Alimoff

Yandex бир кун ишламаганига рақобатчиларда заказ 15 бараваргача ошибди

11 октябрь куни Ўзбекистонда Yandex Go катта сбой берди. Одамлар машина чақиролмади, адрес киритолмади, нархни ҳам кўролмади. Муаммо Россиядаги Yandex дата марказларидан бири дрон ҳужумидан кейин авария режимига ўтгани билан боғланган.

Лекин энг қизиғи сбойнинг ўзи эмас. Одамлар қаерга кетгани. 11 дан 13 октябргача Uklonда заказлар 2, 3 баравар ошган. Тошкентда ишлайдиган MyTaxiда эса заказлар сони одатдагидан 15 баравар кўпайган.

Бу Yandex Ўзбекистон такси бозорида қанчалик катта ўрин эгаллаб турганини ҳам кўрсатади. Солиқ қўмитаси маълумотига кўра, 2024 йилда агрегаторлар орқали берилган 319 миллион чекнинг 271 миллиони Yandex Go ҳиссасига тўғри келган. Қарийб 85 фоиз.

Кўпчилик Yandexни яхши кўргани учун эмас, одат бўлгани ва машина тез келгани учун ишлатади. Иловани очасан, икки марта босасан, машина келади. Всё. Шу занжир бир кун узилса, одам принципиал равишда “Yandex тикланишини кутаман” демайди. Бошқа приложение қидиради. Мана шу рақиблар учун энг катта шанс.

MyTaxi маълумотига кўра, ўша кунлардаги ўсишнинг 20, 25 фоизи янги фойдаланувчилар ҳисобига бўлган. Uklonда эса айрим кунлари актив фойдаланувчилар сони икки баравардан ҳам кўпроқ ўсган, янги ҳайдовчилар қўшилиши тахминан 10 баравар кўпайган.

Энди яна битта қизиқ хабар чиқди.
Хитой компанияси Ўзбекистон такси бозорига 5 мингта янги автомобиль ва ўз иловаси билан киришни режалаштиряпти. Бу ҳақда транспорт вазирининг биринчи ўринбосари Маманбий Омаров айтган. Демак бозор қизияпти.

Одам бир марта Uklon ёки MyTaxiни ўрнатиб, “э, бу ҳам ишлар эканку” деса, кейин Yandex тикланганда ҳам иккинчи иловасини ўчирмаслиги мумкин. Такси бозорида энг қиммат нарса эса машина эмас. Одат.
Ким одамнинг телефонидаги иккинчи такси иловасига айланиб олса, кейин биринчи бўлиш учун кураша олади. Шунинг учун менимча Yandex учун 11 октябр оддий техник авария эмасди. Рақибларга текин реклама кампанияси бўлди. Так вижу.

🌟@nurbekalimov

Passport Reports янги маълумотига кўра, Ўзбекистон паспорти ҳозир дунёда 133-ўринда. Марказий Осиёда эса Қозоғистон ва Қирғизистондан кейин 3-ўриндамиз.

Бизнинг mobility score 55 балл.

Бу 55 қаердан келади?

27 та давлатга визасиз кирамиз. Яна 25 тасига борганда виза олиш ёки соддалаштирилган тартиб бор. 3 та давлатга электрон рухсат билан кирилади. Жами 55 та йўналиш.

Қолган 143 та давлатга олдиндан виза керак.

Яъни Ўзбекистон паспорти дунёнинг атиги 27,8 фоизига нисбатан осон кириш имконини беради.

Паспорт дегани фақат саёҳат ҳужжати эмас. У давлатга қанчалик ишонишларининг ҳам индикатори. Масалан, Германия фуқароси Ўзбекистонга 30 кунга визасиз кела олади. Биз эса Германияга бориш учун олдиндан виза оламиз.

Яъни меҳмондўстликда эшикни кенгроқ очганмиз. Ўзбекистон 95 та давлат фуқаросига визасиз кириш имкони беради ва шу кўрсаткич бўйича 199 давлат орасида 73-ўринда.

Лекин бизнинг паспорт учун бошқа давлатлар ҳали бунчалик очиқ эмас. Шунинг учун кучли паспорт аслида иқтисодиёт, миграция, хавфсизлик ва дипломатиянинг жами натижасидир.

Айтганча, Ўзбекистон Ислом ҳамкорлик ташкилоти давлатлари орасида 26-ўринда, ШҲТда 6-ўринда, Осиёда эса 50 паспорт орасида 29-ўринда. Думайте.

🌟@nurbekalimov

Калликка қарши таблетка яқинлашяптими? 500 дан ортиқ эркакда синаб кўришибди

Соч тўкилаётган эркаклар учун қизиқ хабар. Американинг Veradermics компанияси VDPHL01 деган таблеткани Phase 3 клиник синовидан ўтказибди.

Тадқиқотда 536 эркак қатнашган. Олти ойдан кейин препарат қабул қилганларда соч сони плацебога қараганда анча кўпроқ ошган. Кунига икки марта ичганларнинг қарийб 69 фоизи сочлари “яхшиланди” ёки “анча яхшиланди” деб баҳолаган. Плацебода бу 15 фоиз бўлган.

Энг қизиғи, фарқни икки ойданоқ кўра бошлашган. Лекин VDPHL01 янги сеҳрли молекула эмас. Асосида эски таниш minoxidil бор. Veradermics уни организмда секинроқ ажраладиган таблетка шаклига келтирган. Ғояси оддий: таъсир узоқроқ бўлсин, ножўя таъсирларни назорат қилиш осонроқ бўлсин.

Қисқаси, велосипедни қайта кашф қилишмаган. Унга мотор қўйишган типа. 😁

Хавфсизлик натижалари ҳам ҳозирча ёмон эмас. Компания маълумотига кўра, жиддий хавф сигналлари кузатилмаган. Лекин “побочка йўқ” дегани ҳам эмас. Айримларда шиш, баъзиларида керак бўлмаган жойларда ҳам ортиқча тук ўсиши кузатилган.

Яъни бошга соч чиқариш учун таблетка ичасиз, организм эса: “Қаерга кераклигини аниқ айтмадингку, брат”, деб ишга тушади. 😁

Ҳозирча препарат FDA томонидан тасдиқланмаган ва сотувда йўқ. Шунинг учун соч экишга берилган авансни ҳали қайтарманглар. Лекин каллар учун горизонтда нимадир кўринаяпти. 🥸

🌟@nurbekalimov

Рубио Самарқандда, Россия ҳарбийлари Термизда. Ўзбекистон ташқи сиёсатини битта ҳафтада тушунтириб берадиган манзара

20 октябрдан 27 октябргача Ўзбекистон ва Россия армияси биргаликда “Ҳамкорлик 2026” машғулотларини ўтказади. Тожикистонда жойлашган Россиянинг 201 гвардия ҳарбий базаси бўлинмалари 300 километрдан ортиқ йўл босиб, Термиз полигонига етиб келган.

Сценарий ҳам жойга мос. Афғонистон чегараси яқинида пайдо бўлган шартли қуролли гуруҳларни аниқлаш ва йўқ қилиш. Машқларда тоғ ва штурм бўлинмалари, разведка ва зарба берувчи дронлар, ер усти роботлари, Ми 24 вертолётлари қатнашади.

Бир қарашда оддий ҳарбий машқ.
Лекин календарга қарасангиз жуда қизиқ манзара чиқади. Кеча АҚШ давлат котиби Марко Рубио Самарқандда эди. У билан 200 дан ортиқ Америка бизнес вакиллари келди. Вашингтон Марказий Осиёда иқтисодий ва сиёсий иштирокини кучайтириш ҳақида очиқ гапиряпти. Орадан сал вақт ўтиб, Россия ҳарбий колоннаси Термизга кириб келяпти.

Дарров “Москва Вашингтонга жавоб берди” деб сенсация қилиш керакмас. Машқлар олдиндан режалаштирилган. Ўзбекистон ва Россия 2025 йилнинг ўзида 2026 дан 2030 йилгача ҳарбий стратегик шериклик дастурини имзолаб бўлган. Лекин символикаси барибир зўр.

Чунки бу Ўзбекистон ташқи сиёсатининг ҳозирги моделини деярли идеал кўрсатиб беради. Америка билан инвестиция, технология, критик минераллар ва катта бизнес ҳақида гаплашамиз. Россия билан хавфсизлик ва ҳарбий ҳамкорликни давом эттирамиз. Хитой билан инфратузилма ва савдо қиламиз. Қўшни Афғонистон билан эса чегарани тинч сақлашга ҳаракат қиламиз. Яъни Тошкентнинг стратегияси “ким томондасиз?” деган саволга жавоб бериш эмас. Саволнинг ўзини қабул қилмаслик.

Бу ерда яна бир принципиал жиҳат бор. Ўзбекистон Россия бошчилигидаги КХШТга аъзо эмас. Мамлакат ҳудудида Россиянинг доимий ҳарбий базаси ҳам йўқ. Шу билан бирга Россия билан ҳарбий машқлар ўтказади ва ҳарбий техник ҳамкорликни сақлайди. Мана шу фарқ муҳим. Иттифоқчи бўлиш бошқа нарса. Ҳамкор бўлиш бошқа. Ўзбекистон ҳозирча иккинчисини танлаяпти.

Лекин менга бошқа нарса қизиқ. Катта давлатлар Марказий Осиёга яна жиддий қайтяпти. Россия бу минтақани ўзининг тарихий хавфсизлик макони деб кўради. Хитой учун бу савдо йўллари ва ресурслар. Америка эса энди минтақани фақат Афғонистонга олиб борадиган коридор сифатида эмас, ўзича стратегик ҳудуд сифатида кўра бошлаяпти. Шундай пайтда кичик ва ўрта давлатлар учун энг катта актив армия ҳам, нефть ҳам эмас, манёвр қилиш қобилияти бўлади.

Ким биландир яқинлашиб, бошқаси билан эшикни ёпиб қўймаслик. Бир давлатдан хавфсизлик олиб, иккинчисидан инвестиция, учинчисидан технология олиш. Лекин ҳеч бирига ташқи сиёсатингни топшириб қўймаслик. Бу осон ўйин эмас.

Чунки катта давлатлар сен билан ҳамкорлик қилганда бир куни эксклюзивлик ҳам хоҳлай бошлайди. “Биз билан ишлаяпсанми, у билан нега ишлаяпсан?” деган саволлар пайдо бўлади. Ҳозирча Ўзбекистоннинг жавоби амалда шундай кўринади: Ҳамманг билан ишлайман. Лекин ўзим учун.

Бир ҳафталик календар баъзан ташқи сиёсат концепциясининг юз бетлик китобидан кўпроқ нарсани тушунтириб беради. Так вижу.

🌟@nurbekalimov

«Пули кўпайиб, ўзгариб қолибди»

Бир танишингизнинг ишлари юришиб кетади. Кейин қамроқ кўриша бошлайсизлар, уни гаплашиши ҳам бошқача. Дарров диагноз тайёр: «Пул одамни ўзгартираркан😏». Психологлар ҳам шу саволни текшириб кўришибди. Фақат натижа биз чойхонада чиқарадиган хулосадан бироз мураккаброқ.
⠀
Psychological Bulletin журналида чиққан таҳлилда 134 мингдан ортиқ ишловчи одам ҳақидаги маълумотларни қамраган 11 та узоқ муддатли тадқиқот бирлаштирилган. Олимлар бир одамнинг даромади ўзгарганда, кейинчалик унинг характерида қандай ўзгаришлар кузатилишини ўрганишган.
⠀
Даромад ўсиши кейинроқ масъулиятлилик, интизомлилик ва ҳиссий барқарорликнинг бироз ошиши билан боғлиқ чиққан. Шу билан бирга, киришимлилик ва бошқалар билан муроса қилишга мойиллик бироз пасайган. Яъни одамлар билан камроқ мулоқот қилишга мойиллик ошаркан.
⠀
Лекин бу ерда «бироз» деган сўзни йўқотиб қўймаслик керак. Муаллиф Вен-Донг Ли ҳам PsyPost’га изоҳида таъсирлар кичиклигини таъкидлаган. Қолаверса, бу кузатув маълумотлари: айнан пул характерни ўзгартирганини исботламайди. Тадқиқотлар бой Ғарб мамлакатларида ўтказилгани учун натижани Ўзбекистонга автоматик кўчириб бўлмаса ҳам керак.
⠀
Менимча, бунда ўйлаб кўрадиган жой бор. Маош ошиши билан бирга янги лавозим, янги масъулият, янги муҳит ҳам келиши мумкин. Масалан, кечаги ҳамкасбинг бугун раҳбар бўлса, ҳар бир илтимосингга «хўп» дея олмаслиги мумкин. Сен буни кибр деб қабул қиласан. У эса ўз ишимни қиляпман деб ўйлайди.
⠀
Маошингиз ошса, ўзингизда нималар ўзгараётганига ҳам қараб қўйинг. Банк иловаси фақат балансни кўрсатади.

🌟@nurbekalimov

Саудияга ёрдам беришдан олдин Мисрнинг ҳам саволлари бор экан
⠀
Яқинда Сиси Саудияни ҳимоя қилиш учун зарур чораларни кўришга тайёрлигини айтгани ҳақида ёзгандим. Энди Миср парламенти шу ёрдамга рухсат бериш бўйича овоз беришни 26 октябрга қолдирди. Иккита ёпиқ мажлисдан кейин ҳам якуний қарор чиқмади. Гап Саудия сўраса, унга ҳарбий ёрдам бериш ваколати ҳақида кетяпти.
⠀
Менга бу ерда Миср социал-демократик партиясининг позицияси қизиқ туюлди. Партия ўз депутатларига овоз беришда бетараф қолишни айтган. Сабаби, уларнинг билдиришича, миссиянинг мақсади, кўлами, муддати, харажати ва аскарларга хавфи ҳақида етарли маълумот берилмаган. Айни пайтда AFP билан гаплашган депутатлар парламентдагиларнинг аксарияти ёрдамни қўллаётганини айтган. Демак, кечикишни бутун парламент Сисига қарши чиқди деб талқин қилишга асос йўқ.
⠀
Лекин саволлар жуда ўринли. Саудия аэропортларини ракеталардан ҳимоя қилиш, Қизил денгизда кемаларни қўриқлаш ва Яман ҳудудида жанг қилиш мутлақо бошқа-бошқа вазифалар. Ҳар бирининг харажати, хавфи ва чиқиб кетиш шарти бор. «Ёрдам берамиз» деган умумий гапнинг ичига буларнинг ҳаммасини жойлаштириб бўлмайди.
⠀
Мисрда бунинг ҳуқуқий тартиби ҳам бор. Конституциянинг 152-моддасига кўра, армияни мамлакат ташқарисига жанговар вазифага юбориш учун Миллий мудофаа кенгаши билан маслаҳатлашиш ва парламент аъзоларининг учдан икки қисми розилигини олиш керак. Президентнинг минбардаги баёнотидан кейин ҳам алоҳида қарор талаб қилинади.
⠀
Саудия ва бошқа Кўрфаз давлатлари эса Мисрнинг муҳим молиявий таянчлари. Шунинг учун четда туришнинг ҳам нархи бор. Лекин иқтисодий манфаатни ҳимоя қиламан деб, харажати ва муддати номаълум урушга кириб қолиш ҳам мумкин. Менимча, энг қийин ҳисоб-китоб шу ерда.
⠀
Қоҳира жуда нозик вазиятда қолди. Бир томонда хусийлар ҳужумларига учраётган яқин иттифоқчи Саудия бор. Иккинчи томонда эса чўзилиб кетиши мумкин бўлган уруш, Қизил денгиз савдоси ва Сувайш канали даромадлари учун хавф турибди.
Бундан ташқари, Саудиянинг Миср Марказий банкида шу ойда муддати тугайдиган 5,3 миллиард долларлик депозити бор. Яъни бу ерда фақат ҳарбий иттифоқ эмас, катта пул ҳам ўртада турибди.

26 октябрдаги қарор Миср минтақавий урушга яна бир қадам яқинлашадими ёки дипломатия учун вақт сотиб оладими, шуни кўрсатади. Ҳарбий ёрдамнинг чегараси қарорда ёзилмаса, уни кейин урушнинг ўзи белгилаб бериши мумкин.
⠀
🌟@nurbekalimov

Mahallalarda taraqqiyot — farovon hayot sari

Mahallada har bir tashabbus — yangi imkoniyatlar sari qadam. Angrenda yo‘lga qo‘yilgan qulupnay yetishtirish loyihasi bunga yorqin misol: yer, moliyaviy ko‘mak va yangi bilimlar odamlarga o‘z biznesini boshlash, daromad manbaini yaratish va kelajakka ishonch bilan qarash imkonini berdi.

Tadbirkorlik — iqtisodiy mustaqillik va farovonlik sari yo‘l. Har bir yangi loyiha oilalar turmushini yaxshilash, mahalla salohiyatini oshirish va yanada erkin hayot uchun zamin yaratadi.

Instagram | Facebook | YouTube

Reklama

Бугун Муаммар Каддафий ўлдирилганига 15 йил бўлди

1969 йилда 27 ёшли ёш умидли офицер Каддафи ҳарбий тўнтариш қилиб, қирол Идрисни ағдарган ва кейин Ливияни 42 йил бошқарган. Бошида у коррупция, монархия ва эски элитага қарши чиққан инқилобчи эди. Кейин эса классика.🥱

Бир пайтлар ўзи ағдарган системадан ҳам қаттиқроқ система қурди. Сиёсий рақобат йўқ. Мустақил партиялар йўқ. Матбуот назоратда. Қарши чиққанлар қамалади, йўқолади ёки мамлакатдан қочади. Давлат эса расман ҳатто республика ҳам эмасди. Номи ҳам алоҳида пафосли: Буюк Социалистик Ливия Халқ Араб Жамоҳирияси.

Каддафининг ўзи эса сиёсатчидан кўра персонажга айланганди. Ранг баранг африкача кийимлар, чодир, аёл қўриқчилар, БМТ минбарида узун ва зерикарли нутқлар, Африкани бирлаштириш режалари.

У жуда харизматик эди, гап йўқ. Шунинг учун ҳозир ҳам интернетда Каддафи даврини романтизация қиладиганлар кўп. “Бензин сувдан арзон эди”. “Ҳаммага уй берилган”. “Ўқиш ва медицина текин эди”. “Халқ бой яшарди” итд.

Бу гапларнинг ичида ҳақиқат бўлган жойлари бор. Ливия улкан нефть даромади ҳисобига араб дунёсида аҳоли даромади юқори давлатлардан бири эди. Давлат ижтимоий хизматларга катта пул сарфлаган. Лекин нефтли давлатда субсидия борлиги уни автоматик равишда адолатли давлат қилиб қўймайди.

Каддафи даврининг охирига келиб мамлакатда коррупция, ёшлар ишсизлиги, кланлар ўртасида ресурс тақсимоти, сиёсий репрессия ва катта ижтимоий норозилик тўпланиб бўлганди.

Аслида диктатураларнинг энг катта муаммоси ҳам шу. Улар ташқи томондан жуда мустаҳкам кўринади. Ҳамма президентни олқишлайди. Сайловда 90 фоиз қўллаб қувватлайди. Телевизорда ҳамма хурсанд. Кейин бир куни система синса, маълум бўладики, унинг ичида институт эмас, битта одам турган бўлади. Лоуренс хорами Аравийский бекарга миндей деб кетмаган бир пайтлар:
«Араблар институтларга эмас, шахсларга ишонадилар. Уларнинг ҳукмдорлари шунчаки маъмур эмас, балки ҳақиқий йўлбошчи бўлиши керак».
Томас Эдвард Лоуренс — «Донишмандликнинг етти устуни» китобидан.

Хуллас, 2011 йилда Араб баҳори Ливияга ҳам етиб келади. 15 феврал куни Бенғозида ҳуқуқшунос Фатҳи Тербилнинг ҳибсга олиниши ортидан намойишлар бошланади. У 1996 йилда Абу Салим қамоқхонасида ўлдирилган маҳбуслар оилаларини ҳимоя қиларди. Полиция намойишчиларга қарши куч ишлатади, одамлар ҳалок бўлади ва протест тезда бошқа шаҳарларга тарқалади. Бир неча кун ичида протест сиёсий инқилобдан қуролли қўзғолонга айланади. Бенғози эса оппозиция марказига айланади. Армиянинг айрим қисмлари Каддафидан юз ўгиради. Мамлакат шарқи деярли унинг назоратидан чиқади.

Кейин Каддафи кучлари контрҳужум бошлайди ва Бенғозига яқинлашади. Шу ерда Ғарб аралашади. БМТ Хавфсизлик кенгаши тинч аҳолини ҳимоя қилиш учун ҳаво ҳудудини ёпиш ва зарур чораларни кўришга рухсат беради. НАТО март охиридан операцияни тўлиқ бошқаради. Расман вазифа Каддафини ағдариш эмас, тинч аҳолини ҳимоя қилиш эди. Ишандик😁

Амалда эса НАТО авиацияси Каддафи армиясининг танклари, артиллерияси, қўмондонлик пунктлари ва бошқа объектларини системали равишда йўқ қилиб боради. Операция давомида 26 мингдан ортиқ парвоз амалга оширилган, қарийб 6 минг ҳарбий нишон шикастланган ёки йўқ қилинган.

Бу ерда ҳам икки хил пропагандани мусорга ташлаб қараш керак. “НАТО бўлмаганида халқ ўзи Каддафини ағдариб ташларди” деган гапни исботлаш қийин. Худди “бутун инқилобни НАТО ташкил қилди, халқ Каддафини яхши кўрарди” деган гап ҳам фактларга тўғри келмаганидай.

Ливияда реал ички қўзғолон бор эди. Лекин НАТО аралашуви кучлар нисбатини ҳал қилувчи даражада ўзгартиради. Августда қўзғолончилар Триполига кирди. Каддафи қочди. Унинг сўнгги таянчи ўзининг туғилган шаҳри Сирт бўлиб қолди.

20 октябр куни Каддафи ва унинг одамлари қарийб 50 машинадан иборат колонна билан Сиртдан чиқиб кетишга уринади. Колоннага НАТО авиацияси зарба беради. Каддафи омон қолганлар билан йўл остидаги дренаж қувурлари томон қочади. Ўша ерда қўзғолончилар уни тирик ушлайдилар. Кейинги видеолар жуда оғир. Каддафи қонга беланган, лекин тирик. Уни судраб кетишади, уришади. Орадан кўп ўтмай ўлгани маълум қилинади.

Human Rights Watch кейинчалик воқеани текшириб, унинг ўлими судсиз қатл бўлган бўлиши мумкинлигини айтди. Ўша куни Каддафининг ўғли Мутассим ҳам тирик ушланган, кейин ўлик ҳолда топилган. Яна ўнлаб асирлар ҳам қатл қилинган бўлиши мумкин. Яъни 42 йил судсиз ҳукмронлик қилган диктаторнинг ўзи ҳам охири судга етиб бормайди.

Тарих баъзан иронияни жуда яхши кўради.
Лекин Каддафининг ўлими ҳақиқий финал эмасди. Воқеаларнинг энг оғир қисми кейин бошланади.

Кўпчилик 2011 йилда шундай мантиқ билан ўйлаган эди: Диктатор бор. Диктаторни олиб ташлаймиз. Демократия пайдо бўлади. Ага щас вот прям😏 Аммо давлат Lego эмас. Бошини олиб ташлаб, янги детални қўйсанг ишлаб кетмайди.

Каддафи 42 йил давомида кучли давлат институтларини эмас, ўз шахсига боғланган тизимни қурган эди. Армия парчаланган. Реал сиёсий институтлар заиф. Маҳаллий қабилалар, шаҳарлар ва қуролли гуруҳлар ўз кучига эга. Каддафи кетиши билан ҳаммани ушлаб турган марказ ҳам кетади. Қўзғолон пайтида биргаликда Каддафига қарши жанг қилган гуруҳлар кейин бир бири билан ҳисоб китоб қила бошлайди. 2014 йилга келиб мамлакат яна катта урушга киради.

Бир томонда Триполидаги кучлар. Иккинчи томонда шарқда Халифа Ҳафтар. Устига Туркия, БАА, Россия, Миср ва бошқа ташқи ўйинчиларнинг манфаатлари аралашади. 2020 йилда катта ўт очишни тўхтатиш келишуви имзоланади, лекин Ливия ҳали ҳам тўлиқ бирлашган давлатга айлангани йўқ. Ҳатто 2025 йилда Триполида яна катта қуролли тўқнашувлар бўлди.

Мана шу ерда Каддафи ҳақидаги баҳс одатда икки ахмоқона позицияга бўлиниб кетади.
Биринчиси:
“Каддафи золим эди, демак уни ағдаришдан кейин бўлган ҳамма нарса автоматик равишда яхши”.
Йўқ.
Иккинчиси:
“Каддафидан кейин хаос бўлди, демак Каддафи яхши раҳбар бўлган”.
Бу ҳам йўқ.

Диктатордан кейин хаос пайдо бўлиши диктатурани оқламайди. Аксинча, баъзан диктатуранинг энг оғир мероси айнан шу бўлади. Давлат шундай қилиб қуриладики, раҳбар кетса давлатнинг ўзи ҳам қулайди. Кучли раҳбар билан кучли давлат бир нарса эмас.

Кучли давлат раҳбари ўлса ҳам ишлайверади. Суд ишлайди. Армия ишлайди. Парламент ишлайди. Кучли одамга қурилган давлатда эса ҳамма нарса ўша одам билан бирга кетади. Каддафи Ливияда айнан шундай системани қолдирган эди.

Лекин Ғарбнинг хатоси ҳам кам эмас. НАТО Каддафи армиясини йўқ қилишни билди. Кейинги давлатни қандай қуришни эса дойимгидай билмади.

15 йил олдин Сиртда Муаммар Каддафи ўлди. У билан бирга унинг режими ҳам тугади. Лекин Ливиянинг муаммолари тугамади. Чунки одамни йўқ қилиш давлат қуришдан кўра анча осон иш. Так вижу.

🌟@nurbekalimov

Beeline’нинг эгаси Perfectum’ни сотиб оляпти
⠀
Ўзбекистон мобил алоқа бозорида катта битим. Beeline Uzbekistan’нинг эгаси VEON Perfectum бренди остида ишлайдиган Rubicon Wireless компаниясини тўлиқ сотиб олишга келишди. Умумий қиймат қарийб 207 миллион доллар. Шундан тахминан 93 миллиони Perfectum’нинг мавжуд молиявий қарзини харидор зиммасига олишни қамраб олади.
⠀
Компаниянинг айтишича, зарур рухсатлар олинган, битимни октябрь охиригача якунлаш кутилмоқда. Ҳозирги хабар келишув имзолангани ҳақида.
⠀
Хариднинг энг қизиқ қисми частоталар ва инфратузилмада. Perfectum’нинг активлари орасида Nokia ускуналари асосида қурилган 5G тармоғи бор. Nokia бу тармоқни қуриш бўйича келишувни ҳали 2024 йилда эълон қилганди. VEON ҳисобича, харид Beeline’нинг частота ресурсини тахминан 50 фоизга оширади. Компания бу имкониятдан қамров, тармоқ сиғими ва симсиз интернетни ривожлантиришда фойдаланмоқчи.
⠀
Менимча, битимнинг асосий саволи рақобатда. Харид якунланса, икки оператор бир гуруҳ назоратига ўтади. Бу ресурсларни бирлаштириб, кучлироқ тармоқ қуришга ёрдам бериши мумкин. Шу билан бирга, бозорда мустақил қарор қабул қиладиган рақиблардан бири камаяди.

Мен масалан шу компания ҳизматларидан қониқмайман. Уни шунчаки янги рақамни ҳамма почта, банк каталарига киритиб чиқишга эринганим учунгина ишлатаман.
⠀
🌟@nurbekalimov

Бибига Вашингтондан сайловолди ёрдами
⠀
Дональд Трамп Исроилдаги парламент сайловига тўққиз кун қолганда, 18 октябрда Нетаньяхунинг ҳокимиятда қолишини тўлиқ қўллаб-қувватлашини эълон қилди. Овоз бериш 27 октябрда бўлади, бу 2023 йил 7 октябрь ҳужумидан кейинги биринчи парламент сайлови.
⠀
Қизиғи, 15 октябрда Нетаньяхуга ишониш-ишонмаслиги сўралганда, Трамп сиёсатда ҳеч кимга ишонмаслигини айтганди. Уч кундан кейин эса тўлиқ қўллов. Катта сиёсатда одамга ишониш билан унинг ҳокимиятда қолишидан манфаатдор бўлиш иккита алоҳида масала эканини яна бир бор кўряпмиз.
⠀
Баёнотнинг энг жиддий жойи Эрон ҳақида. Трампнинг ёзишича, Исроилга Бибидан бошқа раҳбар келса, Эронга қарши ишни АҚШ ёлғиз давом эттиришига тўғри келади, у эса бунга мойил эмас. AP ҳам айнан шу гапга эътибор қаратган. Менимча, бу ерда сайловчига анча очиқ сигнал берилмоқда: Вашингтон билан ҳозирги ҳамкорликни сақламоқчимисан, Бибини сақла.
⠀
Нетаньяху учун бу қулай аргумент. У сайловда ўзини Америка президенти билан тил топиша оладиган, катта қарорларни у билан бирга қабул қиладиган раҳбар сифатида кўрсатиши мумкин. Ҳукуматнинг ички муаммолари ҳақидаги баҳсни ташқи хавфсизлик томон буришга имконият пайдо бўлади. Сайловчи раҳбарнинг ҳисоботини сўраётганда, унга дунёдаги энг қудратли давлат раҳбаридан тавсиянома кўрсатиляпти.
⠀
Трампнинг ҳам ўз ҳисоби бор, деб ўйлайман. Икки раҳбар Эронга қарши ҳарбий ҳаракатларни бирга бошлаган. Энди Нетаньяхуни кучли ва тўғри шерик сифатида тақдим этиш Трампнинг ўз қарорларини ҳам ҳимоя қилишга хизмат қилади. Сиёсий тақдири сенинг қарорларинг билан боғланиб кетган шерикнинг сайлови сен учун ҳам аҳамиятли бўлиб қолади.
⠀
Лекин Исроилда натижа парламентдаги ҳисоб-китобга бориб тақалади. Одамлар партия рўйхатларига овоз беради, кейин ҳукумат тузиш учун келишувлар бошланади. 120 ўринли Кнессетда кўпчилик 61 мандатдан бошланади.
⠀
Сўровларда Нетаньяхунинг ҳозирги иттифоқчилари кўпчиликни йўқотиши мумкинлиги кўриняпти. Бироқ мухолифатнинг ҳам ҳукумат тузиши осон бўлмаслиги мумкин. Демак, ҳамма нарса бир кечада ҳал бўлиб кетмаслиги эҳтимоли бор.
⠀
Трампнинг қўллови иккиланиб турган сайловчини оғдириши мумкин. Лекин Кнессетда етишмаётган мандат ўрнига Америка президентининг тавсияномасини қўйиб бўлмайди.
⠀
🌟@nurbekalimov

Бу йил TBC Uzbekistan экотизимига 6 йил тўлди. Ўзим ҳам уларнинг айрим маҳсулотларидан фойдаланаман ва охирги йилларда битта нарсани кузатиб келаман: TBC секин секин оддий банк иловасидан одамнинг кундалик ҳаётига кириб бораётган экотизимга айланяпти.

Аввалига карта, тўлов, кредит, омонат каби классик банк хизматлари эди. Кейин TBC Salom, TBC Osmon, Sug‘urta, бизнес учун алоҳида маҳсулотлар, обуналар, AI ассистент ва бошқа сервислар пайдо бўлди. Ҳозир эса бу занжирга автомобиль ҳам қўшилибди.

Менга энг қизиқ бўлгани ҳам шу TBC Avto. Чунки Ўзбекистонда машина сотиб олиш оддий покупка эмас. Одам бир неча кун салон ё бозор айланади, нарх солиштиради, комплектация текширади, кредит бўлса яна банк масаласи, ҳужжат, страховка. Хуллас, машина олгунча одам ўзи ҳам машинага айланиб қолади. 😁

TBC Avto бу жараённи бошқача қилишга уриняпти. Иловада бюджетингиз ва хоҳишингизга қараб машина танлайсиз, турли расмий дилерларнинг вариантларини солиштирасиз. Кредит керак бўлса, дастлабки скорингдан ўтасиз. Кейин эса ишга жонли одам, TBC Avto вакили қўшилади. Мана шу қисми менга ёқди.

Чунки ҳамма нарсани рақамлаштириш дегани одамни бутунлай йўқ қилиш эмас. Айрим жараёнда приложение етарли. Айрим жойда эса ёнингда “ака, ҳозир мана бу ҳужжатни қиламиз, кейин бу ерга ўтамиз” деб тушунтириб турадиган брат керак. TBC Avto шу иккаласини бирлаштирибди.

Машинани телефондан танлайсан, вакил эса комплектация, ҳужжатлар, страховка ва керак бўлса кредитни расмийлаштиришда ҳам ёрдам беради. Компания маълумотига кўра, бутун жараён ҳатто 24 соат ичида тугаши мумкин экан.

Менимча 6 йилликдаги ривожланишни мана шу жараёнлар яхши ифодалайди. Чунки рақамли банкнинг кейинги босқичи энди “иловада пул ўтказиш осон” деган жойда эмас. Савол бошқа. Одамнинг ҳаётидаги катта ва асабни ейдиган жараёнларни қанчалик соддалаштира оласан? Одамлар энди шунга қарайди.

Экосистема деган сўзни ҳамма ишлатади. Лекин экосистема аслида иконкалар сони кўп бўлиши эмас. Бир жойдан чиқмасдан кўпроқ муаммони ҳал қила олишингдир.

TBC шу йўналишда тез кетяпти. 6 йилда банк иловасидан машина калитигача етиб келишибди. Энди 7 йиллигида уйни ҳам приложениедан танлаб, нотариус қоғозни курьердан бериб юборишса ҳайрон бўлмайман. 😁

TBC Uzbekistan, 6 йиллик муборак.

🌟@nurbekalimov