Радыё Свабода — Беларусь

На палітвязьня Віктара Сьнегура завялі пятую крымінальную справу: https://smarturl.click/BkRE1g

Палітзняволенага фігуранта «справы Аўтуховіча» Віктара Сьнегура ўтрымліваюць у зьняволеньні больш за пяць гадоў і дзевяць месяцаў. У кастрычніку 2022 года суд прызначыў палітвязьню 19 гадоў зьняволеньня.

Да 19 гадоў зьняволеньня яму дадалі яшчэ пяць з паловаў гадоў турмы. Сам ён ужо некалькі месяцаў утрымліваецца ў рэжыме інкамунікада.

У Беларусі абмежавалі інтэрнэт-трафік з-за мяжы: https://smarturl.click/lqjzk1

У Беларусі абмежавалі доступ да беларускіх сайтаў з-за мяжы. Пра тэхнічную прычыну заявіў правайдэр Hosterby: у мове праграмаваньня PHP выявілі дзьве крытычныя ўразьлівасьці, празь якія зламысьнікі маглі б запускаць шкодны код на сэрвэрах.

Паводле Hosterby, абмежаваньні ўвялі па распараджэньні дзяржаўнага органу, які каардынуе кібэрбясьпеку. У выніку з-за мяжы ўжо не адкрываюцца сайты БелТА, Pravoby і Белстату.

Швэцыя можа закрыць візы беларускім спартоўцам — нават нэўтральным: https://smarturl.click/qq2QJ9

Швэцыя шукае юрыдычныя падставы, каб адмаўляць у візах беларускім і расейскім спартоўцам. Пад абмежаваньні могуць трапіць нават тыя, хто выступае пад нэўтральным сьцягам.

Гэта можа перашкодзіць ім удзельнічаць у чэмпіянаце сьвету па лыжных відах спорту ў Фалуне ў лютым–сакавіку 2027 году.

Пасьля таго як МАК скасаваў ранейшыя рэкамэндацыі адносна беларускіх спартоўцаў, частка міжнародных фэдэрацыяў пачала зьмякчаць абмежаваньні. Але Швэцыя даваць зялёнае сьвятло ня сьпяшаецца.

Уцёкі ў казку. Гутарка з амэрыканскім «дальнабоем» і беларускім пісьменьнікам Стасам Ільіным: https://smarturl.click/Dk3z1e

У пачатку 2000-х гарадзенец Стас Ільін зьехаў у Лёндан. Праз два гады вярнуўся ў Беларусь, у 2007-м эміграваў у ЗША. Цяпер вясной і летам ён працуе «дальнабойнікам», зімой ладзіць рэтрыты і «шаманіць». А яшчэ піша кнігі.

Пасьля 2020 году ён пачаў пісаць фантастыку па-беларуску. Кажа, што беларуская мова асабліва пасуе для казачных сюжэтаў. Ягоная новая кніга «Водбліскі К» выйдзе ў Познані, а ў лістападзе аўтар плянуе тур з прэзэнтацыямі ў Польшчы.

Ужо сёньня: дзень забойства пачынальніка беларускага тэатру Флярыяна Ждановіча → https://smarturl.click/y8pjOm

22 кастрычніка 1937 году энкавэдысты ў Менску расстралялі Флярыяна Ждановіча — аднаго з пачынальнікаў беларускага прафэсійнага тэатру, актора і рэжысэра.

У 1913 годзе ён паставіў у Радашковічах «Паўлінку» Янкі Купалы, у 1917-м узначаліў Першае беларускае таварыства драмы і камэдыі, а ў 1920-м стаў першым мастацкім кіраўніком Беларускага дзяржаўнага тэатру (цяпер — Купалаўскі тэатар).

Яго арыштавалі ў 1930 годзе па сфабрыкаванай справе «Саюзу вызваленьня Беларусі» і асудзілі на 5 гадоў лягеру. Пасьля адбыцьця пакараньня ў Белбатлагу ў Беларусь вярнуцца не дазволілі і ў 1937 годзе арыштавалі зноў.

Пра іншыя гістарычныя падзеі 22 кастрычніка чытайце на сайце Свабоды

У Польшчы больш за месяц не фіксавалі штурмаў на мяжы зь Беларусьсю. Цяпер яны аднавіліся → https://smarturl.click/x85y5L

З 16 верасьня да 19 кастрычніка мігранты зь Беларусі не спрабавалі трапіць у Польшчу па-за пунктамі пропуску. Сёньня ж польскія памежнікі зафіксавалі 8 такіх спробаў.

17 дзён было спакойна і беларуска-літоўскай мяжы. Але 20 кастрычніка літоўскія памежнікі адзначылі 2 спробы незаконнага пераходу.

Найбольшы міграцыйны ціск па-ранейшаму зазнае Латвія. За содні туды спрабавалі трапіць 32 мігранты.

ЗША зьнялі санкцыі з кіраўніка «Беларуськалію» Андрэя Рыбакова → https://smarturl.click/Og8X8z

21 кастрычніка Ўправа кантролю замежных актываў Міністэрства фінансаў ЗША выключыла Андрэя Рыбакова зь сьпісу асобаў, чые актывы блякуюцца ў ЗША.

Рыбакоў трапіў пад амэрыканскія санкцыі ў жніўні 2021 году, калі ўзначальваў «Белнафтахім». У лістападзе 2024-га ён стаў генэральным дырэктарам «Беларуськалію». Сёлета ў сакавіку ЗША санкцыі зь «Беларуськалію» зьнялі.

ℹ️ Эўразьвяз увёў санкцыі супраць Рыбакова як кіраўніка дзяржаўных прадпрыемстваў у сьнежні 2024 году. Яны застаюцца ў сіле.

«Белнафтахім» па-ранейшаму застаецца пад санкцыямі як ЗША, так і ЭЗ.

Расейскі дрон ударыў па кавярні ў парку. Загінулі шэсьць чалавек, сярод іх дзьве дзяўчынкі → https://smarturl.click/37Oqpp У невялікім украінскім гарадку Новая Вадалага за 30 км ад Харкава расейскі дрон ударыў па цэнтральным парку каля кавярні. У выніку загінулі…

Падтрымлівайце вашых дэмакратычных лідэраў, каб зрынуць Лукашэнку, — аўтар польскай «шокавай тэрапіі» Бальцэровіч → https://smarturl.click/gqD4aB

Адзін з галоўных архітэктараў польскіх эканамічных рэформаў, былы віцэ-прэм’ер і міністар фінансаў Польшчы Лешэк Бальцэровіч у кароткай размове з Радыё Свабода даў параду беларусам і патлумачыў, адкуль у палякаў узялася сьмеласьць на радыкальныя пераўтварэньні пасьля падзеньня камуністычнай сыстэмы.

Намесьніца старшыні Эўрапарлямэнту абвясьціла галадоўку, заклікаючы да гуманітарнага перамір’я ў акупаваных Расеяй Алешках: https://smarturl.click/GkyAaE

Жыхарам Алешак Херсонскай вобласьці пагражае голад. 16 кастрычніка Папа Рымскі правёў тэлефонную размову з прэзыдэнтам Расеі Ўладзімірам Пуціным, заклікаўшы да спыненьня агню ў Алешках.

Эвакуацыю людзей ускладняюць замінаваныя дарогі, атакі бесьпілётнікаў і праверкі на расейскіх блёкпастах.

Пасьля ўказу Лукашэнкі Савет бясьпекі будзе вызначаць, ці варты навуковец званьня акадэміка: https://smarturl.click/WGO4ZD

А яшчэ навукоўцы, заўважаныя ў апазыцыйнай дзейнасьці, не атрымаюць доступу да дакумэнтаў Акадэміі навук і кіроўных пасадаў.

Перад сустрэчай Уіткафа з Пуціным Расея вызваліла амэрыканца, якія ваяваў за Ўкраіну: https://smarturl.click/Jk6Vlk

У 2024 годзе суд у Маскве прыгаварыў яго да шасьці гадоў і 10 месяцаў пазбаўленьня волі па абвінавачаньні ў наёмніцтве.

Па вэрсіі сьледзтва, Хабард з 2014 года жыў ва Ўкраіне, а пасьля пачатку расійскага ўварваньня ўступіў у шэрагі тэрытарыяльнай абароны.

Кіраўнік Ryanair: Эўропу чакае самае прыкметнае падаражаньне авіябілетаў: https://smarturl.click/1Bp86e

Канфлікт, зьвязаны з Іранам і блякаваньнеі Армускай пратокі, прывёў да рэзкага скачка цэнаў на авіяцыйнае паліва. Рост цэнаў на авіяквіткі можа скласьці да 20%.

«Усіх павыганялі, усё закрылі». Ці магчымая легалізацыя не прызнанага Менскам Саюзу палякаў Беларусі?

«Людзі — палякі — баяцца, бо ўсе сядзелі, усе перасядзелі. Таму нікуды не высоўваюцца, паціху робяць нешта. Нікуды не ідуць. Людзі кажуць, што ня хочуць нікуды, пакуль усе палітвязьні ня выйдуць з турмы»

Пасьля расколу ў 2005 годзе ў Беларусі дзейнічаюць дзьве структуры: незалежная, зьвязаная з Анжалікай Борыс і Пачобутам, і праўладная, якую ўзначальвае Мечыслаў Лысы.

Незалежны саюз перасьледавалі, ягоных актывістаў затрымлівалі, польскамоўныя школы перавялі на расейскую мову, а польскія культурныя і адукацыйныя арганізацыі закрывалі.

Расказваем гісторыю Саюзу палякаў Беларусі: ад дазволу на яго ў савецкія часы праз падзелы і перасьлед аж да размоваў пра ягоную легалізацыю пасьля пэрыяду змаганьня з польскасьцю ў краіне: https://smarturl.click/6ybqJj

Трамп прыпыніў санкцыі супраць Расеі паводле закону Грэма яшчэ да таго, як яны набылі моц → https://smarturl.click/gqDZGR

Прэзыдэнт ЗША Дональд Трамп прыпыніў дзеяньне амаль усіх істотных санкцыяў, мытаў і абмежаваньняў, прадугледжаных законам, прынятым Кангрэсам, каб прымусіць Расею спыніць вайну супраць Украіны.

Указ зьявіўся ўсяго за два дні да таго, як пакет санкцыяў мусіў набыць моц.

Рэакцыі на гэтае рашэньне Трампа сабрала #rfe_rl.

Як Лукашэнка зьмяніў Канстытуцыю, каб стаць «пажыцьцёвым прэзыдэнтам»

22 гады таму Лукашэнка зьмяніў Канстытуцыю праз рэфэрэндум. Гэта дазволіла яму балятавацца на прэзыдэнцкую пасаду неабмежаваную колькасьць разоў.

Дзень Горадні па-за Горадняй. Навошта гарадзенцы сьвяткуюць дзень свайго роднага гораду за мяжой → https://smarturl.click/YwLeLm

Некаторыя беларусы сталі адзначаць дні гарадоў, адкуль яны паходзяць, за мяжой. Мы пагаварылі з арганізатарамі аднаго такога сьвята — Дня сьвятога Губэрта — пра тое, навошта сьвяткаваць дзень гораду па-за яго межамі і чаго чакаць ад праграмы сёлета.

«Дзе б ты ні быў, Горадня заўсёды ў тваім сэрцы, і я заўсёды ў Горадні», — кажа Ірына Новік, адна з удзельніц і арганізатарак Дзён сьвятога Губэрта за мяжой.

Апошні раз прадукты дастаўлялі ў траўні. Рада Эўропы заклікала спыніць агонь у Алешках праз гуманітарны крызіс → https://smarturl.click/x85L54 Камісар Рады Эўропы ў правах чалавека Майкл О’Флаэрці заклікаў да неадкладнага лякальнага спыненьня агню ў раёне…

Сёньня Міжнародны дзень нематэрыяльнай культурнай спадчыны → https://smarturl.click/pqZmZW

У сьпісы UNESCO ўключаныя сем беларускіх аб’ектаў:
• Бортніцтва (разам з Польшчай),
• Будслаўскі фэст,
• Выцінанка,
• Калядныя цары,
• Саломапляценьне,
• Юраўскі карагод,
• Неглюбская тэкстыльная традыцыя Веткаўскага раёну.

Пра іншыя гістарычныя падзеі чытайце на сайце Свабоды

Пуцін у пяць разоў перабольшыў акупаваную расейцамі за год тэрыторыю Ўкраіны → https://smarturl.click/BkRlqj

Кіраўнік Расеі Ўладзімір Пуцін заявіў пра захоп 6,5 тысяч км² украінскай тэрыторыі з пачатку 2026 году. Ён дадаў, што расейскія войскі здабылі 310 населеных пунктаў Украіны.

Аднак паводле падлікаў на падставе зьвестак амэрыканскага Інстытуту вывучэньня вайны, да верасьня расейскія войскі захапілі каля 1 тысячы км².

«Мы цябе нарадзілі, каб ты данесла праўду». У Вільні пачаўся фэстываль беларускай інтэлектуальнай кнігі «Прадмова» → https://smarturl.click/y8pX1B

З дыскусіі пра рэпрэсіі 30-х гг. ХХ ст. пачаўся віленскі фэстываль. Літаратары розных кірункаў будуць абмяркоўваць кнігі і прадаваць выданьні цягам трох дзён.

«Агульны наклад беларускіх кніг, якія выдаюцца штогод за межамі нашай краіны, большы за 100 тысяч, і гэта паказьнік таго, што беларусы не стамляюцца падтрымліваць сваю культуру нават у складаных абставінах», — сказаў на адкрыцьці фэстывалю Павал Баркоўскі, прадстаўнік у нацыянальным адраджэньні ў Аб’яднаным пераходным кабінэце.

Амэрыканская праграма для супольнай працы заблякавала доступ кліентам зь Беларусі → https://smarturl.click/zOoykZ

Амэрыканская прагарма для супольнай працы Miro з 15 кастрычніка 2026 году ўвяла геаблякаваньне IP-адрасоў з Расеі і Беларусі.

Праграма дазваляе камандам на адлегласьці ствараць палотны для візуалізацыі і абмеркаваньня задумаў.

За апошнія гады праз санкцыі зь Беларусі выйшаў шэраг вядомых кампаній.

Яшчэ 8 палітвязьняў, 9 «тэрарыстаў» і 8 «экстрэмісцкіх» старонак. Хроніка перасьледу 16 кастрычніка → https://smarturl.click/gqDZDa

Правааборонцы прызналі 8 чалавек палітвязьнямі і яшчэ 13 — былымі палітвязьнямі. А ўлады ў пятніцу традыцыйна абнавілі свае чорныя сьпісы.