида ҳам мажбурий аттестациядан озод этилади.

Шу сабабли, тизимда аёлингиз “мажбурий аттестация” сифатида рўйхатдан ўтиб қолган бўлса ҳам, бу техник ёки инсон омили билан боғлиқ хатолик ҳисобланади ва у қонундан устун тура олмайди. Қонунчилик нуқтаи назаридан, унинг аттестациядаги иштироки фақат “навбатдан ташқари (ихтиёрий)” тартибда баҳоланиши керак.

Низомнинг 7-бандига кўра, навбатдан ташқари (ихтиёрий) аттестацияда иштирок этган педагог кадр аттестациядан ўта олмаган тақдирда ҳам, унинг амалдаги малака тоифаси туширилмайди. Демак, аёлингиз етарли балл тўпламаган бўлса ҳам, унинг 1-тоифаси сақланиб қолиши шарт ва 2-тоифага тушириш учун ҳуқуқий асос мавжуд эмас.

Ҳозирги вазиятда амалий жиҳатдан қуйидаги ҳаракатларни қилиш мақсадга мувофиқ: аёлингиз мактаб директори ҳамда туман Мактабгача ва мактаб таълими бўлими бошлиғи номига ёзма ариза киритиши лозим. Аризада Вазирлар Маҳкамасининг 572-сон қарори 6 ва 7-бандлари асос қилиб кўрсатилиб, 3 ёшга тўлмаган фарзанди мавжудлиги, тизимда “мажбурий” белгиси техник хатолик билан киритилганлиги ва шу сабабли амалдаги 1-тоифани сақлаб қолиш сўралиши керак. Аризага фарзанднинг туғилганлик ҳақидаги гувоҳномаси нусхаси илова қилиниши шарт.

Ушбу ҳужжатлар асосида туман ММТБ ва таълим тизими платформаси маъмурлари маълумотларни тузатиб, аёлингизнинг амалдаги 1-тоифасини қайта тиклашлари лозим бўлади.

Саволингизни: https://t.me/yuristgamurojaat ga қолдиринг

каналига қўшилиш https://t.me/joinchat

#Кадровик
Интизомий жазоларни муддатидан олдин ечишга улгириш керак. (Бу ҳафта айни муддао).

Мустақиллик байрами муносабати билан интизомий жазодан озод қилиш мумкин. Бу ходимларга яхши рағбат бўлади.

Меҳнат кодексининг https://lex.uz/docs/6257288#6264925 асосан иш берувчи интизомий жазони ўз ташаббусига кўра, ходимнинг бевосита раҳбарининг, касаба уюшмаси қўмитасининг илтимосномасига, шунингдек ходимнинг илтимосига кўра, бир йил ўтгунига қадар муддатидан олдин олиб ташлаш ҳуқуқига эга. Интизомий жазони муддатидан олдин олиб ташлаш иш берувчининг буйруғи билан расмийлаштирилади.

Агар ходимга интизомий жазо қўлланилганига бир йил тўлмаган бўлса, бу ҳолатда ушбу жазо амалда бўлиб турибди. Бу ҳолатда интизомий жазони муддатидан аввал олиб ташлаш мумкин, бунинг учун иш берувчи томонидан “ходимга қўлланилган интизомий жазони муддатидан аввал олиб ташлаш тўғрисида” буйруқ расмийлаштирилиши керак.

Юқоридаги моддага эътибор берган бўлсангиз, интизомий жазо иш берувчининг ўзини ташаббуси билан, ўша ходимнинг илтимосига биноан, меҳнат жамоаси ёхуд ходимнинг раҳбари илтимосномасига кўра муддатидан аввал олиб ташланиши мумкин.

Саволингизни: https://t.me/yuristgamurojaat ga қолдиринг
каналига қўшилиш https://t.me/joinchat