#meningitis
Meningit: alomatlari va qayerga murojaat qilish kerak
на русском 🌐
Meningit — bu bosh va orqa miyani o‘rab turuvchi pardalarning yallig‘lanishi. Meningit bitta qo‘zg‘atuvchiga ega alohida kasallik emas. U urli infeksiyalar (bakteriyalar, viruslar va kam hollarda zamburug‘lar) asorati sifatida rivojlanishi mumkin.
Meningit, ayniqsa bakterial meningit, juda tez rivojlanishi mumkin. Shu sababli xavotirli belgilarni bilish va tibbiy yordamga murojaat qilishni kechiktirmaslik muhim.
Xavotirli alomatlar
🔘 yuqori isitma;
🔘 kuchli va odatdagidan farq qiladigan bosh og‘rig‘i;
🔘 qayta-qayta qusish;
🔘 yorug‘lik og‘riq keltirishi;
🔘 kuchli uyquchanlik yoki g‘ayrioddiy bezovtalik;
🔘 boshni oldinga egishda qiyinchilik;
🔘 ko‘karishga o‘xshash to‘q rangli toshma.
Kichik yoshdagi bolalarda qo‘shimcha belgilar:
🔘 ovqatdan bosh tortish;
🔘 odatdagidan farq qiladigan yig‘lash;
🔘 haddan tashqari uyquchanlik yoki asabiylik;
🔘 boshni orqaga tashlab turish.
Agar bola yoki kattalarda ushbu alomatlardan bir nechtasi paydo bo‘lsa, zudlik bilan shifokorga murojaat qiling.
Agar sinfda yoki bog‘cha guruhida meningit holatlari qayd etilgan bo‘lsa, darhol chora ko‘ring. Alomatlar paydo bo‘lishini kutmang va bu haqda albatta shifokorga xabar bering.
Qayerga murojaat qilish kerak
Dastlabki alomatlar paydo bo‘lganda, eng yaqin tibbiyot muassasasi yoki oilaviy poliklinikaga murojaat qiling. Zarurat bo‘lsa, bemor tegishli statsionar yoki viloyat tibbiyot muassasasiga yo‘naltiriladi.
Agar ahvoli og‘ir bo‘lsa, zudlik bilan 103 raqamiga qo‘ng‘iroq qilib tez tibbiy yordam chaqiring.
Toshkent shahrida meningit gumon qilingan bemorlar:
1-sonli shahar klinik yuqumli kasalliklar shifoxonasi (Taxtapul Darvoza ko‘chasi, 341A); yoki
Epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar bo‘yicha Respublika ixtisoslashtirilgan ilmiy-amaliy tibbiyot markazi klinikasiga (Uchtepa tumani, Zakovat ko‘chasi, 2-uy, Ko‘kcha-Oqtepa mahallasi, mo‘ljal: sobiq Adabiyot instituti)
yuborilishi mumkin.
Kasallikning oldini qanday olish mumkin
Bugungi kunda meningitga olib kelishi mumkin bo‘lgan infeksiyalardan himoyalanishning eng samarali usuli emlash hisoblanadi.
Bundan tashqari, meningokokk infeksiyasi tasdiqlangan hollarda barcha yaqin muloqotda bo‘lgan shaxslarga antibiotiklar bilan kimyoviy profilaktika o‘tkaziladi. Bu faqat shifokor tavsiyasi bilan va faqat ma’lum antibiotiklardan foydalangan holda amalga oshiriladi. Bu xalqaro amaliyot hisoblanadi.
Vaksinalar: O‘zbekistonda qaysilar mavjud
Pnevmokokk vaksinasi
Milliy emlash taqvimiga kiritilgan bo‘lib, 2 oylik, 3 oylik va 12 oylikda qilinadi. U bolalarda meningitning eng ko‘p uchraydigan sabablaridan biridan himoya qiladi. Bolalar va kattalarda qo‘llaniladi.
Hib vaksinasi
Ayniqsa 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun muhim. Odatda kombinatsiyalangan vaksinalar tarkibiga kiradi.
Meningokokk vaksinasi
Xususiy emlash markazlarida mavjud.
Gripp va qizamiq
Meningit gripp va qizamiq kabi infeksiyalarning ham asorati bo‘lishi mumkin.
Muhim
Barcha meningit turlaridan himoya qiladigan bitta vaksina mavjud emas. Himoya meningitga olib keladigan asosiy infeksiyalarga qarshi emlashlar kombinatsiyasi orqali ta’minlanadi.
Kimlar emlanish haqida o‘ylab ko‘rishi kerak
🔘 bolalar;
🔘 o‘smirlar;
🔘 talabalar, harbiy xizmatga chaqiriluvchilar va yotoqxona yoki kazarmalarda yashovchi shaxslar;
🔘 surunkali kasalliklarga chalingan insonlar;
🔘 immuniteti pasaygan insonlar;
🔘 sayohatchilar.
Kimlarga emlashni vaqtincha kechiktirish tavsiya etiladi?
🔘 tana harorati ko‘tarilgan va o‘tkir infeksiyaga chalingan shaxslar;
🔘 surunkali kasalligi zo‘raygan shaxslar;
🔘 vaksinaning oldingi dozasiga og‘ir allergik reaksiya kuzatilgan shaxslar.
Ko‘pincha bular vaqtinchalik cheklovlardir.
JSSTning O‘zbekistondagi faoliyati hadiqa
bu yerda va
bu yerda.
на русском 🌐
Website|
Facebook |
Instagram |
X (Twitter) | Telegram |
LinkedIn